Maaş haczi oranı, itiraz ve asgari ücret konularının tamamı için: Maaş Haczi Rehberi 2026.

Maaş Haczi Sınırları İİK 83: Dörtte Bir Kuralı ve Birden Fazla Haciz (2026)

Maaş hacziyle ilgili sorunuz için bizi arayın veya WhatsApp’tan yazın.

1. Yasal Çerçeve

İİK m.83 bakımından haczedilecek miktar dörtte birden az olamaz. Buna karşılık 4857 sayılı İş Kanunu kapsamındaki işçilerin aylık ücretlerinde m.35 uyarınca dörtte bir üst sınırdır; nafaka borcu alacaklılarının hakları saklıdır. Birden fazla hacizde İİK m.83 uyarınca sıra gözetilir; nafaka borçları ayrıca değerlendirilir.

İİK m.83’ün Tam Metni: Dörtte Bir “Üst Sınır” Değil, Alt Sınırdır

İİK m.83 bakımından haczedilecek miktar dörtte birden az olamaz. Buna karşılık 4857 sayılı İş Kanunu kapsamındaki işçilerin aylık ücretlerinde m.35 uyarınca dörtte bir üst sınırdır; nafaka borcu alacaklılarının hakları saklıdır. İİK m.83’ün birinci fıkrasına göre maaşlar, tahsisat ve her nevi ücretler, intifa hakları ve hasılatı, ilama müstenit olmayan nafakalar, tekaüt maaşları ile sigortalar veya tekaüt sandıkları tarafından tahsis edilen iratlar, borçlu ve ailesinin geçinmeleri için icra memurunca lüzumlu olarak takdir edilen miktar tenzil edildikten sonra haczolunabilir.

İkinci fıkra ise şunu ekler: “Ancak haczolunacak miktar bunların dörtte birinden az olamaz.” Yani dörtte bir, kesilebilecek azamî oran değil, kanunun çizdiği asgarî orandır. Önce borçlunun ve ailesinin geçimi için gerekli miktar düşülür; geriye kalan kısım haczedilir, ancak bu kısım hiçbir halde ücretin dörtte birinin altına inemez.

Uygulamada icra daireleri çoğu dosyada dörtte bir oranını esas alır; bu, kanunun öngördüğü tabanın doğrudan uygulanmasıdır. Borçlu, geçimi için takdir edilen miktarın yetersiz olduğunu düşünüyorsa icra mahkemesine şikayet yoluyla başvurabilir; değerlendirme somut gelir ve aile durumuna göre yapılır.

Birden fazla haciz: oran artmaz, sıraya girer

Aynı fıkranın devamı nettir: “Birden fazla haciz var ise sıraya konur. Sırada önde olan haczin kesintisi bitmedikçe sonraki haciz için kesintiye geçilemez.” Bu nedenle işverene on ayrı icra dairesinden yazı gelmesi kesinti oranını arttırmaz; yalnızca kuyruk uzar. İlk sıradaki dosyanın alacağı tamamen tahsil edilmeden ikinci dosya için kesinti yapılamaz.

“Maaşıma haciz gelebilir” taahhüdü geçersizdir (m.83/a)

Kredi sözleşmelerine veya senetlere konulan, “maaşımın tamamına haciz konulmasını kabul ediyorum” benzeri kayıtlar dikkate alınmaz. İİK m.83/a açıktır: 82 ve 83 üncü maddelerde yazılı mal ve hakların haczolunabileceğine dair önceden yapılan anlaşmalar muteber değildir. Bu koruma, hacizden önce verilen muvafakatler bakımından geçerlidir.

Mevzuat metni: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu.

2. Nafaka İstisnası

İşleyen (cari) aylık nafaka, İİK m.83’teki dörtte bir tabanına tabi değildir; borçlunun ücret veya maaşından her ay tamamen kesilir. Cari nafaka kesildikten sonra kalan kısımdan, borçlu ve ailesinin geçimi için gerekli miktar düşülüp geriye kalanın en az dörtte biri oranında birikmiş nafaka alacağı için kesinti yapılabilir; birikmiş nafaka, diğer adi alacaklar gibi sıraya girer ve önceki hacizler bitmeden kesintiye başlanmaz. “Bütün nafaka kesintileri dörtte bir oranının dışındadır” denemez.

3. Birden Fazla Haciz ve Sıra

Birden fazla haciz yazısı gelmesi halinde haciz sırası zaman önceliğine göre belirlenir. Önceki hacze göre yapılan kesinti bitince sonraki haciz için kesinti başlar. Sıra için UYAP üzerinden kayıt kontrolü yapılır.

4. İşverenin Sorumluluğu

İşveren, maaş haczi yazısı uyarınca kesintiyi yapıp icra dairesine göndermekle yükümlüdür. İİK m.355-356 uyarınca kesilmeyen veya gönderilmeyen tutar işverenden alınabilir. Buna karşılık dava konusu şeyin yüzde yirmisinden aşağı olmayan tazminat, İİK m.89/3 uyarınca haciz ihbarnamesi sürecindeki üçüncü kişinin açtığı menfi tespit davasını kaybetmesi hâlinde uygulanır; her maaş haczi ihlalinin otomatik sonucu değildir. Gerçeğe aykırı kanuni beyan İİK m.338/1 kapsamında ayrıca değerlendirilir; aciz vesikasına bağlı tazyik hapsi ise borçlunun gelir yatırma yükümlülüğüne ilişkindir.

5. Asgari Ücret Koruması

İİK m.83, bir asgari ücret tutarını her durumda haciz dışında bırakan bir sınır öngörmez; asgari ücretten de ücretin tamamı değil, yalnızca geçim indirimi düşüldükten sonra kalan kısım ve bu kısmın en az dörtte biri haczedilir. Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin 26.01.2016 tarihli, 2015/33619 E., 2016/2007 K. sayılı kararı, memur olan borçlu bakımından salt brüt asgari ücretin esas alınmasını isabetsiz bulmuş; geçim için gerekli miktarın somut koşullarla belirlenmesi ve en az dörtte bir haciz kuralının gözetilmesi gerektiğini açıklamıştır. İşçi ücretlerinde ise İş Kanunu m.35 ayrıca uygulanır. Kararın tam metni; İş Kanunu m.35.

6. Emekli Aylığının (SGK) Haczi ve Muvafakat Şartı

İİK m.83’teki tekaüt sandıkları ibaresi, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından bağlanan yaşlılık, malullük veya ölüm aylıklarını değil, eski özel sandıkları kapsar; SGK aylıkları özel bir rejime tabidir. 5510 sayılı Kanunun 93. maddesine göre sigortalılara ve hak sahiplerine bağlanan gelir, aylık ve ödenekler, Kurumun kendi alacakları (m.88) ile nafaka borçları dışında haczedilemez; bu istisnalar bulunmadıkça haciz talebi, borçlunun muvafakati olmadan icra müdürü tarafından reddedilir.

Yargıtay’a göre bu düzenleme İİK m.83/a karşısında özel hüküm sayılır ve öncelikle uygulanır; muvafakatin geçerli olması için borçlu hakkındaki icra takibinin kesinleşmiş olması gerekir (Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, E.2023/4990, K.2024/1857, 27.02.2024). Hacizden önce, örneğin bir kredi sözleşmesiyle peşinen verilen muvafakat, İİK m.83/a uyarınca geçersizdir. Borçlunun geçerli muvafakati bulunsa dahi icra müdürü emekli aylığının tamamına değil, İİK m.83 çerçevesinde geçim indirimi düşüldükten sonra kalan kısma ve en az dörtte bir sınırına göre haciz koyar; borçlu, muvafakat sonrasında da bu sınırın aşıldığını icra mahkemesine şikâyet edebilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Maaşın ne kadarı haczedilebilir?

İİK m.83 bakımından haczedilecek miktar dörtte birden az olamaz. Buna karşılık 4857 sayılı İş Kanunu kapsamındaki işçilerin aylık ücretlerinde m.35 uyarınca dörtte bir üst sınırdır; nafaka borcu alacaklılarının hakları saklıdır.

Cari ve birikmiş nafaka aynı kesinti kuralına mı tabidir?

Hayır. İşleyen (cari) nafaka maaştan tamamen kesilir; dörtte bir tabanı bu kısma uygulanmaz. Birikmiş nafaka ise geçim indirimi düşüldükten sonra kalan tutarın en az dörtte biri oranında ve diğer hacizlerin sırasına göre kesilir. SGK’dan alınan emekli aylığında nafaka borçları, 5510 sayılı Kanunun 93. maddesindeki genel haciz yasağının istisnasıdır; bu durumda ayrıca borçlunun muvafakati aranmaz.

Birden fazla haciz nasıl uygulanır?

Zaman önceliğine göre sıraya girer; önceki haciz bitince sonrakine geçilir.

İşveren haciz uygulamazsa ne olur?

İşveren, İİK m.355-356 uyarınca kesinti ve icra dairesine gönderim yükümlülüğüne uyar; kesilmeyen veya gönderilmeyen tutar işverenden alınabilir. İİK m.89/3’teki dava konusu şeyin yüzde yirmisinden aşağı olmayan tazminat, haciz ihbarnamesi sürecindeki üçüncü kişinin açtığı menfi tespit davasını kaybetmesi şartına bağlıdır; her maaş haczi ihlalinin otomatik sonucu değildir.

Resmi Kaynaklar

• Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr)
• Yargıtay Karar Arama (karararama.yargitay.gov.tr)
• UYAP Vatandaş Portalı (uyap.gov.tr)
• T.C. Adalet Bakanlığı (adalet.gov.tr)

Hazırlayan Avukat

Av. Bilal ALYAR

Aile hukuku, ceza hukuku, kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve vergi hukuku alanlarında faaliyet göstermektedir.

Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; somut hukuki görüş ya da avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. Her dosya kendine özgü koşullar içerdiğinden, hukuki süreçlerde avukattan hukuki destek alınması yararlı olabilir.

İletişim | Hakkımızda