Yabancılar Hukuku 2026 | Oturma, Çalışma, Vatandaşlık
Yabancılar hukuku hukuku; 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu (YUKK), 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu, 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu ve 5718 sayılı MÖHUK başta olmak üzere yabancıların Türkiye’deki hukuki statüsüne ilişkin tüm süreçleri kapsayan bir uzmanlık alanıdır.
Hizmet Alanları
Bu alandaki hizmetler; ikamet izni başvuru-uzatma-uyuşmazlıkları, çalışma izni süreçleri, Turkuaz Kart, vatandaşlık başvuruları (doğum, evlilik, yatırım, olağan), uluslararası koruma süreçleri, sınır dışı ve idari gözetim kararlarına itiraz, evlilik-boşanma ve tanıma-tenfiz, yabancı sermaye ve şirket kuruluşu, yabancı mirasçılık, tapu ve gayrimenkul işlemleri olarak sıralanır.
Vatandaşlık Başvuruları
5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu m.11-23 vatandaşlık kazanma yollarını düzenler. Olağan kazanma için beş yıl ikamet, yeterli düzeyde Türkçe, iyi ahlak sahibi olma koşulları; evlilikle kazanma için üç yıllık geçerli evlilik; istisnai yollarla (yatırım, bilimsel katkı, stratejik önem) vatandaşlık başvuruları bu alanın temel yaklaşımlarıdır. Yatırım yoluyla vatandaşlık Cumhurbaşkanı kararıyla güncellenen eşiklere tabidir.
Yabancı Mirasçılık
5718 sayılı MÖHUK m.20 miras hukukunu düzenler: miras sahibinin milli hukuku uygulanır. Türkiye’deki taşınmazlar bakımından yer hukuku (Türk hukuku) uygulanır. Mirasçılık belgesi, terekenin tespiti, miras paylaşımı ve Veraset İntikal Vergisi gibi konularda hukuki destek gerekir. Yabancıların taşınmaz edinimi Tapu Kanunu m.35 kapsamında ayrıca değerlendirilir.
Yabancı Unsurlu Boşanma ve Tanıma
MÖHUK m.14 boşanma uygulanacak hukuk kurallarını düzenler; m.50-59 yabancı kararların tanınması ve tenfizini içerir. 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu m.27/A ise yabancı ülke makamlarınca verilen boşanma kararlarının şartlar varsa idari yolla nüfus kütüğüne tescilini mümkün kılar; şartlar sağlanmadığı için tescil reddedilen kararların tanınması MÖHUK uyarınca dava yoluyla yapılır.
Yatırım ve Gayrimenkul
Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü düzenlemeleri ile 2644 sayılı Tapu Kanunu m.35 yabancı gerçek-tüzel kişilerin Türkiye’de taşınmaz edinmesini düzenler. Cumhurbaşkanınca belirlenen ülkeler, ilçe yüzölçümünün yüzde onu ve kişi başına otuz hektar sınırı ile stratejik bölge kısıtlamaları uygulanır. Yatırımcı vize/ikamet/vatandaşlık avantajları bu işlemlerle entegre yürütülür.
İdari Yargıda Yabancılar
YUKK kapsamındaki sınır dışı, idari gözetim, vize-ikamet-çalışma izni ret kararları idari davalara konu olur. Sınır dışı etme kararına karşı tebliğden itibaren yedi gün içinde (YUKK m.53/3), uluslararası koruma işlemlerinde YUKK m.80’deki sürelerde, diğer idari işlemlerde ise İYUK m.7 uyarınca altmış gün içinde idare mahkemesine başvurulmalıdır; idari gözetim kararlarına karşı sulh ceza hâkimine başvurulur (YUKK m.57). Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi m.3 (işkence yasağı), m.5 (özgürlük) ve m.8 (aile hayatı) yabancılar hukukunda sık atıf yapılan normlardır.
Önemli Süreler
| İşlem | Süre | Kaynak |
| Olağan vatandaşlık ikamet süresi | 5 yıl | 5901 s.K. m.11 |
| Evlilikle vatandaşlık süresi | 3 yıl | 5901 s.K. m.16 |
| Sınır dışı kararına iptal davası | 7 gün | YUKK m.53/3 |
| Çalışma izni değerlendirme | 30 gün | 6735 s.K. |
Sık Sorulan Sorular
Vatandaşlık başvurusu ne kadar sürer?
Süre değişkendir; olağan başvurularda birkaç yılı bulabilirken yatırım yoluyla başvurularda birkaç ay mertebesinde sonuçlanabilir. Belgelerin tam ve doğru sunulması süreci hızlandırır.
Türk vatandaşı olmadan taşınmaz alınabilir mi?
Evet. 2644 s.K. m.35 çerçevesinde yabancı gerçek-tüzel kişiler taşınmaz edinebilir. Bazı bölgelerde stratejik kısıtlamalar bulunur.
Yabancı hukuku Türkiye’de dava açabilir mi?
1136 sayılı Avukatlık Kanunu uyarınca Türkiye’de avukatlık yalnızca Türk baroları nezdinde kayıtlı avukatlarca yapılır. Yabancı avukatların Türkiye’de doğrudan müvekkil temsil yetkisi yoktur; Türk avukatla iş birliği yapılması esastır.
İlgili Rehberler
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; somut yabancılar hukuku işlemi için dosya bazlı değerlendirme önerilir.
Resmi Kaynaklar
- Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr)
- Yargıtay Karar Arama (karararama.yargitay.gov.tr)
- UYAP Vatandaş Portalı (uyap.gov.tr)
- İstanbul Barosu
- T.C. Adalet Bakanlığı (adalet.gov.tr)
- Türkiye Barolar Birliği (barobirlik.org.tr)
Hazırlayan Avukat
Av. Bilal ALYAR
Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2015). Aile hukuku, ceza hukuku, kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve vergi hukuku alanlarında faaliyet göstermektedir.
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; somut hukuki görüş ya da avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. Her dosya kendine özgü koşullar içerdiğinden, hukuki süreçlerde avukattan hukuki destek alınması yararlı olabilir.