Pendik Boşanma Avukatı: TMK Boşanma, Velayet, Nafaka, Mal Rejimi & 6284

Yazar: Av. Bilal Alyar, İstanbul Barosu
ALYAR LAW & CONSULTANCY
İletişim

Son güncelleme: 25.10.2026

Pendik’te yaşayan ya da evliliğinin son dönemini Pendik’te geçirmiş eşler için boşanma süreci üç soruyla başlar: dava hangi yerde açılacak, hangi mahkeme bakacak ve dosya anlaşmalı mı yoksa çekişmeli mi yürüyecek. Aşağıdaki açıklamalar Türk Medenî Kanunu, aile mahkemelerine ilişkin 4787 sayılı Kanun ve aile içi şiddete karşı koruma sağlayan 6284 sayılı Kanun’un resmî metinlerinden hazırlanmış, Pendik’teki aileler için kısa bir yol haritasıdır. ALYAR LAW & CONSULTANCY’ın bürosu Pendik’e komşu Kartal ilçesindedir; somut dosyada izlenecek yol, belgeler ve olaylar incelendikten sonra belirlenir.

Pendik Adresi ve Yetkili Mahkeme

4721 sayılı Türk Medenî Kanunu m.168 boşanma ve ayrılık davası için davacıya seçim hakkı verir: dava ya eşlerden herhangi birinin yerleşim yerinde ya da eşlerin dava açılmadan hemen önceki en az altı aylık ortak yaşam yerinde açılabilir. Pendik açısından bu kural uygulamada şu ihtimalleri doğurur:

İki eş de Pendik’te oturuyorsa: Pendik’i kapsayan yargı çevresindeki mahkemede dava açılabilir.
Eşlerden biri başka ilçeye veya ile taşındıysa: davacı, Pendik’te kalan eşin yerleşim yerini ya da taşınan eşin yeni yerleşim yerini seçebilir.
Ortak konut Pendik’teyse ve eşler orada son altı ay birlikte yaşadıysa: ikisi de Pendik dışına taşınmış olsa bile bu ortak konutun bulunduğu yer mahkemesi yetkili olabilir.

Yetki kuralı seçimlik olduğu için davanın nerede açılacağı; tanıkların, çocukların okulunun ve delillerin bulunduğu yer gibi pratik ölçütlerle birlikte değerlendirilir.

Davaya Bakacak Mahkeme: Aile Mahkemesi

4787 sayılı Kanun m.4 uyarınca Türk Medenî Kanunu’nun aile hukukunu düzenleyen İkinci Kitabından (Üçüncü Kısım hariç) doğan dava ve işler aile mahkemesinde görülür; boşanma, velayet, nafaka ve mal rejimi uyuşmazlıkları bu kapsamdadır. Mahkemenin hangi bölgeye baktığı ise m.2’de düzenlenir: kural olarak aile mahkemesi, kurulduğu il ve ilçenin mülkî sınırları içinde görev yapar; bu alan Kanundaki usulle yeniden çizilebilir ve aile mahkemesi bulunmayan yerlerde bu işler için görevlendirilen asliye hukuk mahkemesi davaya bakar. Bu nedenle Pendik’te oturmak, dosyanın hangi adliyedeki aile mahkemesine gideceğini tek başına göstermez; dava açılmadan önce güncel yargı çevresi ayrıca kontrol edilir.

Anlaşmalı ve Çekişmeli Boşanma: Hangi Yol Uygun

Anlaşmalı boşanma (TMK m.166/3)

Bir yılı doldurmuş bir evlilikte eşler mahkemeye birlikte gelirse ya da davalı eş davayı kabul ederse, Kanun evliliğin temelinden sarsıldığını kabul eder. Bu yolda hâkim eşleri duruşmada bizzat dinler, kararın baskı altında değil özgür iradeyle verildiğinden emin olur ve eşlerin para ile çocuklar hakkında vardıkları uzlaşmayı yerinde bulursa boşanmaya hükmeder. Hâkim tarafların ve çocukların menfaati için protokolde değişiklik yapabilir; boşanmaya ancak bu değişiklikler taraflarca da kabul edilirse hükmedilir. Protokolde nafaka, velayet, çocukla kişisel ilişki, tazminat ve eşyaların paylaşımı gibi başlıkların açık yazılması bu nedenle önemlidir. Protokol hazırlığının ayrıntıları için anlaşmalı boşanma protokolü rehberine, dilekçe yapısı için anlaşmalı boşanma dilekçesi sayfasına bakılabilir.

Çekişmeli boşanma

Eşler sonuçlar üzerinde uzlaşamıyorsa dava çekişmeli yürür. TMK m.166/1, birlikte yaşamaya devam etmenin artık eşlerden beklenemeyeceği ölçüde sarsılmış bir evlilikte her iki eşe de dava hakkı verir. Kusuru ağır basan eş dava açmışsa diğer eş buna itiraz edebilir; fakat m.166/2’ye göre itiraz hakkın kötüye kullanılması niteliğindeyse ve evliliği sürdürmenin davalıya ve çocuklara korunmaya değer bir yararı kalmamışsa mahkeme yine boşanmaya karar verebilir. TMK m.174 iki ayrı tazminat öngörür: boşanma nedeniyle bugünkü veya ileride elde edeceği menfaatleri zarar gören kusursuz ya da daha az kusurlu eş kusurlu eşten maddî tazminat; boşanmaya yol açan olaylarda kişilik hakkı zedelenen eş ise kusurlu eşten manevî tazminat talep edebilir. Daha önce açılmış bir boşanma davası reddedilmişse 14/11/2024 tarihli 7532 sayılı Kanunla yenilenen m.166/4 devreye girebilir: ret kararının kesinleşmesinden itibaren bir yıl dolmuş ve eşler bu sürede yeniden bir araya gelememişse, eşlerden birinin talebi boşanma kararı için yeterlidir. Çekişmeli davanın dilekçe yapısı çekişmeli boşanma dilekçesi sayfasında anlatılır.

Pendik’teki Bir Dosya İçin Kısa Yol Haritası

Ön inceleme: evlilik süresi, çocuklar, gelir durumu, ortak konut ve malvarlığı kayıtları ile varsa şiddet olayları belirlenir.
Yol seçimi: anlaşma imkânı varsa protokol hazırlanır; yoksa çekişmeli dava için deliller ve tanıklar derlenir.
Yer ve mahkeme: TMK m.168’deki seçeneklerden biri ve güncel aile mahkemesi yargı çevresi belirlenir.
Dava ve geçici önlemler: dilekçeyle birlikte dava süresince barınma, geçim ve çocukların bakımına ilişkin geçici önlemler istenir.
Yargılama ve karar: anlaşmalı dosyada eşler bizzat dinlenir; çekişmeli dosyada tanık ve diğer deliller incelenir.
Kanun yolu: karara karşı istinaf süresi, tebliğden itibaren takip edilir.

Dava Süresince Geçici Önlemler (TMK m.169)

Dava açıldığı andan itibaren hâkim, yargılama bitene kadar ailenin düzenini sağlayacak geçici önlemleri talep beklemeden kendiliğinden alır; Kanun bunlara örnek olarak eşlerin nerede oturacağını, geçimlerini, mallarının nasıl yönetileceğini ve çocukların bakımını ve korunmasını sayar. Dava süresince eşin geçimi için istenen ödeme ve çocuğun bu süreçte kimin yanında kalacağı da bu geçici önlemler kapsamında ele alınır. Geçici önlem, davanın sonucunu belirlemez; dava bitene kadar ailenin düzenini korur.

Yoksulluk Nafakası ve 2027’de Yürürlüğe Girecek İptal

TMK m.175, boşanmayla birlikte geçimini sağlayamayacak duruma düşecek eşe, kendi kusuru diğerinden ağır değilse, karşı tarafın ödeme gücüyle orantılı nafaka isteme hakkı tanır; nafakayı ödeyecek eşin kusurlu olması şart değildir. Maddenin şu anki metni bu nafakanın “süresiz olarak” istenebileceğini söyler. Ancak Anayasa Mahkemesinin 4/6/2026 tarihli, E.2025/156, K.2026/131 sayılı kararıyla süresizlik ifadesi Anayasa’ya aykırı bulunarak iptal edildi. Kararın Resmî Gazete’deki yayımı 30/9/2026 (sayı 33386) olup Mahkeme iptalin yayımdan dokuz ay sonra hüküm doğurmasını kararlaştırdı; TMK m.175’in resmî dipnotu bu günü 30/6/2027 olarak kaydeder. Bu güne kadar madde bugünkü hâliyle uygulanır. Pendik’te şu sırada açılacak ya da süren bir davada nafaka istemi hazırlanırken hem bu tarih hem de Meclis’in arada çıkarabileceği yeni düzenleme göz önünde tutulmalıdır.

Çocuk için yapılan ödeme bundan ayrıdır: TMK m.182’ye göre velayet kendisinde kalmayan ebeveyn, çocuğun bakım ve eğitim masraflarına kendi imkânı ölçüsünde ortak olmakla yükümlüdür. Bu ödeme dönemsel olarak bağlanmışsa hâkim, talep üzerine, sonraki yıllarda tutarın tarafların sosyal ve ekonomik durumuna göre nasıl belirleneceğini de baştan kararına yazabilir.

Velayet ve Çocukla Kişisel İlişki (TMK m.182)

Boşanma kararıyla birlikte mahkeme, mümkün olduğu ölçüde anne ve babayı dinleyerek (çocuk vesayet altındaysa vasi ile vesayet makamının görüşünü de alarak) ebeveynlerin çocuk üzerindeki haklarını ve çocukla görüşme düzenini belirler. Velayet kendisine bırakılmayan ebeveynin çocukla nasıl görüşeceği kararlaştırılırken ölçü, çocuğun başta sağlığı, eğitimi ve ahlâkî gelişimi olmak üzere yararıdır. 7343 sayılı Kanunla 24/11/2021’de eklenen m.182/2 gereği mahkeme, görüşme düzenine uyulmaması hâlinde, çocuğun menfaatiyle bağdaştığı ölçüde velayetin değiştirilebileceği uyarısını kararına yazar. Pendik’te okula giden bir çocuk için okul düzeni, bakım düzeni ve ebeveynlerin çalışma saatleri bu değerlendirmede somut bilgi olarak sunulabilir.

Mal Rejimi: Kısa Not

Eşler bir mal rejimi sözleşmesiyle başka bir rejim seçmemişse aralarında edinilmiş mallara katılma rejimi geçerlidir (TMK m.202). Mahkeme boşanmaya hükmettiğinde bu rejim, kararın değil davanın açıldığı günden itibaren sona ermiş sayılır (TMK m.225/2). Bu nedenle Pendik’teki konut, araç, banka hesabı veya şirket payının hangi tarihteki durumuyla değerlendirileceği bakımından boşanma davasının açıldığı tarih önemlidir. Tasfiye talebinin yapısı için mal rejimi tasfiyesi dilekçesi sayfasına bakılabilir.

Aile İçi Şiddette 6284 Sayılı Kanun

Boşanma süreci şiddet veya şiddet tehlikesiyle birlikte yaşanıyorsa koruma, boşanma davasını beklemeden istenebilir. 6284 sayılı Kanun m.8 uyarınca başvuru için belirli bir adliye beklenmez; kişi kendisine en yakın ve en hızlı ulaşabileceği hâkime, mülkî amire ya da kolluk birimine başvurabilir. İlk tedbir kararı azami altı aylık süre için verilir; tehlike sürerse süre uzatılabilir ya da tedbirin biçimi değiştirilebilir. Koruyucu tedbirde şiddetin belgeyle ispatı istenmez, önleyici tedbir ise bekletilmeden karara bağlanır.

Kanun, kararı verecek mercii tedbirin türüne göre ayırır. Barınma yeri sağlanması ve geçici koruma gibi tedbirler m.3’te mülkî amire, şiddet uygulayanın müşterek konuttan uzaklaştırılması, korunan kişiye ve konutuna, okuluna, işyerine yaklaşmaması ve silahların teslimi gibi önleyici tedbirler m.5’te hâkime verilmiştir. Beklemenin tehlikeli olduğu durumlarda m.5/1’in (a), (b), (c) ve (d) bentlerindeki tedbirleri, yani tehdit ve hakaret yasağını, konuttan uzaklaştırmayı, korunan kişiye yaklaşma yasağını ve yakınlara yaklaşmama tedbirini kolluk amiri de uygulayabilir; ancak hâkim bunları yirmi dört saat içinde onaylamazsa tedbirler kendiliğinden düşer. Aynı kararda hâkim velayet, kayyım, nafaka ve çocukla görüşme konularını da düzenleyebilir; şiddet uygulayan kişi ailenin geçimine katkı sağlıyorsa ve hakkında Medenî Kanun’a göre nafaka kararı yoksa, istenmemiş olsa bile tedbir nafakası bağlayabilir (m.5/3 ve m.5/4). Talep hazırlığı için 6284 uzaklaştırma tedbiri dilekçesi sayfası yol gösterir.

Karardan Sonra: İstinaf Süresi

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.345 boşanma kararına karşı istinafa gitmek için iki haftalık süre öngörür. Süre, kararın (ilamın) her tarafa usulüne göre tebliğ edildiği günden başlar ve her taraf için kendi tebliğ tarihine göre ayrı hesaplanır; özel kanunlardaki farklı süreler bu kuralın dışındadır.

Avukatlık Ücreti

1136 sayılı Avukatlık Kanunu m.164 gereği vekâlet ücreti, yürürlükteki avukatlık asgarî ücret tarifesinin altında belirlenemez. Ücret; davanın anlaşmalı veya çekişmeli olmasına, mal rejimi, velayet ve 6284 talepleri gibi işin kapsamına göre yazılı ücret sözleşmesiyle belirlenir.

İlgili Rehberler

Sıkça Sorulan Sorular

Pendik’te oturan biri boşanma davasını nerede açabilir?

Seçenekler TMK m.168’de sayılır: eşlerden herhangi birinin yerleşim yeri ya da dava öncesindeki son altı ayda birlikte yaşanan yer. Dosyaya aile mahkemesi bakar ve mahkemenin kapsadığı bölge 4787 sayılı Kanun m.2’ye göre belirlendiğinden, dilekçe verilmeden önce Pendik’i hangi aile mahkemesinin kapsadığı teyit edilir.

Anlaşmalı boşanma için evliliğin ne kadar sürmüş olması gerekir?

Asgari süre bir yıldır (TMK m.166/3). Süre dolmuş olsa da ortak başvuru veya davanın kabulü, eşlerin hâkim önünde bizzat dinlenmesi ve para ile çocuklara dair uzlaşmanın hâkimce yerinde bulunması ayrıca gerekir. Davanın kaç duruşmada biteceği önceden kesin olarak söylenemez.

Süresiz yoksulluk nafakası kaldırıldı mı?

Henüz değil. İptal kararı verildi, fakat hüküm 30/6/2027’de etkili olacak; o güne kadar TMK m.175 bugünkü metniyle uygulanır. Bu arada yasama organının yeni bir süre düzenlemesi yapıp yapmayacağı izlenmelidir.

Velayeti almayan eş çocuk için ödeme yapar mı?

Evet. TMK m.182, velayeti üstlenmeyen ebeveyni çocuğun bakım ve eğitim masraflarına mali gücüyle orantılı katkıya zorunlu tutar; aynı ebeveynin çocukla görüşme düzeni de mahkeme kararında yer alır.

Şiddet varsa boşanma davasını beklemek gerekir mi?

Hayır. 6284 sayılı Kanun m.8’e göre koruma talebi boşanma davasından bağımsızdır ve en yakın hâkime, mülkî amire veya kolluğa yapılabilir. Koruyucu tedbirde belge şartı yoktur; önleyici tedbir de bekletilmeden karara bağlanır.

Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir ve belirli bir sonuç vaadi içermez. Pendik’teki somut dosyanız için değerlendirme talebinizi yukarıdaki İletişim bağlantısı üzerinden iletebilirsiniz.