Kadıköy’de Banka ve Kredi Uyuşmazlıkları İçin Hukuki Rehber

Kadıköy’de banka ile yaşanan uyuşmazlıkların çoğu bireysel müşteri ilişkisinden çıkar: ihtiyaç ve konut kredisi, kredi kartı ekstresi, hesap işletim ücreti, kartla yapılan yetkisiz harcama ve ödenmeyen borca bağlı icra tebligatı. İlçenin merkezindeki çarşı ve Bağdat Caddesi çevresindeki işyerleri ile Kozyatağı’ndaki iş merkezlerinde çalışanlar da aynı sözleşme türleriyle karşı karşıya kalır. Av. Bilal Alyar’ın bu sayfadaki anlatımı, bir bankacılık uyuşmazlığında hangi sırayla ilerlenmesi gerektiğini ve hangi sürelere dikkat edilmesi gerektiğini genel çerçevede gösterir.

Önce işlemin niteliği: tüketici mi, ticari mi?

Bankacılık dosyasında ilk soru, işlemin tüketici işlemi sayılıp sayılmadığıdır. Kendi ihtiyacı için kredi kullanan veya kart sahibi olan gerçek kişi tüketicidir; ticari faaliyet için kredi kullanan şirket ya da esnaf ise tacir olarak değerlendirilir. Tüketici işlemlerinde 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun, ticari işlemlerde ise 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu ve Türk Borçlar Kanunu uygulanır. Başvuru yolu da buna göre değişir: parasal sınırın altındaki tüketici uyuşmazlıkları tüketici hakem heyetine, sınırı aşanlar tüketici mahkemesine gider ve mahkemede dava açılmadan önce arabuluculuk dava şartıdır (TKHK m.73/A). Hakem heyeti kararına itiraz süresi iki haftadır (m.70/3). Ticari uyuşmazlıklarda ise TTK m.5/A uyarınca arabuluculuk zorunludur.

Sözleşmedeki haksız şartlar

Banka sözleşmeleri genellikle önceden hazırlanmış, pazarlık edilmeyen şartlar içerir. Tüketici ile yapılan sözleşmede tüketici aleyhine dengesizlik yaratan şartlar haksız şart sayılır ve tüketiciyi bağlamaz (TKHK m.5). Sözleşmeye sonradan eklenen ücret, komisyon ve masraf kalemlerinin dayanağı bu bakımdan incelenir. İlgili bilgiler için haksız şart sayfası ve kredi ücretlerinin iadesine ilişkin sayfa birlikte okunabilir.

Kredi kartı: ekstre itirazı ve faiz

Kredi kartı işlemleri 5464 sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu çerçevesinde yürür. Ekstrede yer alan bir kalemin hatalı olduğu düşünülüyorsa, ekstreye itiraz süresinin son ödeme tarihinden itibaren on gün olduğu kabul edilir (5464 m.11). Bu süre geçmişse banka işleminin sözleşmeye uygunluğu ayrıca tartışılır. Kart borcunun ödenmemesi hâlinde uygulanan akdi ve gecikme faizinin yasal sınırları ile bankanın bunu doğru uygulayıp uygulamadığı ekstre dökümüyle kontrol edilir. Kart faizi sayfası bu konuya örnek hesaplama yöntemi gösterir.

Yetkisiz işlem ve hesaptan çıkan para

Hesaptan veya karttan müşterinin bilgisi dışında para çıkmışsa, işlemin hangi doğrulama yöntemiyle yapıldığı belirleyicidir. Ödeme hizmetleri 6493 sayılı Kanun kapsamında düzenlenmiştir; yetkisiz işlem iddiasında ispat yükü ile müşterinin ihmali birlikte değerlendirilir. İşlemden haberdar olunur olunmaz bankaya yazılı bildirim yapılmalı, kart bloke ettirilmeli ve mümkünse mesajlar, işlem saatleri ve IP kayıtları saklanmalıdır. Aynı olay dolandırıcılık veya kart kötüye kullanımı oluşturuyorsa Cumhuriyet başsavcılığına suç duyurusu ayrıca yapılabilir; konu için kart kötüye kullanımı sayfası incelenebilir. Bankacılık Kanunu m.73 müşteri sırrına ilişkin sınırlar koyar; bu nedenle bankadan bilgi ve belge talebi çoğunlukla mahkeme kararıyla veya hesap sahibinin başvurusuyla alınır.

Banka alacağı için gelen icra tebligatı

Ödenmeyen kredi veya kart borcu için banka icra takibi başlatabilir. İlamsız takipte ödeme emrine itiraz süresi tebliğden itibaren yedi gündür (İİK m.62). Süre kaçırıldığında takip kesinleşir. İtirazın ardından banka itirazın iptali davası (m.67) veya itirazın kaldırılması yoluna (m.68) gidebilir; borçlu da borçlu olmadığını ileri sürüyorsa menfi tespit davası (m.72) açabilir. İpotekli konut kredilerinde ise taşınmaz rehninin paraya çevrilmesi yoluyla takip yapılabilir ve itiraz süresi genellikle yedi gündür. İcra ve iflas sayfası takip türlerini ayırır.

Sözleşme öncesi inceleme neden önemlidir?

Bankacılık uyuşmazlıklarının büyük bölümü, imza anında fark edilmeyen bir hükümden doğar. Kredi limitinin bankaca tek taraflı değiştirilebilmesi, faizin değişken olması, erken ödeme koşulları ve sigorta ürünlerinin krediye bağlanması bunların başında gelir. İmzadan önce sözleşmenin bir nüshasının alınması ve bu hükümlerin yazılı olarak sorgulanması, sonradan ispat sorunu yaşanmasını azaltır. Sözleşme bir kez imzalandıktan sonra da, sonradan eklenen ücretlerin dayanağı ve bankanın bilgilendirme yükümlülüğü incelenebilir.

Başvuru sırası

1. Sözleşme, ekstre, dekont ve yazışmaların toplanması.
2. Bankanın müşteri hizmetlerine ve gerekiyorsa genel müdürlüğüne yazılı başvuru yapılması.
3. Cevap alınamazsa veya tatmin edici bulunmazsa hakem heyeti ya da arabuluculuk basamağı.
4. Gerekirse tüketici mahkemesinde ya da asliye ticaret mahkemesinde dava.
5. Takip varsa süre kesin olduğundan itirazın ayrıca değerlendirilmesi.

Belge listesi

• Kredi veya kart sözleşmesi ile ekleri
• Ekstreler, hesap hareketleri ve dekontlar
• Bankayla yapılan yazılı yazışmalar ve çağrı kayıt numaraları
• İcra dosyasına ilişkin ödeme emri ve tebligat zarfı

Sık sorulan sorular

Kadıköy’de bankaya yazılı başvuru yaptım, cevap gelmedi. Ne yapılır?

Başvuru tarihi ve gönderim şekli belgelendikten sonra uyuşmazlığın tutarına göre hakem heyetine veya arabuluculuğa gidilir.

Kredi kartı ekstresindeki hatalı kalem için süre var mı?

Evet, ekstreye itirazda son ödeme tarihinden itibaren on gün esas alınır. Süreden sonra da sözleşmeye aykırılık ileri sürülebilir, fakat ispat yükü zorlaşır.

Hesabımdan haberim olmadan para çıktı; bankaya ne söylemeliyim?

İşlem tarihi, tutarı, alıcı bilgisi ve kullanılan doğrulama yöntemi açıkça belirtilerek yazılı bildirim yapılmalı, kart ve internet bankacılığı erişimi derhâl kapatılmalıdır.

Kefil olduğum kredi için bana icra gelirse ne yaparım?

Kefalet türüne, tutarına ve şekil şartlarına bakılır. Ödeme emrine yedi gün içinde itiraz edilmezse takip kesinleşir; ayrıntı için kefalet sayfası incelenebilir.

Görüşmeler Kartal Cevizli Mahallesi’ndeki büroda önceden randevu ile yapılır; iletişim: 0534 636 19 19.