P2P Nedir? Kripto P2P İşlemleri Hukuki Rehberi 2026

Son güncelleme: 26.10.2026

P2P, “peer-to-peer” ifadesinin kısaltmasıdır; kripto varlık alıcısı ile satıcısının doğrudan eşleşmesini anlatır. İşlem bir dijital pazaryerinde gerçekleşebilir. Bu nedenle P2P’yi her durumda “borsasız ve aracısız işlem” olarak tanımlamak eksik kalır. Kullanıcılar doğrudan karşılaşırken platform emir eşleştirme, kayıt tutma veya kripto varlığı geçici olarak kilitleme hizmeti sunabilir.

Hukuki değerlendirmede üç soru ayrılır: Hangi hizmeti kim sunuyor, ödemenin gerçek kaynağı ne ve banka hesabındaki kısıtlamanın dayanağı hangi işlem? P2P adı tek başına bir faaliyeti hukuka uygun hale getirmez. Aynı şekilde kripto alım satımı yapılmış olması da tek başına dolandırıcılığı kanıtlamaz. Platform izni, ödeme yasağı, şüpheli işlem bildirimi ve ceza soruşturması farklı kurallara bağlıdır.

P2P işleminin temel işleyişi

Bir pazaryeri modelinde satıcı teklifini, alıcı ise miktar ve ödeme koşullarını görür. Eşleşme sonrasında ödeme ile kripto varlığın teslimi ayrı kayıtlar oluşturabilir. Escrow adı verilen mekanizmada satıcının kripto varlığı belirli koşullar gerçekleşinceye kadar platformda tutulabilir. Bu mekanizmanın kapsamı, hangi aşamada devreye girdiği ve uyuşmazlıkta izlenen yol platformun kurallarından anlaşılır; bütün P2P işlemlerinde aynı korumanın bulunduğu varsayılamaz.

Örneğin Binance’ın kendi P2P satış açıklaması, escrow kullanımını ve satıcının kriptoyu bırakmadan önce ödemenin kendi hesabına gerçekten geldiğini kontrol etmesini anlatır. Bu, bir sağlayıcının teknik işleyiş örneğidir; Türkiye’de belirli bir hizmeti sunma yetkisinin veya işlemin risksiz olduğunun kanıtı değildir. Dekont görüntüsü ile hesaba geçen tutar birbirinden ayrılmalıdır.

P2P ile merkezi emir defteri işlemleri arasında herkes için geçerli sabit komisyon veya tamamlanma süresi yoktur. Ücret, fiyat farkı, ödeme yöntemi ve teslim koşulları ilgili hizmetin güncel belgelerinden görülmelidir. Bu rehber belirli bir platforma para yatırma veya işlem yapma önerisi sunmaz.

SPK izni ve ödeme yasağının farklı kapsamları

6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu m.35/B, kripto varlık hizmet sağlayıcıların kurulması ve faaliyete başlaması için SPK izni arar. III-35/B.2 sayılı Tebliğ m.10/3, müşteriler arasında doğrudan kripto varlık alım, satım ve takasına imkân veren eşler arası dijital pazaryerlerinin işletilmesini de platform faaliyeti kapsamında değerlendirir. Dolayısıyla “P2P olduğu için platform düzenlemesi uygulanmaz” sonucu çıkarılamaz.

Tebliğ m.5 ve m.6’daki hizmetler ile düzenli uğraşı, ticari veya mesleki faaliyet olarak icra koşulları birlikte incelenir. Kendi hesabına varlık edinen kişi ile başkalarına pazaryeri veya hizmet sunan işletme aynı hukuki konumda değildir. Ancak faaliyetin yalnız adına veya işlem tutarına bakılarak izin gerekip gerekmediği konusunda kesin sonuca varılmamalıdır.

SPK’nın Faaliyette Bulunanlar Listesi geçici liste açıklamasında, listede yer almanın yetkilendirme anlamına gelmediğini belirtir. Bir şirketin başvurusu, belli bir ürünün izin durumu ve Türkiye’ye yönelik hizmet sunumu ayrı kontrol konularıdır. 6362 m.99/A’daki yurt dışı platform düzenlemesi nedeniyle “yabancı platform” ifadesi de kendiliğinden serbestlik sağlamaz.

TCMB’nin 16.04.2021 tarihli, 31456 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ödemelerde Kripto Varlıkların Kullanılmamasına Dair Yönetmeliği m.3, kripto varlıkların ödemelerde doğrudan veya dolaylı kullanımını yasaklar. m.4 ise ödeme hizmetleri, elektronik para ihracı ve ödeme/elektronik para kuruluşlarının platform fon aktarımlarına aracılığı için ayrıca kurallar getirir. Bu hükümlerden bütün kripto alım satımlarının koşulsuz izinli olduğu sonucu çıkmaz. Özellikle kriptoyla mal veya hizmet bedeli ödeme ile kripto edinme işlemi birbirine karıştırılmamalıdır.

Hesap kısıtlamasının dayanağını belirlemek

“MASAK blokesi” günlük dilde farklı işlemler için kullanılabilir. Bankanın işlem kontrolü, 5549 sayılı Kanun m.19/A kapsamındaki erteleme ve ceza soruşturmasındaki elkoyma aynı işlem değildir. Bankadan, açıklanabilecek sınırlar içinde kısıtlamanın tarihi, kapsamı ve başvurulacak makam hakkında yazılı bilgi istenmesi bu ayrımı yapmayı kolaylaştırır.

5549 m.4 uyarınca şüpheli işlem bildirimi, yükümlülerin görevidir. Bildirim yapılması, ilgili kişinin suç işlediğini gösteren kesin hüküm değildir. Bildirimin gizliliği de gözetilir; müşterinin bütün bildirim belgelerini doğrudan alabileceği vaat edilemez. Yüksek tutar veya çok sayıda transfer görülmesi, belirli bir kişi hakkında kendiliğinden suçluluk ya da belirli süreli bloke sonucu üretmez.

m.19/A’da, işleme konu malvarlığının aklama veya terörün finansmanı suçu ile ilişkili olduğuna dair şüphe üzerine, kanundaki amaçlarla işlemleri yedi iş günü askıya alma veya gerçekleşmesine izin vermeme yetkisi Bakan’a verilmiştir; yetki bakan yardımcısına devredilebilir. Bu düzenleme süresiz hesap dondurma yetkisi değildir. Sonraki kısıtlamanın hangi ayrı hukuki işleme dayandığı görülmeden, yedi gün sonunda her hesabın mutlaka açılacağı da söylenemez.

CMK m.128 genel elkoyma koşullarını düzenler. Ayrıca m.128/A, maddede sayılan bilişim yoluyla işlenen suçlarda makul şüpheye bağlı özel bir yol içerir: banka, ödeme hizmeti sağlayıcısı veya kripto varlık hizmet sağlayıcısı ilgili hesabı kırk sekiz saate kadar askıya alabilir. Bu süreçte Cumhuriyet başsavcılığına ve hesap sahibine bildirim yapılır; hesap sahibi savcılığa başvurabilir. Savcı bu başvuru hakkında yirmi dört saat içinde karar verir.

m.128/A kapsamındaki elkoyma ise hâkim kararıyla veya gecikmesinde sakınca bulunan halde savcının yazılı emriyle yapılabilir. Savcı kararı yirmi dört saat içinde hâkim onayına sunulur; hâkim elkoymadan itibaren kırk sekiz saat içinde kararını açıklamazsa elkoyma kendiliğinden kalkar. Bu özel yoldaki şartlar, her P2P uyuşmazlığına uygulanacak genel bir süre veya iade garantisi değildir. Daha ayrıntılı ayrım için hesap kısıtlamasına başvuru rehberi incelenebilir.

Sahte dekont ve üçüncü kişi ödemesinde delil

Sahte ödeme ekranı, başka kişiye ait hesaptan transfer, taklit destek hesabı veya platform dışına yönlendirme aynı şekilde değerlendirilmez. Örneğin üçüncü bir mağdurun gönderdiği para, bir P2P emriyle ilişkilendirilmiş olabilir. Bu olasılıkta hem gerçek ödeme zinciri hem hesap sahibinin bilgisi ve davranışı araştırılır. Hesaba para gelmesi tek başına suç kastını ispatlamaz; TCK m.21 ve olayda uygulanabilecek suçun koşulları ayrı incelenir.

Kimlik doğrulaması yapılmış olması veya başarılı işlem sayısı, karşı tarafın her sonraki davranışının hukuka uygunluğunu garanti etmez. Escrow da banka kaynaklı uyuşmazlığı, çalıntı hesabı veya kimlik taklidini tek başına ortadan kaldırmaz. Ödeme itirazının nasıl sonuçlanacağı kullanılan ödeme aracına ve somut olaya bağlıdır; her havalenin sonradan otomatik geri çekilebileceği söylenemez.

• Emir numarasını, tarih-saat bilgisini, ilan koşullarını ve platform içi yazışmaları özgün halleriyle saklayın.
• Banka dekontuyla hesap hareketini birlikte koruyun; gönderen adı ile işlem tarafı arasındaki farkı not edin.
• Varsa cüzdan adresi, ağ ve işlem kimliğini kaydedin. Bir adresin bilinmesi, gerçek kişinin kimliğinin kesin belirlendiği anlamına gelmez.
• Şüpheli bağlantılara giriş bilgisi, tek kullanımlık kod veya kurtarma ifadesi vermeyin. “Paranı kurtaracağız” diyerek yeni ödeme isteyen kişilere karşı dikkatli olun.
• Ödeme açıklaması işlemin gerçek niteliğini yansıtsın; kaynağı veya tarafı gizlemeye yönelik açıklama kullanmayın.

Mağduriyet ve soruşturmada izlenecek yol

Önce kendi bankanızın resmî kanalına ve platformun gerçek destek birimine işlem bilgileriyle başvurun; kayıt ve başvuru numarasını saklayın. Platform içi itiraz, savcılığa başvurunun yerine geçmez. CMK m.158 uyarınca Cumhuriyet başsavcılığına veya kolluğa ihbar ya da şikâyet yapılabilir. CMK m.160 kapsamında hem lehe hem aleyhe delillerin araştırılması gerekir.

Başvuruda yalnız “P2P’de dolandırıldım” demek yerine vaat, ödeme, teslim ve sonradan yaşanan olayları tarihlendirin. TCK m.157 veya m.158 değerlendirmesi somut hileye ve kullanılan araçlara göre yapılır. Her yatırım zararı dolandırıcılık değildir; bir işleme rıza gösterilmiş olması da hile iddiasının araştırılmasına tek başına engel değildir. Para iadesi, elkoyma veya tazminat sonucu dosyadaki delillere bağlıdır.

Hesabınızın başka bir olayda para aktarım aracı olarak kullanıldığı iddia ediliyorsa işlem kayıtlarını silmeyin ve gerçeğe aykırı açıklama üretmeyin. IBAN kullandırma suçlamasına ilişkin rehber ayrı savunma konularını ele alır. Mağdur başvurusu için de kripto dolandırıcılığı şikâyet yolu ile genel kripto para hukuku rehberi birlikte okunabilir.

Kararların gösterdiği araştırma sınırları

İstanbul BAM 13. Hukuk Dairesi, 20.03.2025, E.2022/1614, K.2025/476: Kripto platformundan bankaya aktarılan tutar üzerindeki kısıtlamaya ilişkin davada, bildirimlerin haklılığı, yedi iş günlük sürenin aşılıp aşılmadığı ve zarar yönünden gerekli inceleme yapılmadan ret kararı verilmesi eksik bulunmuştur. İlk derece kararı kaldırılıp dosya geri gönderilmiştir. Bu, bankanın kesin olarak tazminata mahkûm edildiği anlamına gelmez. Karar metni.

Yargıtay 11. Ceza Dairesi, 23.02.2026, E.2025/4373, K.2026/1903: Mesajlaşma üzerinden yatırım yönlendirmesi ve sahte token iddialarında hesap hareketleri, dijital materyal ve ilgili kuruluş kayıtlarının araştırılması gerektiği belirtilmiştir. Kovuşturmaya yer olmadığı kararına itirazın reddi kanun yararına bozulmuştur. Karar bir mahkûmiyet hükmü değildir ve her kripto zararını suç saymaz. Karar metni.

Sıkça sorulan sorular

P2P yapmak tek başına suç mudur?

İşlemin P2P diye adlandırılması tek başına suçluluk veya hukuka uygunluk sonucu vermez. Kendi hesabına işlem ile hizmet sağlayıcılığı, platform izni, ödemenin kaynağı ve somut fiil ayrı incelenir.

Escrow kullanmak bütün kayıpları önler mi?

Hayır. Teknik kilitlemenin koşulları platforma bağlıdır. Sahte ödeme, üçüncü kişi hesabı ve kimlik taklidi gibi sorunları tek başına çözmez; hesaba gerçek ödeme geçişi ayrıca kontrol edilmelidir.

SPK listesinde olmak faaliyet izni anlamına gelir mi?

SPK’nın geçici Faaliyette Bulunanlar Listesi böyle bir anlam taşımadığını açıkça belirtir. Hizmeti sunan tüzel kişinin hangi faaliyet için hangi izne sahip olduğu ayrıca kontrol edilir.

Hesap kısıtlaması mutlaka yedi günde biter mi?

5549 m.19/A’daki işlem ertelemesinin süresi yedi iş günüdür. Başka bir kısıtlama veya elkoyma varsa onun dayanağı ve süresi ayrıca incelenir. CMK m.128/A’daki özel süreçle bu süre karıştırılmamalıdır.

P2P uyuşmazlığında hangi belgeler saklanmalı?

Emir ve işlem numarası, yazışmalar, banka hareketleri, dekontlar, varsa cüzdan ve ağ işlem bilgileri ile banka/platform başvuru kayıtları korunmalıdır. Başvuruda bunların hangi olayla ilişkili olduğu açıklanmalıdır.

Kaynaklar ve kapsam

Hukuki çerçeve: 6362 sayılı Kanun m.35/B, 35/C ve 99/A; III-35/B.2 sayılı Tebliğ m.5, 6 ve 10; 5549 sayılı Kanun m.4, 17 ve 19/A; CMK m.128, 128/A, 158 ve 160; TCK m.21, 157 ve 158. Teknik sağlayıcı açıklaması yalnız belirtilen örnek için kullanılmıştır.

İlgili rehberler: Kripto Vergi · Kripto Para Hukuku 2026 Rehberi (MASAK, Vergi, SPK).

• Ticari boyuta ulaşan (düzenli/yüksek hacimli) P2P işlemi vergi ve mevzuat açısından bireysel işlemden farklı değerlendirilir.

Hazırlayan: Av. Bilal ALYAR, İstanbul Barosu. Bu içerik genel bilgilendirme içindir. Somut olayın belgeleri, işlemin tarihi ve ilgili kararlar görülmeden kişisel hukuki sonuç çıkarılamaz.