Mavi Kart (5901 m.28) Sahiplerinin Hakları Rehberi
5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu m.28, doğumla Türk vatandaşı olup sonradan izinle vatandaşlığı kaybedenler ile altsoylarına tanınan haklar bütününü düzenler. Bu hakları gösteren belge mavi karttır.
Çalışma ve İkamet
Mavi kart sahipleri Türkiye’de Türk vatandaşı gibi çalışma ve ikamet hakkına sahiptir; istisnalar kanunda sayılmıştır.
Mülk Edinme
Yabancılara getirilen sınırlamalar mavi kart sahipleri için uygulanmaz.
Miras ve Mülkiyet
Türk vatandaşı gibi miras hakkına sahiptir.
Kamuda Çalışma
Anayasal sınırlar çerçevesinde belirli kamu görevleri için Türk vatandaşlığı şartı saklıdır.
Sosyal Güvenlik
Türk vatandaşı gibi sigortalı olabilir; bazı sosyal yardımlarda Türk vatandaşı olma şartı aranabilir.
Mavi kart süresiz mi?
Süresizdir; nüfus kayıtları ile sürekli takip edilir.
Türk pasaportu hakkı doğurur mu?
Hayır; mavi kart Türk vatandaşlığı değildir.
Askerlik yükümlülüğü var mı?
Hayır; mavi kart sahipleri Türk askerlik yükümlülüğüne tabi değildir.
İlgili Sayfalar
Konuya İlişkin Yargı Kararı
Danıştay 10. Daire — 2022/7637 E., 2025/3313 K. — 26.06.2025
Afganistan uyruklu davacılar; yatırım yoluyla istisnai olarak kazandıkları (5901 sayılı Kanun m. 12/1-b) Türk vatandaşlığının, aynı Kanun’un 40. maddesi uyarınca hukuki şartlar oluşmadan verildiği gerekçesiyle geri alınmasına ilişkin Cumhurbaşkanı Kararı’nın iptalini istemiştir. Daire; geri almanın dayanağı yapılan istihbari bilginin vatandaşlığa alınma tarihinden önce idarenin bilgisinde olduğunu, o tarihte engel hal sayılmayan bu durumun sonradan neden engel hal kabul edildiğinin açıklanamadığını ve istihbaratın tek başına milli güvenlik ile kamu düzeni engelini ortaya koymaya yeterli olmadığını değerlendirerek işlemin sebep unsuru yönünden hukuka aykırı olduğunu belirlemiş ve iptaline karar vermiştir.
Konuya İlişkin Yargı Kararı
Danıştay 10. Daire — 2021/3827 E., 2025/4243 K. — 30.09.2025
İran uyruklu davacılar; taşınmaz yatırımıyla istisnai olarak kazandıkları Türk vatandaşlığının geri alınmasına ilişkin Cumhurbaşkanı Kararı’nın iptalini istemiştir. İlk olarak gerekçe gösterilen kırmızı bültenin sonradan İran makamlarınca kaldırılması nedeniyle dayanak oluşturamayacağı belirlenmiş; ancak yargılama sırasında davacılardan birinin vatandaşlık kazanma tarihinden önce işlediği bir suçtan İran’da mahkum edildiği ve iadesinin talep edildiği ortaya çıkmıştır. Daire; vatandaşlığın kazanıldığı tarih itibarıyla mevcut bu maddi olgunun milli güvenlik ve kamu düzeni yönünden engel hal sayılabileceğini kabul ederek davanın reddine karar vermiştir.
Konuya İlişkin Yargı Kararı
Danıştay 10. Daire — 2023/5620 E., 2025/4552 K. — 15.10.2025
Kırgızistan uyruklu davacı; evlenme yoluyla Türk vatandaşlığı kazanma başvurusunun, 5901 sayılı Kanun’un 16. maddesi (milli güvenlik ve kamu düzeni engeli) uyarınca reddine ilişkin işlem ile dayanağı Yönetmelik hükmünün iptalini istemiştir. Daire; Yönetmelik hükmü yönünden davayı reddetmiş, ancak başvurunun reddine dayanak yapılan kasten yaralama suçuna ilişkin hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının denetim süresi sonunda kaldırılarak davanın düşürüldüğünü, ortada bir ceza mahkemesi hükmü kalmadığını ve düşmüş bir HAGB kararının idari işleme esas alınmasının masumiyet karinesini ihlal edeceğini belirleyerek başvurunun reddine ilişkin bireysel işlemin iptaline karar vermiştir.