CSRD Uyumu: Türk Şirketleri İçin Sürdürülebilirlik Raporlaması

Avrupa Birliği’nin Kurumsal Sürdürülebilirlik Raporlama Direktifi (CSRD), Türk şirketleri için önemli yeni yükümlülükler getirmektedir. AB pazarında belirli ciro eşiklerini aşan Türk işletmeleri ile AB’de iştiraki bulunan grupların raporlama kapsamına alınması beklenmektedir.

CSRD’nin Kapsamı

CSRD, AB’de net cirosu 150 milyon Euro’yu aşan üçüncü ülke şirketlerinin AB’deki iştirakleri ya da şubeleri aracılığıyla sürdürülebilirlik raporu hazırlamasını zorunlu kılmaktadır. Raporlama Avrupa Sürdürülebilirlik Raporlama Standartlarına (ESRS) uygun yapılır.

Çift Yönlü Önemlilik

CSRD’nin merkezindeki çift yönlü önemlilik (double materiality) ilkesi şirketlerin hem çevre ve toplum üzerindeki etkilerini hem de sürdürülebilirlik konularının şirketin finansal durumuna etkilerini birlikte değerlendirmesini gerektirir. Bu yaklaşım risk ve fırsat analizi açısından kapsamlı bir bakış sunar.

Türkiye’deki Mevzuat Hareketi

Sermaye Piyasası Kurulu Türkiye Sürdürülebilirlik Raporlama Standartları’nı (TSRS) yayımlayarak halka açık şirketler için zorunlu raporlamayı başlatmıştır. KGK tarafından yürütülen süreç IFRS S1 ve S2 standartlarıyla uyumlu yapılandırılmıştır. CSRD ile TSRS arasında köprü kurulması için karşılıklı tanıma çalışmaları sürdürülmektedir.

ESG Veri Toplama

Şirketlerin Scope 1, 2 ve 3 sera gazı emisyonları, su tüketimi, biyoçeşitlik etkisi ve sosyal göstergeler için sistematik veri toplama altyapısı kurması gerekmektedir. Tedarik zinciri due diligence süreçleri de raporlama kapsamına dahildir.

Sınırlı Güvence Denetimi

CSRD raporları başlangıçta sınırlı güvence denetimine, ileride ise makul güvence denetimine tabi olacaktır. Türkiye’de KGK lisanslı bağımsız denetim kuruluşları sürdürülebilirlik denetimi yetkisi alabilmektedir.

Hukuki Sorumluluk

Yanlış veya yanıltıcı sürdürülebilirlik beyanları (greenwashing) hem idari yaptırım hem de tazminat sorumluluğu doğurabilmektedir. Tüketici hukuku ve sermaye piyasası hukuku çerçevesinde yatırımcılar dava açabilmektedir.

Sıkça Sorulan Sorular

CSRD Türk şirketlere doğrudan uygulanır mı?

AB’de eşik aşan iştiraki olan veya AB’de doğrudan ciro elde eden büyük Türk şirketleri kapsama girmektedir.

İlk rapor ne zaman hazırlanmalıdır?

Şirketin büyüklüğüne göre 2025-2028 yılları arasında kademeli yürürlük takvimi uygulanmaktadır.

TSRS ile CSRD arasındaki temel fark nedir?

TSRS finansal önemliliğe odaklanırken CSRD çift yönlü önemlilik prensibini benimser.

Sonuç

CSRD ve TSRS uyumu sadece bir raporlama yükümlülüğü değil, aynı zamanda şirketlerin uzun vadeli stratejisini sürdürülebilirlik ekseninde yeniden yapılandırma fırsatıdır. Erken hazırlık yapan şirketler hem yasal hem de rekabetçi avantaj elde edecektir.