İkamet İzni ve Vatandaşlık Geçiş Süreci Rehberi
6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu yabancıların Türkiye’de ikamet izinlerini düzenler. Kısa dönem, aile, öğrenci, uzun dönem, insani ve insan ticareti mağduru olmak üzere altı tür ikamet izni vardır.
Kısa Dönem İkamet
Bilimsel araştırma, taşınmaz sahibi olma, ticari bağlantı, eğitim ve turizm gibi sebeplerle 6458 m.31 uyarınca verilir.
Uzun Dönem İkamet
Türkiye’de kesintisiz 8 yıl ikamet etmiş yabancılar 6458 m.43 uyarınca süresiz uzun dönem izni alabilir.
Aile İkameti
Türk vatandaşı veya yasal yabancı eşin yakınları için 6458 m.34 uyarınca verilir; çocuk için yaş sınırı vardır.
Vatandaşlık Geçişi
5 yıl ikamet ve 5901 sayılı Kanun şartları ile başvurabilir; istisnai vatandaşlık ayrı yoldur.
İptal ve İdari İşlem
İkamet izni iptaline karşı 60 gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açılır.
İkamet izninde adres değişikliği bildirim süresi nedir?
Kanunun öngördüğü 20 günlük bildirim süresi vardır.
Sınır dışı kararına karşı dava süresi nedir?
Sınır dışı etme kararına karşı 7 günlük süre uygulanır.
Çalışma izni ile ikamet izni aynı mı?
Çalışma izni 6735 sayılı Kanun çerçevesinde ayrı düzenlenir.
İlgili Sayfalar
Konuya İlişkin Yargı Kararı
Danıştay 10. Daire — 2022/7637 E., 2025/3313 K. — 26.06.2025
Afganistan uyruklu davacılar; yatırım yoluyla istisnai olarak kazandıkları (5901 sayılı Kanun m. 12/1-b) Türk vatandaşlığının, aynı Kanun’un 40. maddesi uyarınca hukuki şartlar oluşmadan verildiği gerekçesiyle geri alınmasına ilişkin Cumhurbaşkanı Kararı’nın iptalini istemiştir. Daire; geri almanın dayanağı yapılan istihbari bilginin vatandaşlığa alınma tarihinden önce idarenin bilgisinde olduğunu, o tarihte engel hal sayılmayan bu durumun sonradan neden engel hal kabul edildiğinin açıklanamadığını ve istihbaratın tek başına milli güvenlik ile kamu düzeni engelini ortaya koymaya yeterli olmadığını değerlendirerek işlemin sebep unsuru yönünden hukuka aykırı olduğunu belirlemiş ve iptaline karar vermiştir.
Konuya İlişkin Yargı Kararı
Danıştay 10. Daire — 2021/3827 E., 2025/4243 K. — 30.09.2025
İran uyruklu davacılar; taşınmaz yatırımıyla istisnai olarak kazandıkları Türk vatandaşlığının geri alınmasına ilişkin Cumhurbaşkanı Kararı’nın iptalini istemiştir. İlk olarak gerekçe gösterilen kırmızı bültenin sonradan İran makamlarınca kaldırılması nedeniyle dayanak oluşturamayacağı belirlenmiş; ancak yargılama sırasında davacılardan birinin vatandaşlık kazanma tarihinden önce işlediği bir suçtan İran’da mahkum edildiği ve iadesinin talep edildiği ortaya çıkmıştır. Daire; vatandaşlığın kazanıldığı tarih itibarıyla mevcut bu maddi olgunun milli güvenlik ve kamu düzeni yönünden engel hal sayılabileceğini kabul ederek davanın reddine karar vermiştir.
Konuya İlişkin Yargı Kararı
Danıştay 10. Daire — 2023/5620 E., 2025/4552 K. — 15.10.2025
Kırgızistan uyruklu davacı; evlenme yoluyla Türk vatandaşlığı kazanma başvurusunun, 5901 sayılı Kanun’un 16. maddesi (milli güvenlik ve kamu düzeni engeli) uyarınca reddine ilişkin işlem ile dayanağı Yönetmelik hükmünün iptalini istemiştir. Daire; Yönetmelik hükmü yönünden davayı reddetmiş, ancak başvurunun reddine dayanak yapılan kasten yaralama suçuna ilişkin hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının denetim süresi sonunda kaldırılarak davanın düşürüldüğünü, ortada bir ceza mahkemesi hükmü kalmadığını ve düşmüş bir HAGB kararının idari işleme esas alınmasının masumiyet karinesini ihlal edeceğini belirleyerek başvurunun reddine ilişkin bireysel işlemin iptaline karar vermiştir.