Kovuşturmaya yer olmadığı kararına (KYOK) itiraz süresi “15 gün” değil, CMK m.173/1 uyarınca kararın tebliğinden itibaren iki haftadır; itiraz, savcının bağlı olduğu ağır ceza merkezindeki sulh ceza hâkimliğine yapılır.
- İtiraz mercii, kararı veren savcılığın bulunduğu yer değil, o savcının bağlı olduğu ağır ceza merkezindeki sulh ceza hâkimliğidir.
- CMK m.173/2 uyarınca itiraz dilekçesinde kamu davasının açılmasını gerektirebilecek somut olaylar ve deliller belirtilmelidir; ‘karar hatalıdır’ gibi soyut ifadeler yeterli değildir.
- Dilekçe örneği şablon niteliğindedir; taraf bilgileri, hukuki dayanak ve talep her somut olaya göre ayrıca uyarlanmalıdır.
Önemli Bilgilendirme: Bu sayfa yalnızca genel hukuki bilgilendirme amaçlıdır ve somut bir uyuşmazlıkta avukatlık hizmeti veya hukuki danışmanlık sunmaz. Türkiye Barolar Birliği Meslek Kuralları gereği bu içerik reklam, iş bağlantısı veya müvekkil-vekil ilişkisi tesisi niteliğinde değildir. Somut olayınızın hukuki niteliği, delil durumu ve usul detayları için mutlaka bir avukata danışmanız gerekir. Dilekçe örneği şablon niteliğindedir; her dosyada içerik, taraf bilgileri, hukuki dayanak ve talep somut olaya göre uyarlanmalıdır.
İtiraz Süresi “15 Gün” Değil, İki Haftadır (CMK m.173)
Birçok kaynakta hala “15 gün” yazılıdır; kanun metni böyle demez. CMK m.173/1’e göre suçtan zarar gören, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren iki hafta içinde, bu kararı veren Cumhuriyet savcısının yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilir. Mercii karıştırmamak gerekir: itiraz, kararı veren savcılığın bulunduğu yere değil, o savcının bağlı olduğu ağır ceza merkezindeki sulh ceza hâkimliğine yapılır.
Geçiş notu: 7499 sayılı Kanunla CMK m.173/1’de yapılan süre değişikliği, 1/6/2024 tarihinde ve sonrasında verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair kararlar hakkında uygulanır. Bu tarihten önce verilen kararlar bakımından değişiklikten önceki hükümlerin uygulanmasına devam olunur. Somut dosyada önce karar tarihine göre uygulanacak hüküm belirlenir; iki haftalık yeni süre uygulanıyorsa başlangıç, kararın tebliğ edildiği tarihtir.
Kararın kendisi de yol gösterir: CMK m.172/1 uyarınca kararda itiraz hakkı, süresi ve mercii gösterilir. Tebliğ edilen evrakın bu kısmı mutlaka okunmalıdır.
Dilekçede ne yazılmalı?
m.173/2 tek cümlelik ama belirleyici bir kural koyar: itiraz dilekçesinde, kamu davasının açılmasını gerektirebilecek olaylar ve deliller belirtilir. “Karar hatalıdır, kaldırılmasını talep ederim” biçimindeki soyut bir dilekçe bu şartı karşılamaz. Hangi olayın hangi delille ispatlanacağı, hangi araştırmanın yapılmadığı tek tek gösterilmelidir.
Sulh ceza hâkimliği üç türlü karar verebilir: kararı vermek için soruşturmanın genişletilmesine gerek görürse bunu açıkça belirterek Cumhuriyet başsavcılığından talepte bulunabilir; kamu davasının açılması için yeterli nedenler bulunmazsa istemi gerekçeli olarak reddeder ve itiraz edeni giderlere mahkûm eder; istemi yerinde bulursa Cumhuriyet savcısı iddianame düzenleyerek mahkemeye verir.
İtiraz reddedilirse yol kapanır mı?
Tamamen kapanmaz, ancak zorlaşır. CMK m.172/2 uyarınca kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildikten sonra, kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak yeni delil elde edilmedikçe ve bu hususta sulh ceza hâkimliğince bir karar verilmedikçe, aynı fiilden dolayı kamu davası açılamaz. Yani sonradan ortaya çıkan yeni bir delil gerekir; aynı delillerle yeniden şikayet sonuç vermez.
Ayrı bir yol da m.172/3’tedir: kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın etkin soruşturma yapılmadan verildiğinin Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin kesinleşmiş kararıyla tespit edilmesi halinde, kararın kesinleşmesinden itibaren üç ay içinde talep edilirse yeniden soruşturma açılır.
Adlî tatil süreyi nasıl etkiler?
Ceza işlerini gören makam ve mahkemeler her yıl yirmi temmuzdan otuz bir ağustosa kadar çalışmaya ara verir. CMK m.331/4 uyarınca adlî tatile rastlayan süreler işlemez ve bu süreler tatilin bittiği günden itibaren üç gün uzatılmış sayılır. Buna güvenip son güne bırakmak yerine, tebligat elinize geçer geçmez dilekçenin hazırlanması en güvenli yoldur.
Son olarak bir istisna: Cumhuriyet savcısının kamu davasının açılmaması hususunda takdir yetkisini kullandığı hâllerde m.173 hükmü uygulanmaz (m.173/5).
Mevzuat metni: 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu.
KYOK İtiraz Dilekçesi Nedir?
“Kovuşturmaya Yer Olmadığına Dair Karar” (KYOK), Cumhuriyet savcısının yapılan soruşturma sonucunda kamu davası açmaya yeterli delil bulamaması halinde verdiği karardır (CMK m.172). KYOK kararına karşı suçtan zarar gören, kararın kendisine tebliğinden itibaren iki hafta içinde, kararı veren Cumhuriyet savcısının yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilir (CMK m.173/1).
KYOK İtiraz Dilekçe Şablonu
[YETKİLİ İL/İLÇE] SULH CEZA HAKİMLİĞİ’NE
SORUŞTURMA NO: [Yıl/Soruşturma No]
KYOK KARAR NO: [Karar No – Tarih]
İTİRAZ EDEN (MÜŞTEKİ/MAĞDUR): [Ad Soyad], [TC], [Adres]
VEKİLİ: Av. [Ad Soyad] — [Baro Sicil No] (varsa)
ŞÜPHELİ: [Ad Soyad]
KONU: [İl] Cumhuriyet Başsavcılığı’nın [Tarih] tarih, [Soruşturma/Karar No] sayılı KOVUŞTURMAYA YER OLMADIĞINA DAİR KARARI’na karşı süresi içerisinde itiraz dilekçemizi sunarız.
İTİRAZ SEBEPLERİ
1. Eksik Soruşturma: [Soruşturma kapsamında dinlenmesi gereken tanıkların dinlenmediğini, istenmesi gereken belgelerin/kayıtların istenmediğini, alınması gereken bilirkişi raporunun alınmadığını somut sayarak belirtin. Örnek: “Olay yerinde bulunan tanık [Ad Soyad]’ın beyanı alınmamış; bu beyan suçun aydınlatılması açısından zorunludur.”]
2. Delillerin Hatalı Değerlendirilmesi: [Mevcut delillerin yeterli olduğunu/iddianame düzenlenmesi için makul şüphe oluşturduğunu CMK m.170/2 kapsamında açıklayın.]
3. Suçun Hukuki Niteliğinde Yanlışlık: [Savcılığın eylemi yanlış nitelendirdiğini/farklı bir TCK maddesinin kapsamına girdiğini ileri sürün.]
4. KYOK Gerekçesinin Yetersizliği: [Kararın somut gerekçeden yoksun olduğunu/şablon ifadelerle yazıldığını AY m.141 kapsamında belirtin.]
HUKUKİ NEDENLER: 5271 sayılı CMK m.172, m.173, m.170/2; 5237 sayılı TCK ilgili maddeleri; Anayasa m.36, m.141.
HUKUKİ DELİLLER: Soruşturma dosyası, ek delil listemiz [varsa: yeni tanık, yeni belge], bilirkişi raporu talebi.
NETİCE-İ TALEP: Yukarıda açıklanan nedenlerle [İl] Cumhuriyet Başsavcılığı’nın [Karar No] sayılı KYOK kararının KALDIRILMASINA, eksik soruşturma giderildikten sonra şüpheli hakkında iddianame düzenlenerek kamu davası açılmasının savcılığa emredilmesine karar verilmesini saygılarımla arz ve talep ederim.
[GG.AA.YYYY]
Müşteki / Vekili
[Ad Soyad — İmza]
EKLER:
- KYOK karar örneği
- Tebliğ zarfı (süre tutar)
- Yeni delil listesi (varsa)
- Vekaletname (varsa)
Kanuni Dayanak ve Süre
CMK m.173/1: Suçtan zarar gören, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kendisine tebliğinden itibaren iki hafta içinde, bu kararı veren Cumhuriyet savcısının yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hakimliğine itiraz edebilir.
CMK m.173/3: Sulh ceza hakimliği, kararını vermek için soruşturmanın genişletilmesine gerek görür ise bu hususu açıkça belirtmek suretiyle, o yer Cumhuriyet başsavcılığından talepte bulunabilir.
CMK m.173/4: Sulh ceza hâkimliği istemi yerinde bulursa, Cumhuriyet savcısı iddianame düzenleyerek mahkemeye verir. CMK m.173/6: İtirazın reddedilmesi hâlinde aynı fiilden dolayı kamu davası açılabilmesi için 172 nci maddenin ikinci fıkrası uygulanır.
İlgili Yargıtay Kararları
Yargıtay Ceza Genel Kurulu, E.2021/263 K.2023/302, 24.05.2023 (oy birliği)
Ceza Genel Kurulu, kovuşturmaya yer olmadığına dair karara yapılan itirazın reddine ilişkin sulh ceza hâkimliği kararının kesin olmakla birlikte CMK m.309 uyarınca kanun yararına bozma yoluyla denetlenebileceğine karar vermiştir. Kurul gerekçesinde, Cumhuriyet savcısının CMK m.160 gereği şüphelinin lehine ve aleyhine bütün delilleri toplamak zorunda olduğunu; m.170/2 uyarınca toplanan deliller suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturuyorsa iddianame düzenlemek mecburiyetinde bulunduğunu (kamu davası açma mecburiyeti ilkesi) ve etkin soruşturma yükümlülüğüne aykırı işlemlerin itiraz merciince değerlendirilmesinin hâkimin takdirinde olmadığını vurgulamıştır. Bu karar, doğrudan itirazın kabul eşiğini tanımlayan bir karar değildir; ancak eksik soruşturma ve yeterli şüphe standardının itiraz dilekçesinde nasıl işleneceğini gösteren güncel bir dayanaktır.
Yargıtay Ceza Genel Kurulu, E.2020/154 K.2023/463, 20.09.2023 (oy çokluğu, beş karşı oy)
Ceza Genel Kurulu, CMK m.172/2 anlamında “yeni delil”in, kovuşturmaya yer olmadığına dair karardan önce mevcut olup ele geçirilemeyen ya da Cumhuriyet savcısınca görülüp değerlendirilmeyen ve tek başına veya diğer delillerle birlikte suçun işlendiğini kuvvetle ispatlama gücüne sahip delil olduğunu; itiraz reddedilerek kesinleşen bir kovuşturmaya yer olmadığına dair karardan sonra Cumhuriyet savcısının yeni delile dayanarak kendiliğinden dava açamayacağını, sulh ceza hâkimliğinin bu konuda ayrıca karar vermesinin muhakeme şartı olduğunu belirtmiştir. Somut olayda olaydan yıllar sonra alınabilen ruh sağlığı raporu bu ölçütlere göre yeni delil sayılmış ve direnme kararının gerekçesi isabetli bulunmuştur.
Kullanım Rehberi
Bu Dilekçeyi Nasıl Kullanmalı?
- Şablonu olayınıza uyarlayın: Köşeli parantez içindeki [tüm alanları] kendi bilgileriniz/olayınız ile değiştirin. Boş bırakmayın.
- Süreye dikkat: CMK m.173 (iki hafta) hükmündeki yasal süreyi kaçırmayın; süre geçtikten sonra dilekçe usul yönünden reddedilir.
- Delilleri ek olarak sunun: Banka dekontu, mesaj/ekran görüntüsü, tanık listesi vb. delillerinizi EK bölümünde sıralayın ve dilekçeye fiziken ekleyin.
- İmzayı atın: Dilekçe ıslak imzalı ya da UYAP üzerinden elektronik imzalı olarak sunulmalıdır.
- Doğru merciye başvurun: İtiraz, kararı veren savcının bağlı olduğu ağır ceza merkezindeki sulh ceza hâkimliğine yapılır.
- Avukat desteği: Karmaşık ve hak düşürücü süreli işlemlerde mutlaka bir avukat ile çalışın.
Sıkça Sorulan Sorular
KYOK kararına kim itiraz edebilir?
Suçtan zarar gören, müşteki/mağdur ve bunların vekilleri itiraz edebilir. Şüpheli, KYOK’tan zarar görmediği için kural olarak itiraz edemez; ancak şüpheli “kovuşturmaya yer olmadığı” yerine “beraat” istiyorsa hukuki yararı tartışmalıdır.
İtiraz dilekçesi nereye verilir?
Kararı veren savcının görev yaptığı ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki Sulh Ceza Hakimliği’ne verilir. Dilekçe Cumhuriyet Başsavcılığı kanalıyla da sunulabilir.
İtiraz reddedilirse ne olur?
İtirazın reddi kararı kesindir; yeniden itiraz edilemez. Aynı fiilden dolayı kamu davası açılabilmesi için yeterli şüphe oluşturacak yeni delil elde edilmesi ve bu hususta sulh ceza hâkimliğince karar verilmesi gerekir (CMK m.172/2, m.173/6).
İtiraz süresi tatil günlerini içerir mi?
İki haftalık süre adlî tatilde işlemez; adlî tatil 20 Temmuz – 31 Ağustos arasıdır ve adlî tatile rastlayan süreler tatilin bittiği günden itibaren üç gün uzatılmış sayılır (CMK m.331/4). Süre tebligattan başlar; son günün resmî tatile rastlaması hâlinde süre, tatilin ertesi günü sona erer (CMK m.39/4).