30 Saniyede Özet
İflas kararı verildikten sonra alacaklılar, alacaklarını iflas masasına kaydettirmek için iflas idaresinin ilanından itibaren bir ay içinde başvurur (İİK m.219). Bu süre kaçırılırsa alacak, iflasın kapanmasına kadar geç kayıt yoluyla yine bildirilebilir; ancak gecikmeden doğan masraflar alacaklıya ait olur ve alacaklı, başvurusundan önce kararlaştırılmış paylaştırmalara katılamaz (İİK m.236). İflas idaresi alacağı reddederse sıra cetvelinin ilanından, masraf yatırıp adres bildiren alacaklı için tebliğden itibaren on beş gün içinde ticaret mahkemesinde kayıt kabul davası açılmalıdır; bu süre hak düşürücüdür (İİK m.235).
Üç Ayrı Süre, Üç Ayrı Sonuç
| Aşama | Dayanak | Süre | Kaçırılırsa |
|---|---|---|---|
| Alacağın masaya yazdırılması | İİK m.219 | İflasın ilanından itibaren bir ay | Geç kayıt yolu (m.236) açık kalır; masraf ve paylaşım dezavantajı doğar |
| Geç kayıt | İİK m.236 | İflasın kapanmasına kadar | İflas kapanınca masaya karşı talep hakkı kalmaz |
| Reddedilen alacak için kayıt kabul davası | İİK m.235 | Sıra cetvelinin ilanından (adres bildirip masraf yatıranlar için tebliğden) itibaren on beş gün | Hak düşürücü süre; dava usulden reddedilir |
Geç Kayıt Yolu Herkese Açık mı?
Uygulamada en sık karıştırılan nokta şudur: İİK m.236, vaktinde bildirilmeyen alacaklar için tanınmış bir imkândır. Alacağını süresinde masaya bildirip iflas idaresince reddedilen alacaklı, on beş günlük dava süresini kaçırdıktan sonra “iflas kapanana kadar kayıt yaptırabilirim” diyerek m.236’ya sığınamaz. Bu kural, aşağıdaki Bölge Adliye Mahkemesi kararında açıkça ortaya konmuştur.
Yargı Kararı: Masaya Başvurup Reddedilen Alacaklı m.236’dan Yararlanamaz
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi, E.2018/1304 K.2018/1471 sayılı, 20.09.2018 tarihli kararında (oy birliği) mahkeme kararıyla kesinleşmiş işçilik alacağını masaya kaydettirmek isteyen alacaklının durumunu incelemiştir. Alacaklı, alacağını iflas idaresine bildirmiş, idare alacağın tamamını reddetmiş, sıra cetveli ilan edilip alacaklıya tebliğ edilmiş; alacaklı ise davayı yaklaşık üç yıl sonra açmıştır. Daire, İİK m.236’nın yalnızca hiç başvurmamış alacaklılar için iflasın kapanmasına kadar kayıt imkânı tanıdığını; geç bildirilen alacağın kabulü hâlinde sıra cetvelinin düzeltilip yeniden ilan edileceğini ve o ilandan itibaren yine on beş günlük dava süresinin işleyeceğini; somut olayda masaya başvurulup alacak reddedildiğinden m.236 yolunun kapalı olduğunu belirterek davanın reddini onamıştır. Kararda ayrıca, Yargıtay uygulamasına göre masaya kayıt davası açmak için iflas idaresine başvurunun ön şart olmadığı, ancak bu esnekliğin yalnızca masaya hiç başvurmamış alacaklılar için geçerli olduğu vurgulanmıştır.
Pratik Öneriler
- İflas ilanını takip edin; bir aylık süre ilan tarihinden işler, ayrıca tebligat beklenmez.
- Başvuruda tebligata elverişli adres bildirip tebligat masrafını yatırın; böylece on beş günlük dava süresi ilandan değil, size yapılan tebliğden başlar (İİK m.223/3).
- Alacak mahkeme kararına dayansa bile masaya kayıt zorunludur; ilam, kayıt şartını kaldırmaz.
- İflastan sonra doğan alacaklar iflas alacağı değildir; bunlar için kayıt kabul davası değil, iflas idaresine karşı genel hükümlere göre dava açılır.
Sıkça Sorulan Sorular
Bir aylık süreyi kaçırdım, alacağım tamamen yandı mı?
Hayır. İflas kapanmadığı sürece İİK m.236 uyarınca geç kayıt yaptırabilirsiniz; ancak gecikme masrafları size ait olur ve başvurunuzdan önce yapılmış paylaştırmalardan pay alamazsınız.
İflas idaresi alacağımı reddetti, ne yapmalıyım?
Sıra cetvelinin ilanından veya size tebliğinden itibaren on beş gün içinde iflasın açıldığı yer asliye ticaret mahkemesinde kayıt kabul davası açmalısınız. Bu süre hak düşürücüdür ve geç kayıt yoluyla telafi edilemez.
Kayıt kabul davası için önce masaya başvurmak şart mı?
Yargıtay uygulamasına göre şart değildir; ancak bu yalnızca masaya hiç başvurmamış alacaklılar için geçerlidir. Başvurup reddedilen alacaklı için tek yol on beş günlük süre içinde dava açmaktır.