Blockchain Kayıtlarının HMK m.199 İspat Değeri 2026

Blockchain üzerine yazılı işlem kayıtları (transaction hash, blok hash, zaman damgası), 6100 sayılı HMK m.199 anlamında belge sayılabilir mi? Bu rehberde elektronik delil niteliği, bilirkişi incelemesi ve ispat yükü açıklanmaktadır.

HMK m.199 — Belge Tanımı

HMK m.199’a göre belge: “Uyuşmazlık konusu vakıaları ispata elverişli yazılı veya basılı metin, senet, çizim, plan, kroki, fotoğraf, film, görüntü veya ses kaydı gibi veriler ile elektronik ortamdaki veriler ve bunlara benzer bilgi taşıyıcıları”dır. Blockchain kayıtları açıkça elektronik ortamdaki veri kategorisindedir.

Senet Hükmü Tartışması — HMK m.205

HMK m.205/2: Usulüne göre güvenli elektronik imza ile oluşturulmuş veriler senet hükmündedir. Blockchain işlemlerinde:

Cüzdan imza algoritması (ECDSA, EdDSA) nitelikli elektronik imza değildir (5070 sayılı Kanun m.4)
5070 m.5 anlamında güvenli elektronik imza için Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu tarafından yetkilendirilmiş Elektronik Sertifika Hizmet Sağlayıcısı sertifikası gereklidir
Bu nedenle blockchain işlemi kesin delil değil, ancak takdiri delildir (HMK m.198)

Takdiri Delil Olarak Değerlendirme

HMK m.198 takdiri delillerin değeri hâkimin serbest takdirine bırakılmıştır. Blockchain kaydının değeri:

İşlemin değişmezliği (immutability) — kriptografik özet zinciri
Zaman damgası — RFC 3161 standardı dışında olsa da blok zamanı tespit edilebilir
Cüzdan adresi — gerçek kişi ile bağ ispatı ayrıca aranır (KYC kayıtları, IP, cihaz)
Diğer deliller (e-posta, sözleşme, banka kaydı) ile birlikte değerlendirilir

Bilirkişi İncelemesi

HMK m.266 vd. uyarınca teknik konularda bilirkişiye başvurulur
Adli bilişim veya kriptografi alanında uzman bilirkişi görevlendirilir
Hash doğrulama, blok yapısının doğruluğu, ağ konsensüsü, cüzdan-sahip eşleşmesi incelenir
Blok kazıyıcı (block explorer) çıktıları (Etherscan, Blockchair) destekleyici delil — ancak resmi senet niteliği taşımaz

Cüzdan-Kişi Eşleştirme

Cüzdan adresinin gerçek kişi ile bağı kritiktir:

KYC yapılmış borsa hesabından çıkış — borsanın kayıtları (5549 sayılı MASAK Kanunu kapsamında saklanır)
IP/cihaz logu — m.5 telekomünikasyon kayıtları
Cüzdan açıklayıcı imzalama (cüzdan sahibinin imzayla mesaj imzalaması)
İkrar veya tanık beyanı (HMK m.188, m.240)

Smart Contract Üzerindeki İşlemler

Akıllı sözleşme yürütüm verileri (event log, state değişikliği), bilirkişi ile yorumlanabilir — ancak salt teknik kayıt sözleşmenin tarafları arasındaki maddi hukuki ilişkinin tüm boyutlarını yansıtmaz. İlişki, taraflar arası iletişim ve white paper ile bütünüyle değerlendirilir.

İhtiyati Tedbir

Blockchain kayıtlarının değişmez yapısı dolaylı olarak HMK m.389 ihtiyati tedbire ihtiyaç duyar olmasını azaltır. Ancak kripto varlığın transferinin engellenmesi için 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu (7518 sayılı Kanunla değişik) uyarınca yetkili “Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcı” üzerinde tedbir uygulanabilir.

İlgili Mevzuat

6100 sayılı HMK m.198, m.199, m.205, m.266, m.389
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu m.4, m.5
5549 sayılı MASAK Kanunu m.5
5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi Hakkında Kanun m.6
7518 sayılı Sermaye Piyasası Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun

İlgili Kripto Hukuku Rehberleri

Bu sayfayı okuyan müvekkillerin sıklıkla danıştığı diğer rehberler aşağıdadır. Konu kümelerine göre bağlantılı içerikler sunulmaktadır:

Blockchain Kayıtlarının HMK m.199 İspat Değeri 2026

HMK m.199 — Belge Tanımı

Senet Hükmü Tartışması — HMK m.205

Takdiri Delil Olarak Değerlendirme

Bilirkişi İncelemesi

Cüzdan-Kişi Eşleştirme

Smart Contract Üzerindeki İşlemler

İhtiyati Tedbir

İlgili Mevzuat

İlgili Kripto Hukuku Rehberleri

İletişim

Hizmet Alanları

Yasal

Sosyal Medya