TCK m.243/244 Suç Tipi Doğru Tespiti: Adım Adım

Bir hesabın ele geçirilmesi, sisteme izinsiz girilmesi, dosyaların silinmesi ya da hesaptan habersiz para çıkması aynı gün içinde yaşanabilir; ancak bu olayların her biri 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nda farklı bir maddeye karşılık gelebilir. Bu rehber, mağdurun ya da şirket yöneticisinin elindeki olguyu sırayla üç soruya bağlar: olay türü nedir, hangi madde gündeme gelebilir ve bu ihtimali destekleyecek delil hangisidir. Rehberdeki eşleştirmeler bir ön düzenleme aracıdır; fiilin hukuki niteliği somut olayın tüm ayrıntılarına göre soruşturmada Cumhuriyet savcılığınca, kovuşturmada ise mahkemece belirlenir. Kesin bir suç vasfı bu sayfadan değil, dosyanın bütününden çıkar.

Bu Rehber Nasıl Kullanılır

Önce aşağıdaki tablodan olayınıza en yakın satırı bulun, ardından ilgili adımın açıklamasını okuyun ve o adımda sayılan delilleri bir klasörde toplayın. Bir olay birden fazla satıra uyabilir; örneğin hesaba izinsiz giriş ile paranın aktarılması ayrı ayrı değerlendirilebilecek iki fiil olabilir. Maddelerin birbirine karşı üstünlüğü ve hangisinin uygulanacağı ise kanundaki “başka bir suç oluşturmaması” gibi ifadelere ve Yargıtay’ın somut olaylardaki değerlendirmelerine bağlıdır. 243 ile 244 arasındaki yaptırım ve unsur farklarını madde madde görmek isterseniz TCK 243 ile 244 hüküm karşılaştırmasına bakabilirsiniz; bu sayfa karşılaştırmayı tekrar etmez, olaydan maddeye giden akışı anlatır.

Adım 1: Olay Türünü Belirleyin

Olay türüGündeme gelebilecek maddeÖncelikli delil
Hesaba veya sisteme izinsiz giriş, içeride kalma; veri silinmemişTCK m.243/1 (bedelli sistemde m.243/2)Giriş bildirimleri, oturum ve cihaz geçmişi, giriş saatleri
Giriş sırasında veriler kaybolmuş veya değişmişTCK m.243/3Silinen ya da değişen kayıtların listesi, yedekle karşılaştırma
Sisteme girilmeden veri trafiğinin teknik araçla izlenmesiTCK m.243/4Ağ kayıtları, tespit edilen izleme aracı veya cihazı
Sistemin çalışmasının engellenmesi veya bozulmasıTCK m.244/1 (banka, kredi kurumu veya kamu sisteminde m.244/3)Kesinti süreleri, sistem ve güvenlik kayıtları
Verilerin silinmesi, bozulması, şifrelenerek erişilmez kılınması, sisteme veri yerleştirilmesi veya verilerin başka yere gönderilmesiTCK m.244/2Etkilenen dosya listesi, kayıt dosyaları, zararlı yazılım örneği
Hesaptan sahibinin işlemi olmadan para veya değer aktarılmasıTCK m.142/2-e veya m.244/4Hesap hareketleri, dekontlar, işlem saatleri, gelen bağlantı ve mesajlar
Kişinin aldatılarak paranın kendisi tarafından gönderilmesiTCK m.158/1-fYazışmalar, ilan veya bağlantı kaydı, transfer dekontları
Başkasına ait banka veya kredi kartının ya da kart bilgisinin rızasız kullanılmasıTCK m.245/1Kart ekstresi, harcama kayıtları, kartın kimde olduğu bilgisi
Bu suçlar için yapılmış cihaz, program, şifre veya güvenlik kodunun satışı ya da bulundurulmasıTCK m.245/AEle geçirilen cihaz veya yazılım, satış ilanı ya da yazışması

Adım 2: Sisteme Giriş ve İzleme Olaylarında TCK m.243

TCK m.243/1, bir bilişim sisteminin bütününe veya bir kısmına hukuka aykırı olarak giren ya da orada kalmaya devam eden kişiye bir yıla kadar hapis veya adli para cezası öngörür; fiil bedeli karşılığı yararlanılabilen sistemler hakkında işlenirse m.243/2 uyarınca ceza yarı oranına kadar indirilir. Pratikte e-posta, sosyal medya ya da şirket paneline şifresi öğrenilerek girilmesi bu başlıkta incelenir. Giriş nedeniyle sistemdeki veriler yok olur veya değişirse m.243/3 altı aydan iki yıla kadar hapis cezasını düzenler. 6698 sayılı Kanunla eklenen m.243/4 ise sisteme girmeden, bir bilişim sisteminin kendi içinde veya sistemler arasında gerçekleşen veri nakillerini teknik araçlarla hukuka aykırı olarak izleyen kişiyi bir yıldan üç yıla kadar hapisle cezalandırır. Bu adımda kritik soru, failin sisteme girip girmediği ve girişin verilerde kalıcı bir değişikliğe yol açıp açmadığıdır.

Adım 3: Sisteme veya Verilere Müdahalede TCK m.244

TCK m.244/1, bir bilişim sisteminin işleyişini engelleyen veya bozan kişiye bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası öngörür; hizmeti durduran saldırılar bu fıkra açısından değerlendirilir. m.244/2 ise verileri bozan, yok eden, değiştiren veya erişilmez kılan, sisteme veri yerleştiren ya da var olan verileri başka bir yere gönderen kişiye altı aydan üç yıla kadar hapis cezası öngörür; dosyaların silinmesi, şifreleyerek kilitleyen yazılımlar ve verilerin dışarı aktarılması bu fıkranın kapsamına girebilir. Fiiller bir banka veya kredi kurumuna ya da bir kamu kurum veya kuruluşuna ait sistemde işlenirse m.244/3 uyarınca ceza yarı oranında artırılır. Bu adımda girişin kendisinden çok müdahalenin sonucu önemlidir: veri silinmişse, değişmişse veya erişilemez hâle gelmişse m.243/3 girişin sonucu olarak verilerin yok olmasını veya değişmesini, m.244/2 ise doğrudan verilere yönelen fiilleri anlatır; olayın hangisine uyduğu dosyadaki teknik verilerle değerlendirilir.

Adım 4: Para veya Değer Aktarımında TCK m.142/2-e, m.158/1-f ve m.244/4

Hesaptan para çıktığında belirleyici soru, paranın kimin işlemiyle hareket ettiğidir. TCK m.142/2-e, hırsızlığın bilişim sistemlerinin kullanılması suretiyle işlenmesini beş yıldan on yıla kadar hapisle cezalandırır. TCK m.158/1-f, dolandırıcılığın bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle işlenmesini üç yıldan on yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezasıyla cezalandırır; (f) bendinde hapis cezasının alt sınırı dört yıldan, adli para cezası suçtan elde edilen menfaatin iki katından az olamaz. TCK m.244/4 ise m.244’teki fiillerle haksız çıkar sağlanmasının başka bir suç oluşturmaması hâlinde iki yıldan altı yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezası öngörür; yani bu fıkra ancak başka bir suç tipi oluşmadığında devreye giren tali bir hükümdür.

Yargıtay 2. Ceza Dairesinin 22.04.2026 tarihli, 2023/23172 Esas ve 2026/7264 Karar sayılı kararında, mesajdaki bağlantıya tıklayan katılanın bankacılık bilgilerinin casus yazılımla ele geçirildiği ve paranın sanıklarca katılanın bilgisi dışında aktarıldığı olayda, aldatmanın para transferine değil bilgileri elde etmeye yönelik olduğu belirtilmiş, eylemin TCK m.142/2-e’deki suçu oluşturduğu kabul edilmiş ve nitelikli dolandırıcılık görüşüne katılınmamıştır. Aynı kararda, aldatma olmadan bilişim sisteminden yararlanılarak menfaat sağlanmışsa eylemin m.142/2-e ya da m.244/4 kapsamında değerlendirileceği açıklanmıştır. Buna karşılık Yargıtay 11. Ceza Dairesinin 21.05.2026 tarihli, 2021/39082 Esas ve 2026/5762 Karar sayılı kararında, telefonla aranarak kart ve hesap bilgileri hileyle elde edilen katılanın hesabından para aktarılması eylemi bir bütün olarak TCK m.158/1-f kapsamında görülmüş; karar oy çokluğuyla verilmiş ve karşı oyda eylemin m.245/1 ile m.142/2-e açısından değerlendirilmesi gerektiği savunulmuştur. Bu iki karar, benzer görünen olaylarda bile nitelendirmenin hilenin yöneldiği işleme ve transferin kimin tarafından yapıldığına göre değişebildiğini gösterir. Dolandırıcılığın kendi içindeki ayrımı için TCK 157 ile 158/1-f karşılaştırmasına bakılabilir.

Adım 5: Kart Kullanımında TCK m.245

TCK m.245/1, başkasına ait bir banka veya kredi kartını her ne suretle olursa olsun ele geçiren veya elinde bulunduran kişinin, kart sahibinin ya da kartın kendisine verilmesi gereken kişinin rızası olmaksızın kartı kullanarak veya kullandırtarak yarar sağlamasını üç yıldan altı yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezasıyla cezalandırır. Sahte kart üretimi, satışı ve devri m.245/2’de, sahte veya üzerinde sahtecilik yapılmış kartla yarar sağlanması m.245/3’te ayrıca düzenlenmiştir. Birinci fıkradaki suç ayrılık kararı verilmemiş eşlerden birinin, üstsoy veya altsoyun ya da aynı konutta yaşayan kardeşin zararına işlenirse m.245/4 uyarınca ilgili akraba hakkında cezaya hükmolunmaz; m.245/5 ise birinci fıkra kapsamındaki fiillerde malvarlığına karşı suçlara ilişkin etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanacağını belirtir. Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 14.01.2026 tarihli, 2024/199 Esas ve 2026/28 Karar sayılı kararında, ATM’de unutulan kartla ve açık bırakılan hesaptan para çekilmesi olayında m.245/1’in m.142/2-e’ye göre özel norm olduğu kabul edilmiş, ayrıca m.142/2-e’deki suçun oluştuğu hâllerde tali norm niteliğindeki m.244/4’ün uygulanamayacağı açıklanmıştır; karar oy çokluğuyla verilmiştir.

Adım 6: Araç, Program ve Şifre Ticaretinde TCK m.245/A

TCK m.245/A, bir cihazın, bilgisayar programının, şifrenin veya sair güvenlik kodunun münhasıran bilişim alanındaki suçlar ile bilişim sistemlerinin araç olarak kullanılmasıyla işlenebilen diğer suçların işlenmesi için yapılması veya oluşturulması durumunda; bunları imal eden, ithal eden, sevk eden, nakleden, depolayan, kabul eden, satan, satışa arz eden, satın alan, başkalarına veren veya bulunduran kişiye bir yıldan üç yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezası öngörür. Bu madde, olayın mağdur tarafından çok, ele geçirilen hesap bilgilerinin ya da saldırı araçlarının el değiştirdiği aşamada gündeme gelir. Burada önemli olan, aracın yalnızca bu suçların işlenmesi için yapılmış olmasıdır; genel amaçlı bir yazılımın varlığı tek başına bu maddeyi karşılamaz.

Adım 7: Delilleri Olay Türüne Göre Toplayın

Hesap ele geçirme olaylarında şifre değişikliği ve yeni cihaz girişi bildirimleri, platformun gösterdiği oturum geçmişi ve olay saatlerini içeren ekran görüntüleri ilk korunacak kayıtlardır. Veri silme veya şifreleme olaylarında etkilenen sistem mümkünse kapatılmadan ve üzerinde yeni işlem yapılmadan bırakılmalı, kayıt dosyaları ile son sağlam yedek ayrı bir ortama alınmalıdır. Para aktarımında hesap hareketleri, dekontlar, gelen kısa mesajlar, tıklanan bağlantının kendisi ve karşı tarafla yapılan yazışmalar bir arada saklanmalıdır; bu belgeler aynı zamanda transferin mağdurun kendi işlemiyle mi, yoksa onun bilgisi dışında mı yapıldığını gösterir ve Adım 4’teki ayrım bakımından belirleyicidir. Şüphelinin kullandığı bilgisayar ve kayıtlarda arama, kopyalama ve elkoyma ise 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.134 uyarınca somut delillere dayanan kuvvetli şüphe ve başka surette delil elde etme imkânının bulunmaması hâlinde hâkim kararıyla, gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısının kararıyla yapılabilir; savcı kararı yirmi dört saat içinde hâkim onayına sunulur. Mağdurun kendi cihazındaki kayıtları bozmadan saklaması bu nedenle önem taşır.

Adım 8: Usul Sonuçlarını Not Edin

TCK m.243 ve m.244’ün metninde soruşturma ve kovuşturmanın şikâyete bağlı olduğuna dair bir hüküm yer almaz. Uzlaştırma bakımından 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.253/1-b’deki listede basit hırsızlık (m.141) ve basit dolandırıcılık (m.157) bulunur; m.142, m.158, m.243, m.244, m.245 ve m.245/A bu listede sayılmamıştır, çocuklara ilişkin m.253/1-c’deki özel durum ayrıca incelenir. Hesaptan para çıkan olaylarda CMK m.128/A da önem taşır: TCK m.142/2-e, m.158/1-f ve l ile m.245 suçlarının işlendiğine dair makul şüphe bulunması hâlinde banka, ödeme hizmeti sağlayıcısı veya kripto varlık hizmet sağlayıcısı suçta kullanılan hesabı kırk sekiz saate kadar askıya alabilir ve bunu derhal Cumhuriyet başsavcılığına bildirir. Bu nedenle olay türünün erken ve doğru tarif edilmesi, kurum ile savcılığa yapılacak başvurunun içeriğini doğrudan etkiler. Başvurunun nasıl hazırlanacağını bilişim suç duyurusu sürecini anlatan rehberde bulabilirsiniz.

Nitelendirmeyi Kim Yapar

Mağdurun şikâyet dilekçesinde yazdığı madde numarası fiilin nitelendirmesini belirlemez. Cumhuriyet savcısı toplanan delillere göre fiilin hangi suç tipine uyduğunu değerlendirir; dava açılırsa 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.225/2 uyarınca mahkeme, fiilin nitelendirilmesinde iddia ve savunmalarla bağlı değildir. Yukarıdaki Yargıtay kararlarında görüldüğü gibi, aynı görünümdeki olaylarda dahi daireler ve kurul üyeleri arasında farklı değerlendirmeler bulunabilir. Bu rehberin amacı, olayın eksiksiz ve doğru anlatılmasına ve delillerin zamanında korunmasına yardımcı olmaktır; somut olayda hangi suçun oluştuğuna dair kesin bir sonuç vermez. Kavramların kısa tanımları için bilişim hukuku sözlüğüne, bilişim alanındaki diğer rehberler için bilişim hukuku sayfasına göz atabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Hesabıma izinsiz girildi ama hiçbir şey silinmedi, hangi madde gündeme gelir?

Verilerde değişiklik yoksa olay ilk olarak TCK m.243/1 açısından incelenir; giriş nedeniyle veriler yok olmuş veya değişmişse m.243/3, veriler doğrudan silinmiş ya da değiştirilmişse m.244/2 gündeme gelebilir. Hesaptan para veya değer çıkmışsa ayrıca malvarlığına yönelik suç tipleri değerlendirilir.

Bağlantıya tıkladıktan sonra hesabımdan para çekildi, bu dolandırıcılık mıdır?

Belirleyici olan, paranın sizin işleminizle mi, yoksa ele geçirilen bilgilerle başkasının işlemiyle mi aktarıldığıdır. Yargıtay 2. Ceza Dairesinin 2026/7264 sayılı kararında bilgilerin casus yazılımla alınıp transferin fail tarafından yapıldığı olay TCK m.142/2-e kapsamında görülmüştür; 11. Ceza Dairesinin 2026/5762 sayılı kararında ise telefonla hileyle bilgilerin alındığı olay bir bütün olarak m.158/1-f kapsamında değerlendirilmiştir. Sonuç somut olaya göre savcılık ve mahkemece belirlenir.

Dosyalarım şifrelenip erişilemez hâle getirildi, hangi madde uygulanabilir?

TCK m.244/2, verileri erişilmez kılmayı açıkça sayar; sistemin çalışması da engellenmişse m.244/1, sistem bir banka, kredi kurumu ya da kamu kurumuna aitse m.244/3’teki artırım gündeme gelebilir. Fiil yoluyla haksız çıkar sağlanmışsa ve başka bir suç oluşmuyorsa m.244/4 ayrıca değerlendirilir.

Kartım elimdeyken kart bilgilerimle internetten harcama yapıldı, bu hangi suçtur?

Başkasına ait kartın veya kart bilgisinin rızasız kullanılarak yarar sağlanması TCK m.245/1 kapsamında değerlendirilebilir; Yargıtay Ceza Genel Kurulu 2026/28 sayılı kararında bu hükmü m.142/2-e’ye göre özel norm olarak görmüştür. Bilgilerin nasıl ele geçirildiği ve harcamayı kimin yaptığı nitelendirmeyi etkileyebilir.

Bu suçlarda şikâyet süresi var mıdır?

TCK m.73’teki altı aylık şikâyet süresi, soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlı suçlar içindir; m.243 ve m.244’ün metninde şikâyete bağlılık hükmü bulunmadığından bu süre bu suçlar bakımından aranmaz. Yine de delillerin kaybolmaması ve hesap askıya alma gibi imkânların kullanılabilmesi için olayın gecikmeden bildirilmesi önem taşır.

Yazar: Av. Bilal Alyar, İstanbul Barosu
ALYAR LAW & CONSULTANCY
İletişim

Son güncelleme: 25.10.2026

0534 636 19 19 WhatsApp @alyarhukuk alyarlaw@gmail.com