Konkordato; borçlunun alacaklılarıyla, borcun bir kısmının ödenmesi veya vadenin uzatılması konusunda mahkeme onayıyla yaptığı kolektif anlaşmadır. Süreçte borçluya tanınan en önemli koruma, geçici ve kesin mühlet kararları ile sağlanan icra takibi dondurması rejimidir. İİK m.287-289 mühletin şart ve sonuçlarını düzenler. Rehberde mühlet süreleri, komiserin görevleri, alacaklıların durumu ve mühletin sona erme hâlleri yer alır.
Geçici Mühlet (İİK m.287)
Konkordato başvurusunun asliye ticaret mahkemesine yapılmasıyla birlikte mahkeme, başvuruyu derhal inceler ve koşullar gerçekleşmişse üç ay süreli geçici mühlet verir (İİK m.287/1). Bu süre gerektiğinde iki aya kadar uzatılabilir (m.287/2); böylece geçici mühlet toplam beş ayı bulabilir. Geçici mühletin verilmesiyle birlikte mahkeme bir veya birden çok konkordato komiseri atar. Komiser; borçlunun faaliyetlerini denetler, alacak-borç tespiti yapar, konkordato projesini inceler ve mahkemeye rapor sunar. Geçici mühlet süresince borçlu; kural olarak malvarlığı üzerinde olağan işlemler dışında tasarrufta bulunamaz; olağanüstü tasarruflar mahkeme iznine tâbidir (İİK m.297).
Kesin Mühlet (İİK m.289)
Geçici mühlet süresinin sonuna doğru mahkeme, komiserin raporunu ve alacaklıların görüşlerini dikkate alarak konkordatonun başarıyla tamamlanma ihtimalini değerlendirir. Kabul kararı hâlinde bir yıl süreli kesin mühlet verilir (İİK m.289/1). Kesin mühlet gerektiğinde altı aya kadar uzatılabilir (m.289/4); böylece toplam süre bir yıl altı ayı bulabilir. Kesin mühlet döneminde komiserin yetkileri genişler; borçlunun tüm işlemleri komiser denetiminde yürür. Mahkeme; alacaklılar kurulunu oluşturur, projenin revize edilmesini isteyebilir ve ek rapor talep eder. Kesin mühlet sonunda konkordato projesi alacaklılar toplantısında oylamaya sunulur.
Mühletin Alacaklılara Etkisi
Mühlet kararıyla birlikte borçluya karşı açılmış veya açılacak tüm icra takipleri durur; yeni takip açılamaz (İİK m.294). Bu kural şu istisnalara tâbidir: (i) rehinli alacaklıların takibi sürer ancak muhafaza ve satış yapılamaz; (ii) işçilik alacakları için takip devam edebilir; (iii) amme alacakları bakımından 6183 sayılı AATUHK çerçevesinde belirli istisnalar vardır. Mühlet süresince; kambiyo ve faiz işlemeye devam eder ancak faizler imtiyazsız adi alacak statüsünde konkordato kapsamına dahil edilir. Zamanaşımı ve hak düşürücü süreler mühlet süresince durur (İİK m.294/2).
Komiserin Görev ve Yetkileri
Konkordato komiseri; İİK m.290 uyarınca mahkemece atanan, bağımsız ve tarafsız bir görevlidir. Başlıca görevleri: (i) borçlunun muhasebe defterleri ve malvarlığını incelemek, (ii) alacakları ve borçları tespit edip alacaklılara ilanen davet göndermek, (iii) konkordato projesini alacaklılar toplantısında değerlendirmek, (iv) borçlunun olağanüstü tasarruflarına onay vermek, (v) mahkemeye periyodik rapor sunmak, (vi) alacaklılar toplantısını yönetmek ve oylamayı denetlemek. Komiser sorumluluğu, TTK ve borçlar hukuku çerçevesindedir; kasıt veya ağır ihmalden doğan zararlardan sorumludur.
Mühletin Sona Ermesi
Mühlet şu hâllerde sona erer: (i) Sürenin dolması – geçici mühlet uzatılmazsa veya kesin mühlete geçilmezse kendiliğinden biter. (ii) Borçlunun iflasına karar verilmesi – konkordatonun başarı şansı kalmadığı değerlendirilirse mahkeme iflas kararı verebilir (İİK m.292). (iii) Borçlunun konkordato projesinin reddedilmesi – alacaklılar toplantısında yeter çoğunluk sağlanamazsa veya tasdik reddedilirse mühlet sona erer. (iv) Talebin geri alınması. Mühletin sona ermesiyle birlikte duran icra takipleri devam eder ve yenileri açılabilir; alacaklıların hakları mühlet öncesi statülerine döner.
İlgili Mevzuat ve Temel Hükümler
| Kaynak | Hüküm | Konusu |
|---|---|---|
| 2004 s. İİK | m.16 | İcra mahkemesine şikayet |
| 2004 s. İİK | m.32 | İlamlı icrada icra emri |
| 2004 s. İİK | m.58-60 | İlamsız takipte takip talebi ve ödeme emri |
| 2004 s. İİK | m.62 | Borca itiraz (7 gün) |
| 2004 s. İİK | m.67-68 | İtirazın iptali ve kaldırılması |
| 2004 s. İİK | m.72 | Menfi tespit ve istirdat davası |
| 2004 s. İİK | m.83 | Maaş ve ücret haczi sınırları |
| 2004 s. İİK | m.85-105 | Haciz uygulaması ve haczin konusu |
| 2004 s. İİK | m.96-99 | İstihkak iddiası ve davası |
| 2004 s. İİK | m.100-101 | Hacze iştirak (kesin ve geçici) |
| 2004 s. İİK | m.134 | İhalenin feshi davası |
| 2004 s. İİK | m.142 | Sıra cetveline itiraz |
| 2004 s. İİK | m.154-166 | İflas davası ve iflasın sonuçları |
| 2004 s. İİK | m.167-170 | Kambiyo senetlerine özgü takip |
| 2004 s. İİK | m.269 | Kira ilişkisinde tahliye takibi |
| 2004 s. İİK | m.277-284 | Tasarrufun iptali davası |
| 2004 s. İİK | m.285-308 | Konkordato başvurusu, mühlet ve tasdik |
Yetkili Kurumlar ve Başvuru Kanalları
- İcra Dairesi: Takip talebi, ödeme emri, haciz işlemleri, e-haciz ve e-satış (UYAP) işlemleri.
- İcra Mahkemesi: İİK m.16 şikayeti, itirazın kaldırılması, ihalenin feshi, istihkak davaları.
- Asliye Ticaret Mahkemesi: İflas davası (İİK m.154), konkordato (İİK m.285), iflasın ertelenmesi yerine konkordato başvurusu.
- Asliye Hukuk Mahkemesi: İtirazın iptali (İİK m.67), menfi tespit (İİK m.72), tasarrufun iptali (İİK m.277).
- Sulh Hukuk Mahkemesi: İİK m.269 kira tahliye itirazın kaldırılması (İİK m.269/c).
- UYAP e-Satış Portalı: Hacizli mallarda elektronik açık artırma ile satış.
İlgili İçerikler
- İcra ve İflas Hukuku Avukatı İstanbul
- İlamsız İcra Takibi Rehberi
- İlamlı İcra Takibi
- Konkordato Süreci
Sıkça Sorulan Sorular
Konkordato mühleti toplam ne kadar sürebilir?
Geçici mühlet 3 ay + 2 ay uzatma (toplam 5 ay); kesin mühlet 1 yıl + 6 ay uzatma (toplam 1 yıl 6 ay) olabilir. Böylece süreç 2 yıl 3 ayı bulabilir.
Mühlet süresince icra takipleri ne olur?
İİK m.294 uyarınca mevcut takipler durur, yenileri açılamaz. Rehinli alacaklar bakımından takip devam eder ancak muhafaza ve satış yapılamaz; işçilik alacakları istisnadır.
Konkordato komiserinin yetkisi nedir?
Borçlunun faaliyetlerini denetler, alacak-borç tespiti yapar, projeyi inceleyip mahkemeye rapor sunar ve olağanüstü tasarruflara onay verir. Kasıt ve ağır ihmalden sorumludur.
Resmi Kaynaklar
- Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr)
- Yargıtay Karar Arama (karararama.yargitay.gov.tr)
- UYAP Vatandaş Portalı (uyap.gov.tr)
- İstanbul Barosu (istanbulbarosu.org.tr)
- T.C. Adalet Bakanlığı (adalet.gov.tr)
- Türkiye Barolar Birliği (barobirlik.org.tr)
Hazırlayan Avukat
Av. Bilal ALYAR — İstanbul Barosu Sicil No: 54965
Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2015). Aile hukuku, ceza hukuku, kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve vergi hukuku alanlarında faaliyet göstermektedir.
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; somut hukuki görüş ya da avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. Her dosya kendine özgü koşullar içerdiğinden, hukuki sorunlarınız için bir avukata danışmanız önerilir.