İlgili konular: İhtiyati Haciz Talebi ve Teminat — İhtiyati Haciz İptali ve İtiraz (İİK m.265) — İhtiyati Haciz Hukuku (AATUHK m.13).

İİK 257 İhtiyati Haciz Kararı: Şartlar, Teminat ve Kaldırma Yolları (2026)

1. Şartlar ve Talep Yeri

Alacağın vadesinin gelmiş olması yeterlidir. Vadesi gelmemiş alacaklarda borçlunun belirli yerleşim yerinin bulunmaması veya mal kaçırma iddiası gerekir. Karar, görevli ve yetkili mahkemeden alınır.

2. Teminat Miktarı

Mahkeme, haksız ihtiyati hacizden doğabilecek zararları karşılamak üzere teminat belirler. İİK m.259 sabit bir oran öngörmez; uygulamada alacağın yüzde onbeşi yaygın olsa da miktarı mahkeme takdir eder. Senede dayalı alacaklarda teminat miktarı düşürülebilir; resmi belgeye dayanan alacaklarda teminattan vazgeçilebilir.

3. Yedi Gün İçinde Takip veya Dava

İİK m.264/1 uyarınca dava açılmadan veya takibe başlanmadan önce ihtiyati haciz yaptıran alacaklı; haczin tatbikinden, haciz gıyabında yapılmışsa haciz tutanağının kendisine tebliğinden itibaren yedi gün içinde ya takip talebinde bulunmaya ya da dava açmaya mecburdur; aksi halde ihtiyati haciz hükümsüz kalır. Buradaki on günlük süre farklı bir konudur: İİK m.261 uyarınca kararın verildiği tarihten itibaren on gün içinde infazın istenmesi gerekir.

4. İhtiyati Hacze İtiraz

Borçlu, ihtiyati haciz kararına yedi gün içinde itirazda bulunabilir. İtiraz kararın verildiği mahkemede incelenir. Yetki, teminat ve şart eksikliği itiraz sebepleridir.

5. Haksız İhtiyati Haciz Tazminatı

İhtiyati haciz haksız çıkarsa alacaklı, borçlunun uğradığı zararları tazmin etmekle yükümlüdür. Tazminat davası genel mahkemede açılır ve bir yıllık zamanaşımına tabidir.

İİK m.257-268: Sürelerin Tam Karşılığı

1. Üç ayrı süre birbirine karıştırılıyor

İhtiyati hacizde birbirinden tamamen farklı üç süre vardır ve kaynaklarda sıklıkla birbirinin yerine kullanılır:

• İnfazı isteme süresi: on gün (İİK m.261). “Alacaklı, ihtiyati haciz kararının verildiği tarihten itibaren on gün içinde kararı veren mahkemenin yargı çevresindeki icra dairesinden kararın infazını istemeye mecburdur. Aksi halde ihtiyati haciz kararı kendiliğinden kalkar.” Başlangıç kararın verildiği tarihtir, tebliğ değil.
• Takip veya dava süresi: yedi gün (İİK m.264/1). “Dava açılmadan veya icra takibine başlanmadan evvel ihtiyati haciz yaptırmış olan alacaklı; haczin tatbikinden, haciz gıyabında yapılmışsa haciz tutanağının kendisine tebliğinden itibaren yedi gün içinde ya takip talebinde (Haciz veya iflas) bulunmaya veya dava açmaya mecburdur.” Bu süre on gün değildir.
• İtiraz süresi: yedi gün (İİK m.265/1). Borçlu, huzuruyla yapılan hacizlerde haczin tatbiki, aksi hâlde haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde itiraz edebilir. Başlangıç “kararın tebliği” değil, haczin tatbiki veya tutanağın tebliğidir.

2. İtiraz gelmişse işleyen ikinci ve üçüncü yedi gün

İİK m.264/2 zinciri sürdürür: takipte borçlu ödeme emrine itiraz ederse itiraz hemen alacaklıya tebliğ olunur ve alacaklı, tebliğ tarihinden itibaren yedi gün içinde icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını istemeye veya mahkemede dava açmaya mecburdur. İcra mahkemesi itirazın kaldırılması talebini reddederse, alacaklının kararın tefhim veya tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde dava açması lazımdır.

İhtiyatî haciz dava sırasında konulmuşsa veya alacaklı birinci fıkraya göre dava açmışsa, süre uzar: esas hakkında verilecek hükmün mahkemece tebliğinden itibaren bir ay içinde alacaklı takip talebinde bulunmaya mecburdur.

3. İhtiyati haczin hükümsüz kalması ve kesin hacze dönüşmesi

m.264/4, ihtiyati haczin hükümsüz kalacağı halleri tek cümlede toplar: alacaklı bu müddetleri geçirirse, davasından yahut takip talebinden vazgeçerse, takip talebi kanuni müddetlerin geçmesiyle düşerse, dava dosyası muameleden kaldırılıp da bir ay içinde dava yenilenmezse veya davasında haksız çıkarsa ihtiyati haciz hükümsüz kalır.

Tersi de otomatiktir: “Borçlu müddeti içinde ödeme emrine itiraz etmez veya itirazı icra mahkemesince kesin olarak kaldırılır veya mahkemece iptal edilirse, ihtiyati haciz kendiliğinden icrai hacze inkılabeder.”

4. Teminat: kanunda sabit bir oran yoktur

İİK m.259, ihtiyati haciz isteyen alacaklıyı “hacizde haksız çıktığı taktirde borçlunun ve üçüncü şahsın bu yüzden uğrayacakları bütün zararlardan mesul” tutar ve teminat vermeye mecbur kılar. Ancak maddede sayısal bir oran yoktur; uygulamada alacağın yüzde onbeşi yaygın olmakla birlikte miktarı mahkeme takdir eder. İki istisna açıktır: alacak bir ilama dayanıyorsa teminat aranmaz; ilam mahiyetinde bir vesikaya dayanıyorsa mahkeme teminata lüzum olup olmadığını takdir eder. Maddenin son cümlesi de usul kolaylığı sağlar: “Tazminat davası ihtiyati haczi koyan mahkemede dahi görülür.”

5. Vadesi gelmemiş alacakta iki hal ve gizli sonuç

İİK m.257/2 yalnızca iki hal sayar: borçlunun muayyen yerleşim yeri yoksa; veya borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksadıyla mallarını gizlemeye, kaçırmaya ya da kendisi kaçmaya hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlâl eden hileli işlemlerde bulunursa. Çoğu kez atlanan sonuç hemen ardından gelir: “Bu suretle ihtiyati haciz konulursa borç yalnız borçlu hakkında muacceliyet kesbeder.” Yani muacceliyet kefiller ve diğer müteselsil borçlular bakımından doğmaz.

6. İtiraz üzerine verilen kararın kanun yolu

m.265’in son fıkrası: “İtiraz üzerine verilen karara karşı istinaf yoluna başvurulabilir. Bölge adliye mahkemesi bu başvuruyu öncelikle inceler ve verdiği karar kesindir. İstinaf yoluna başvuru, ihtiyatî haciz kararının icrasını durdurmaz.” Ayrıca menfaati ihlâl edilen üçüncü kişiler de, ihtiyatî haczi öğrendikleri tarihten itibaren yedi gün içinde haczin dayandığı sebeplere veya teminata itiraz edebilir.

Mevzuat metni: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.257-268.

Sıkça Sorulan Sorular

Teminat oranı kaçtır?

Kanunda sabit bir oran yoktur; uygulamada alacağın yüzde onbeşi yaygındır ancak miktarı mahkeme takdir eder. İİK m.259 uyarınca alacak bir ilama dayanıyorsa teminat aranmaz; ilam mahiyetinde bir vesikaya dayanıyorsa teminata lüzum olup olmadığını mahkeme takdir eder.

Karardan sonra dava açma süresi nedir?

İİK m.264/1 uyarınca haczin tatbikinden, haciz gıyabında yapılmışsa haciz tutanağının tebliğinden itibaren yedi gündür. Kararın infazını isteme süresi ise İİK m.261 uyarınca karar tarihinden itibaren on gündür.

İtiraz süresi nedir?

İİK m.265 uyarınca huzuruyla yapılan hacizlerde haczin tatbikinden, aksi halde haciz tutanağının tebliğinden itibaren yedi gündür.

Haksız ihtiyati hacizde tazminat süresi?

Bir yıllık zamanaşımına tabidir.

Vergi Hukuku Mevzuat Özet Tablosu

Uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay için vergi hukuku bilgilendirmesi ve SMMM görüşü alınız.

Resmi Kaynaklar

• Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr)
• Yargıtay Karar Arama (karararama.yargitay.gov.tr)
• UYAP Vatandaş Portalı (uyap.gov.tr)
• İstanbul Barosu (istanbulbarosu.org.tr)
• T.C. Adalet Bakanlığı (adalet.gov.tr)
• Türkiye Barolar Birliği (barobirlik.org.tr)

Hazırlayan Avukat

Av. Bilal ALYAR — İstanbul Barosu Sicil No: 54965

Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2015). Aile hukuku, ceza hukuku, kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve vergi hukuku alanlarında faaliyet göstermektedir.

Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; somut hukuki görüş ya da avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. Her dosya kendine özgü koşullar içerdiğinden, hukuki süreçlerde avukattan hukuki destek alınması yararlı olabilir.

İletişim | Hakkımızda