DAO (Merkeziyetsiz Otonom Organizasyon) Hukuku — TTK ve TMK 2026

DAO (Decentralized Autonomous Organization), token sahiplerinin yönetimde söz hakkı kullandığı, blockchain üzerinde işleyen yapılardır. Türk hukukunda DAO’nun tüzel kişilik niteliği, üye sorumluluğu ve düzenleyici çerçeve burada incelenmektedir.

DAO’nun Tüzel Kişilik Niteliği

Türk hukukunda DAO için özel bir hukuki form yoktur. Olası nitelendirmeler:

  • Adi ortaklık (TBK m.620): Yazılı sözleşme aranmaz — token sahipleri arasında ortak amaca yönelik birliktelik kabul edilebilir; tüzel kişilik yoktur, üyeler tüm malvarlıkları ile sorumludur
  • Dernek (TMK m.56): En az 7 gerçek/tüzel kişi, kazanç paylaşımı amacı dışı — DAO genelde kazanç amaçlı olduğundan dernek nitelendirmesi sınırlı
  • Anonim/Limited Şirket (TTK m.329, m.573): DAO’nun blockchain yapısı klasik şirket organlarıyla bağdaşmaz; ancak DAO LLC modeli (Wyoming, Cayman) kullanılarak Türkiye’de şube/temsilci ile faaliyet mümkün

Üye Sorumluluğu

  • Adi ortaklık nitelendirmesinde token sahibi sınırsız müteselsil sorumlu (TBK m.638)
  • Yabancı hukuka tabi DAO LLC ise üyeler ortaklık sınırlı sorumluluğundan yararlanabilir
  • Smart contract’ın oy akışı (governance) yöneticilik niteliği taşıyabilir — TTK m.553 yönetici sorumluluğu yansıması gündeme gelir

Token Türü ve Düzenleyici Çerçeve

  • Governance token: Sadece oy hakkı veriyorsa SPK kapsamında menkul kıymet sayılmaz
  • Yatırım amaçlı token: Sermaye piyasası aracı niteliği taşıyıp taşımadığı SPKn m.3 ve m.35/B çerçevesinde somut olarak değerlendirilir
  • Stable coin / utility token: 6493 sayılı Ödeme Hizmetleri Kanunu kapsamına girebilir
  • Türkiye’de “Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcılar” rejimi 7518 sayılı Kanun ile düzenlenmiştir (RG 02.07.2024)

DAO Hazinesi (Treasury) Yönetimi

DAO hazinesinde tutulan kripto varlıkların:

  • KVK m.6 örtülü kazanç dağıtımı tartışması — Türk üyelere yapılan dağıtımlar vergilendirilebilir
  • 5549 sayılı Kanun (MASAK) — kara para aklamayı önleme yükümlülüğü, KYC zorunluluğu
  • 5520 sayılı KVK m.30 — yurt dışı transferlerde stopaj değerlendirmesi

İhtilaf Çözümü

  • Adi ortaklık ise HMK m.6, m.10 yetkili mahkeme
  • Sözleşme yabancı hukuka tabi ise tahkim klozu sıkça yer alır (Singapur, Londra)
  • Türkiye’de tenfiz: 5718 sayılı MÖHUK m.50-58 (yabancı mahkeme), m.60-63 (yabancı tahkim)
  • 4686 sayılı Milletlerarası Tahkim Kanunu m.15 — Türkiye’de görülen tahkim

Üye Hakları ve Aydınlatma

  • White paper FSEK m.1/B kapsamında eser; içerikteki yanıltıcı beyan TCK m.157 dolandırıcılık
  • Token satışında tüketici sıfatı varsa TKHK m.4 aydınlatma yükümlülüğü
  • SPK kararına göre yatırım sayılan token için izahname (6362 m.4)

İlgili Mevzuat

  • 6098 sayılı TBK m.620-645 (adi ortaklık)
  • 4721 sayılı TMK m.56 vd. (dernek)
  • 6102 sayılı TTK m.329, m.553, m.573
  • 6362 sayılı SPK Kanunu m.3, m.4
  • 6493 sayılı Ödeme Hizmetleri Kanunu
  • 7518 sayılı Sermaye Piyasası Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun
  • 5549 sayılı MASAK Kanunu m.5
  • 5718 sayılı MÖHUK m.50-63

Pratik Hukuki Strateji ve Mütalaa

DAO (Merkeziyetsiz Otonom Organizasyon) Hukuku — TTK ve TMK 2026 kapsamında müvekkil odaklı stratejik yaklaşım, dosya tipine göre üç boyutlu değerlendirme gerektirir: maddi olayın hukuki nitelendirmesi, delil kalitesi haritası ve karşı tarafın kuvvetli/zayıf cephelerinin tespiti. Türk Medeni Kanunu m.2 dürüstlük ilkesi, hukuki müzakere stratejisinin temelini oluşturur. Müvekkilin gerçek menfaati üzerinden yapılan analiz, dosyaya konu olabilecek karşı iddiaları ön taraması yapar ve savunma mimarisini önceden kurar.

Bu süreçte, 6100 sayılı HMK m.119 dilekçenin asgari unsurları, m.190 ispat yükü ve m.199 elektronik belge hükümleri çerçevesinde delil paketinin şekillendirilmesi kritik aşamadır. Blockchain işlem geçmişi, etherscan/bscscan çıktıları, borsa hesap özetleri, KYC kayıtları, banka EFT dekontları ve karşılıklı yazışmalar tek bir kronolojik delil dosyası halinde birleştirilir. Yargıtay uygulama HMK m.199 elektronik delil ile birlikte teknik bilirkişi raporu birleştirilerek değerlendirilir.

Risk Değerlendirmesi ve Dosya Haritası

Risk değerlendirmesi üç katmanda yapılır. Birinci katman hukuki risk: ilgili mevzuat hükümlerinin dosya olgularına uygulanabilirliği, zamanaşımı süreleri, hak düşürücü süreler ve usul hatası ihtimalleri. İkinci katman delil riski: blockchain işlemlerinin geri döndürülemez nitelikte olması, anonim cüzdan adreslerinin gerçek kişi tespiti zorluğu, yurt dışı borsa kayıtlarının elde edilebilirlik düzeyi ve şahit beyanlarının güvenilirliği. Üçüncü katman icra riski: kazanılan davanın fiilen sonuca ulaştırılma kabiliyeti, borçlunun mal varlığı durumu, sınır ötesi takip ihtiyacı ve uluslararası MLAT mekanizmaları.

Dosya haritası çıkarılırken her bir delil unsurunun delil değeri, ispat ağırlığı ve karşı kanıtla çürütülme ihtimali tek tek puanlanır. 5237 sayılı TCK kapsamında ceza yargılaması paralel yürütülecek ise CMK m.158 suç duyurusu ve m.234-237 katılma süreçleri eş zamanlı planlanır. Hukuk davası ile ceza davasının birleşmesi durumunda HMK m.165 bekletici sorun değerlendirilir; ceza yargılamasının hukuk davasını etkileyeceği durumlarda hukuk davası bekletilebilir.

Uluslararası Boyut ve Sınır Ötesi Takip

Kripto varlık uyuşmazlıkları doğası gereği sınır ötesi nitelik taşır. Yurt dışı kripto borsaları, VASP (Virtual Asset Service Provider) statüsünde kayıt olduğu ülkelerin yargı yetkisine tabidir. Türk hukuku bakımından MÖHUK m.40 kapsamında zarar görenin Türkiye’de bulunması veya zararlı eylemin etkilerinin Türkiye’de doğması yetki sağlayabilir. 6706 sayılı Cezai Konularda Uluslararası Adli İş Birliği Kanunu ile MLAT (Mutual Legal Assistance Treaty) mekanizması yurt dışı delil temini ve karar tanıma süreçlerinde kullanılır.

FATF Travel Rule (R.16) çerçevesinde 1.000 USD üzeri transferlerde alıcı/gönderici kimlik bilgisinin VASP’lar arası paylaşımı zorunludur. OECD Crypto Asset Reporting Framework (CARF), kripto varlık hizmet sağlayıcılarına ilişkin yıllık otomatik bilgi değişimini öngören bir çerçevedir. AB MiCA Tüzüğü 2023/1114, Avrupa pazarında faaliyet gösteren kripto varlık hizmet sağlayıcıları için uyum çerçevesini belirler. New York Tahkim Sözleşmesi 1958 ile yabancı tahkim kararlarının Türkiye’de tanınması mümkündür.

Özel Yargılama Usulü ve İhtisas Mahkemeleri

Akıllı kontrat ve DeFi uyuşmazlıkları için tahkim klozu içeren protokol sözleşmelerinde LCIA, ICC veya SIAC tahkimi uygulanır. New York Sözleşmesi 1958 kapsamında yabancı tahkim kararı Türkiye’de tanınır.

Yetkili mahkemenin tespitinde HMK m.5-19 yetki kuralları, MÖHUK m.40-46 milletlerarası yetki kuralları ve sözleşme klozları birlikte değerlendirilir. Bilişim suçlarında 5651 sayılı Kanun m.8/A erişim engeli kararı ile Sulh Ceza Hakimliği müdahalesi, ihtiyati tedbir niteliğinde hızlı sonuç sağlar. CMK m.135 iletişim tespiti, m.140 teknik araçlarla izleme ve m.134 bilgisayar incelemesi, dijital delil toplama yöntemleridir.

Bilirkişi İncelemesi ve Teknik Rapor

6754 sayılı Bilirkişilik Kanunu ve HMK m.266-287 kapsamında atanacak bilirkişinin nitelikleri, blockchain forensics uzmanlığı, yazılım mühendisliği ve mali analiz alanlarında yeterlilik içermelidir. Bilirkişi raporunun üç temel unsuru: (1) inceleme yöntemi (zincir analizi yazılımları gibi araçlar), (2) bulgu tablosu ve zincir analizi grafiği, (3) mütalaa ve hukuki nitelendirme önerisi.

Bilirkişi raporuna itiraz CMK m.62-67 (ceza) ve HMK m.281 (hukuk) kapsamında yapılır. İtiraz dilekçesinde teknik metod hatası, eksik incelenen veri, hatalı sonuç çıkarımı ve önyargılı yaklaşım iddiaları somut gerekçelerle desteklenmelidir. Mahkeme, ek rapor istenebileceği gibi yeni bir bilirkişi heyeti de atayabilir. Rapor kalitesi davanın seyrini etkileyebilir.

İhtiyati Tedbir Stratejisi

Kripto varlıkların hızlı transfer edilebilirliği nedeniyle ihtiyati tedbir, dosyanın can damarıdır. HMK m.389 kapsamında talep edilebilecek ihtiyati tedbirler: (a) borsa hesabına bloke konulması, (b) banka EFT işlemlerinin durdurulması, (c) cüzdan adreslerine işlem yasağı (smart contract düzeyinde uygulanabilirlik teknik incelemeye tabidir). Tedbir kararı için yaklaşık ispat (HMK m.390/3) yeterli olup teminat (HMK m.392) mahkemece takdir edilir.

2004 sayılı İİK m.257 ihtiyati haciz, alacağın varlığını gösteren belge bulunması koşuluyla talep edilir. Tedbir kararının uygulanması 1 hafta içinde talep edilmelidir; aksi halde karar HMK m.393/1 uyarınca kendiliğinden kalkar. Karşı taraf HMK m.394 kapsamında tedbir kararına itiraz edebilir; bu süreçte alacağın gerçek dayanağı ve teminat miktarı tartışmaya açılır.

Tazminat Hesabı ve Faiz

Kripto varlık değerinin volatilitesi tazminat hesabını karmaşıklaştırır. TBK m.50 maddi tazminat çerçevesinde fiili zarar (damnum emergens) ve yoksun kalınan kar (lucrum cessans) ayrı kalemlerde hesaplanır. Hesap tarihi; işlemin niteliği, talebin konusu ve dosyadaki kayıtlar dikkate alınarak somut uyuşmazlığa göre değerlendirilir.

Haksız fiil tazminatında faiz olay tarihinden itibaren işletilir; sözleşmeden doğan taleplerde TBK m.117 uyarınca temerrüt esas alınır. Kripto varlığa ilişkin talebin konusu, sözleşme ve işlem kayıtları üzerinden belirlenir. Değerleme tarihi, uygulanabilecek faiz ve talebin hangi para birimiyle ileri sürüleceği somut uyuşmazlığa göre değerlendirilir. Manevi tazminat (TBK m.58) kişilik haklarının ihlali halinde ayrı kalem olarak talep edilir. Mahrum kalınan menfaat (TBK m.49 fıkra 2) ekonomik durum analizi ile hesaplanır.

Lisans Rejimi Karşılaştırmalı Analizi

Kripto varlık hizmet sağlayıcılarına ilişkin lisans rejimleri ülkeden ülkeye farklılaşmakta olup DAO (Merkeziyetsiz Otonom Organizasyon) Hukuku — TTK ve TMK 2026 işlem ve uyuşmazlıklar değerlendirilirken yetki ve uygulanacak hukuk açısından karşılaştırmalı çerçeve önem taşır.

Türkiye’de 7518 sayılı Kanun ile 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’na eklenen düzenlemeler çerçevesinde Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcıları (KVHS) için SPK lisansı zorunluluğu getirilmiştir. Bu rejim, AB’nin MiCA (Markets in Crypto-Assets) Tüzüğü ile büyük ölçüde uyumludur; her iki rejimde de asgari sermaye, sermaye yeterlilik oranları, yönetici elverişlilik (fit-and-proper) testleri ve ayrı varlık ayrıştırma (segregation) yükümlülükleri mevcuttur.

ABD’de federal düzeyde tek bir kripto lisansı bulunmamakta olup New York eyaletinin BitLicense rejimi, FinCEN MSB kaydı ve eyalet bazlı para iletim lisansları üçlü bir yapı oluşturmaktadır. Singapur PSA (Payment Services Act) ve Birleşik Krallık FCA AML kayıt rejimi ise daha hafif yükümlülükler içermektedir. Bu farklılıklar, sınır ötesi uyuşmazlıklarda MÖHUK 24 ve MÖHUK 40 kapsamında yetkili mahkeme ve uygulanacak hukuk belirlenirken doğrudan etkilidir.

Lisanssız platformlarla yapılan işlemler, Türk hukukunda otomatik olarak hükümsüz değildir; ancak yatırımcının BDDK ve SPK koruma şemsiyesinden yararlanma hakkı ortadan kalkmaktadır. Yargılamada lisans durumu, müvekkilin tedbirli davranma yükümlülüğüne aykırılığın değerlendirilmesinde TBK 52 (kusurun ağırlığı ölçütünde) önemli bir etken olarak ortaya çıkar.

Dijital Tahkim ve Online Dispute Resolution

DAO (Merkeziyetsiz Otonom Organizasyon) Hukuku — TTK ve TMK 2026 sınır ötesi uyuşmazlıklarda klasik mahkeme yargılaması her zaman pratik olmayabilir. ODR (Online Dispute Resolution) mekanizmaları, özellikle düşük tutarlı ve uluslararası boyutlu kripto uyuşmazlıklarında alternatif çözüm yolu sunmaktadır.

Kleros gibi blockchain tabanlı tahkim platformları, akıllı sözleşmeye gömülü tahkim şartı ile çalışan, jüri seçiminin merkeziyetsiz şekilde yapıldığı sistemlerdir. Türk hukuku açısından bu tür kararlar 4686 sayılı Milletlerarası Tahkim Kanunu ve 6100 sayılı HMK’nın iç tahkim hükümleri çerçevesinde değerlendirilir; ancak New York Sözleşmesi (1958) kapsamında tanınma için tahkim sözleşmesinin yazılı şekil şartını sağlaması ve hakem heyetinin tarafsızlık ilkelerine uygun seçilmiş olması gerekmektedir.

İstanbul Tahkim Merkezi (ISTAC) ve Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği bünyesindeki TOBB Tahkim, ticari nitelikli kripto uyuşmazlıklarında tercih edilen kurumsal tahkim seçenekleridir. ISTAC kuralları çerçevesinde elektronik dosyalama, video duruşma ve dijital delil sunumu standart hale gelmiştir.

UNCITRAL Model Kanun ve UNCITRAL Online Dispute Resolution Teknik Notları, sınır ötesi düşük değerli işlemlerde uluslararası kabul gören prosedür çerçevesini belirler. Müvekkil için pratik öneri: kripto platformuyla yapılan kullanıcı sözleşmesinde tahkim şartı bulunup bulunmadığı kontrol edilmeli; tahkim şartı haksız şart niteliğindeyse 6502 sayılı Kanun’un 5. maddesi kapsamında geçersizliği ileri sürülebilir. Dijital tahkim seçilmeden önce icra kabiliyeti, tanınma riski ve maliyet karşılaştırması mutlaka yapılmalıdır.

Pratik Dilekçe Şablon Çerçevesi

DAO (Merkeziyetsiz Otonom Organizasyon) Hukuku — TTK ve TMK 2026 kapsamında dava dilekçesi hazırlanırken aşağıdaki yapısal çerçeve önerilmektedir. Bu çerçeve genel niteliktedir; somut olayın özellikleri çerçevesinde uyarlanması gereklidir.

Dilekçe başlığı: HMK 119 hükmü çerçevesinde mahkeme adı, taraf bilgileri ve dava değeri açık şekilde belirtilmelidir. Açıklama bölümünde olayın kronolojisi tarih ve transaction hash bilgileriyle birlikte sunulmalı; deliller bölümünde blockchain explorer çıktıları (HMK 199 belge), KYC kayıtları, banka dekontları ve elektronik yazışmalar kategorize edilmelidir. Hukuki değerlendirme bölümünde TBK, TCK, SPK ve 6502 sayılı Kanun ilgili maddeleri atfen sıralanmalıdır. Talep bölümünde alacak miktarı, faiz başlangıç tarihi (TBK 117 — temerrüt) ve ihtiyati tedbir talebi (HMK 389) açıkça yer almalıdır.

Uzman Hukuki Değerlendirme ve Strateji

Hak Düşürücü Süre ve Zamanaşımı Değerlendirmesi

DAO (Merkeziyetsiz Otonom Organizasyon) Hukuku — TTK ve TMK 2026 kapsamındaki uyuşmazlıklarda zamanaşımı süreleri büyük önem taşır. TBK 72 hükmü çerçevesinde haksız fiilden doğan tazminat alacakları için iki yıllık öğrenme zamanaşımı ve on yıllık olağan zamanaşımı uygulanır; bu süreler zararın ve faillin öğrenildiği tarihten itibaren işlemeye başlar. Sözleşmeden doğan alacaklarda TBK 146 uyarınca on yıllık genel zamanaşımı, periyodik edalarda TBK 147 uyarınca beş yıllık zamanaşımı uygulama bulur.

Ceza yargılaması açısından TCK 66 hükmü uyarınca dava zamanaşımı, suçun türüne göre değişir. TCK 158/1-f kapsamındaki nitelikli dolandırıcılıkta dava zamanaşımı 15 yıldır. Hukuk davası zamanaşımı dava açılması veya icra takibi başlatılması gibi TBK m.154 vd. sebeplerle kesilir; ihtarname tek başına zamanaşımını kesmez.

Delil Toplama ve Korumaya Yönelik İhtiyati Önlemler

DAO (Merkeziyetsiz Otonom Organizasyon) Hukuku — TTK ve TMK 2026 özelinde dijital delillerin korunması, davanın kazanılma olasılığını doğrudan etkiler. Olayın gerçekleşmesinin ardından 72 saat içinde aşağıdaki adımlar atılmalıdır: (i) Tüm transaction hash bilgileri ekran görüntüsü ve blockchain explorer çıktısı olarak yedeklenmeli, (ii) İlgili platforma resmi e-posta yoluyla başvuru yapılarak hesap dondurma talebi belgelenmeli, (iii) Cumhuriyet Başsavcılığı’na delillerin korunmasını isteyen suç duyurusunda bulunulmalı, (iv) Eğer KYC bilgileri mevcutsa ilgili platformdan kullanıcı kayıtlarının yedeklenmesi talep edilmelidir.

CMK 134 hükmü çerçevesinde elektronik veri arama ve elkoyma kararı, savcılık aşamasında talep edilebilir. HMK m.400 hükmü çerçevesinde kişinin kendi hesabına ilişkin verileri belirten “delil tespiti” talebi, dava açılmadan önce de mahkemeden istenebilir. Bu yapıların paralel kullanımı, delil zincirini güçlendirmektedir.

Mali Zarar Hesaplaması ve Faiz Talebi

Tazminat hesabında DAO (Merkeziyetsiz Otonom Organizasyon) Hukuku — TTK ve TMK 2026 kapsamında üç temel kalem dikkate alınır: (i) Doğrudan zarar (damnum emergens) — kaybedilen kripto varlığın TL karşılığı, (ii) Yoksun kalınan kar (lucrum cessans) — varlık elde tutulsaydı elde edilebilecek değer artışı, (iii) Manevi zarar — TBK 58 hükmü çerçevesinde kişilik haklarına yönelik saldırı durumunda talep edilebilir.

Talebin hukuki niteliği, temerrüt tarihi, uygulanabilecek faiz ve kripto varlığın değerleme yöntemi somut olayın özelliklerine göre ayrıca değerlendirilir.

Uzlaşma ve Müzakere Stratejisi

CMK 253 hükmü çerçevesinde uzlaşma kapsamına giren suçlarda (özellikle TCK 157/1 basit dolandırıcılık) uzlaşma teklifi, ceza dosyasında soruşturma aşamasında yapılır. DAO (Merkeziyetsiz Otonom Organizasyon) Hukuku — TTK ve TMK 2026 özelinde nitelikli dolandırıcılık (TCK 158) uzlaşma kapsamı dışındadır. Hukuk yargılamasında HMK 137 ön inceleme aşamasında ve HMK m.313 vd. sulh çerçevesinde müvekkilin tahsilat yapısına uygun bir uzlaşma değerlendirmesi yapılmalıdır.

Müzakere stratejisinde uzlaşma oranı dosyanın delil durumuna ve karşı tarafın ödeme gücüne göre belirlenir. Tüm değerlendirmelerde tahsilat süresi (dava sonrası icra ile) ve karşı tarafın varlık durumu mutlaka göz önüne alınmalıdır.

AYM Bireysel Başvuru Yolu

İç hukuk yolları tüketildikten sonra Anayasa Mahkemesi’ne bireysel başvuru, DAO (Merkeziyetsiz Otonom Organizasyon) Hukuku — TTK ve TMK 2026 kapsamındaki uyuşmazlıklarda son derece etkili bir araçtır. Anayasa 35 (mülkiyet hakkı), Anayasa 36 (hak arama özgürlüğü) ve Anayasa 40 (etkili başvuru hakkı) ihlali iddiaları, kripto varlık uyuşmazlıklarında AYM tarafından özellikle yargılama uzunluğu, etkili soruşturma yokluğu veya delil değerlendirmesindeki keyfilik gerekçesiyle kabul edilebilmektedir.

AYM bireysel başvuru süresi, kararın tebliğinden itibaren 30 gündür. Başvuruda iç hukuk yolunun tüketildiğinin ve ihlal edilen Anayasa hakkının açıkça gösterilmesi zorunludur. AYM ihlal kararı verirse, hak ihlalinin sonuçlarını ortadan kaldırma yükümlülüğü doğar; bu kapsamda yeniden yargılama yapılması ya da tazminata hükmedilmesi mümkündür.

Karşılaştırmalı İçtihat Çerçevesi ve Uluslararası Eğilimler

DAO (Merkeziyetsiz Otonom Organizasyon) Hukuku — TTK ve TMK 2026 alanında uluslararası yargı uygulaması, son üç-dört yıl içinde önemli ölçüde olgunlaşmıştır. Common law ülkelerinden gelişen içtihat hattında dikkat çekici bir eğilim, kripto varlıkların “property” niteliğinde tanınması yönündedir; İngiliz UKJT (UK Jurisdiction Taskforce) 2019 hukuki açıklaması ve Singapur Yüksek Mahkemesi’nin akıllı sözleşmeden doğan uyuşmazlıklarda mülkiyet kavramını uyguladığı kararlar bu yönelimin temelini oluşturmaktadır.

AB’de MiCA Tüzüğü çerçevesinde uyumlaştırılan yatırımcı koruma standartları, sınır ötesi uyuşmazlıklarda referans çerçeve olarak kullanılmaktadır. Bu standartlar Türkiye’de uygulanma zorunluluğu taşımasa da, yargılamada müvekkilin tedbirli davranma yükümlülüğünün değerlendirilmesinde kıyaslama ölçütü olarak işlev görmektedir.

Risk Yönetimi ve Önleyici Hukuki Tedbirler

DAO (Merkeziyetsiz Otonom Organizasyon) Hukuku — TTK ve TMK 2026 alanında uyuşmazlıkların önlenmesine yönelik proaktif hukuki tedbirler giderek önem kazanmaktadır. Önleyici tedbirlerin başında lisans doğrulaması, sözleşme inceleme ve teknik denetim gelmektedir.

Sözleşme inceleme aşamasında müvekkilin imzalayacağı kullanıcı sözleşmesinde haksız şart niteliğinde hükümlerin tespiti önemlidir. Tek taraflı dondurma yetkisi tanıyan, sınırsız fee artırma hakkı veren, tahkim şartını sürpriz biçimde getiren maddeler 6502 sayılı Kanun’un 5. maddesi kapsamında değerlendirilmelidir. Müvekkilin tüketici sıfatı taşıdığı durumlarda bu maddeler geçersiz sayılabilmektedir.

Teknik denetim bağlamında, müvekkilin işlem yapacağı akıllı sözleşmenin verify edilmiş olup olmadığı, kontrat üzerinde owner privilege bulunup bulunmadığı ve likiditenin kilitli olup olmadığı değerlendirilmelidir. Bu üç teknik kontrol noktası, ileride yaşanabilecek hak kayıplarının önemli bir kısmının önüne geçmektedir.

Yargılama Sonrası Tahsilat ve İcra Stratejisi

DAO (Merkeziyetsiz Otonom Organizasyon) Hukuku — TTK ve TMK 2026 kapsamında alınan kararın icra edilebilirliği, davanın gerçek başarısını belirleyen unsurdur. Türkiye’de yerleşik platformlara karşı 2004 sayılı İİK çerçevesinde olağan icra prosedürü uygulanmakta; banka hesapları, taşınmaz mallar ve sermaye payları üzerinde haciz konulabilmektedir. SPK lisanslı KVHS’lerin müşteri varlıkları zorunlu segregation kuralı çerçevesinde ayrı tutulduğundan, bu varlıklar üzerinde diğer alacaklılarla paylaşıma girmeden tahsil yapılabilmektedir.

Yurt dışı yerleşik platformlara karşı icra için iki yol mevcuttur: Türk mahkemesi kararının ilgili ülke yargı yerinde tanınması (ilgili ülkenin tanıma ve tenfiz kurallarına göre) ya da paralel olarak ilgili ülkede yerel hukuki süreç açılması. New York Sözleşmesi (1958) çerçevesinde tanınma süreçleri ilgili ülkenin usulüne tabidir; bu süre zarfında ihtiyati tedbir kararının yerel yargı yerinde geçici tedbire dönüştürülmesi talep edilebilir.

Self-custody durumunda, yani müvekkilin bireysel cüzdanından gerçekleştirilen yetkisiz transferlerde, karşı tarafın cüzdan adresine yönelik chain freeze order talebi gelişen bir uygulamadır. ABD ve İngiliz mahkemeleri bu tür kararları daha sık verirken, Türk yargısında doktrin tartışması sürmektedir; ancak 2025 sonrası bu yönde içtihat oluşması beklenmektedir.

İlgili Kripto Hukuku Rehberleri

Bu sayfayı okuyan müvekkillerin sıklıkla danıştığı diğer rehberler aşağıdadır. Konu kümelerine göre bağlantılı içerikler sunulmaktadır:

0534 636 19 19 WhatsApp @alyarhukuk alyarlaw@gmail.com