Maaş Haczi Rehberi 2026 | Oran, İtiraz, Asgari Ücret

Maaş haczi; 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.83 kapsamında düzenlenen bir haciz türüdür: ücretler, borçlu ve ailesinin geçinmeleri için icra memurunca takdir edilen miktar düşüldükten sonra haczolunabilir. İşçi statüsündeki borçlular bakımından ayrıca 4857 sayılı İş Kanunu m.35 hükmü uygulanır. Borçlunun ailesinin geçim kaynağını tamamen ortadan kaldırmamak üzere sınırlı bir hacizdir.

Yasal Çerçeve

İİK m.83 uyarınca maaşlar ve her nevi ücretler, borçlu ve ailesinin geçinmeleri için icra memurunca lüzumlu olarak takdir edilen miktar düşüldükten sonra haczolunabilir; haczolunacak miktar bunların dörtte birinden az olamaz. İşçilerin aylık ücretlerinin ise dörtte birinden fazlası haczedilemez; nafaka borcu alacaklılarının hakları saklıdır (İş Kanunu m.35). Emekli aylıkları 5510 sayılı Kanun m.93 kapsamında ayrı bir hükme tabidir.

Haczedilemeyen Ödemeler

Ordu ve zabıta hizmetlerinde malul olanlara bağlanan emeklilik maaşları ile bu hizmetlerin ifası sebebiyle ailelerine bağlanan maaşlar (İİK m.82/1-9).
Şehit ve gazi aylıkları (kural olarak).
Yardım sandıkları tarafından verilen sosyal yardımlar.
Çocuk parası, doğum yardımı ve benzeri aileyi koruyucu ödemeler mevzuata göre tamamen veya kısmen haczedilemez.

Emekli Maaşı Haczi

5510 sayılı Kanun m.93 uyarınca bu kanun kapsamındaki gelir, aylık ve ödenekler; 88. maddeye göre takip ve tahsil gereken alacaklar ile nafaka borçları dışında haczedilemez. Bu hükme göre haczi yasaklanan aylıkların haczedilmesine ilişkin talepler, borçlunun muvafakati bulunmadığında icra müdürü tarafından reddedilir.

Haczedilmezlik Şikayeti

Borçlu, maaşına haciz uygulandığında geçim koşulları ve ailesinin ihtiyaçları çerçevesinde İİK m.16 kapsamında icra mahkemesine şikayet yoluyla başvurabilir. Şikayet süresi kural olarak 7 gündür; kamu düzenine aykırılık içeren hallerde süresiz başvuru mümkündür.

İşverenin Sorumlulukları

İİK m.355 uyarınca işveren, icra müdürlüğünden gelen haciz müzekkeresine göre işçinin ücretinden kesinti yapıp ilgili icra dosyasına aktarmakla yükümlüdür. İşverenin yükümlülüğünü ihmali halinde kesintinin kendi malvarlığından tahsili gündeme gelir. İşçinin hizmetine son verilmesi veya maaşında değişiklik olması hâlinde bunun derhâl icra dairesine bildirilmesi yükümlülüğü İİK m.355/2’de düzenlenmiştir; m.356 ise kesilmeyen paranın işverenden tahsilini düzenler.

Birden Çok Haciz Sırası

Bir ücret üzerinde birden çok icra dosyasından haciz olması halinde, haciz sırasına göre hesaplanmak üzere kesintiler sırayla yapılır. Tüm alacaklıların birikmiş tutarları sıra cetveline göre dağıtılır.

Nafaka Alacaklarının Önceliği

İş Kanunu m.35, nafaka borcu alacaklılarının haklarını saklı tutar. Nafaka ve diğer hacizlerin birlikte bulunması hâlinde uygulanacak kesinti somut dosyaya göre değerlendirilmelidir.

Önemli Süreler

İşlem	Süre	Dayanak
Haczedilmezlik şikayeti	7 gün	İİK m.16
İşverenin bildirim yükümlülüğü	Fesih sonrası	İİK m.356

Sık Sorulan Sorular

Asgari ücret hacze konu olur mu?

Asgari ücret de dahil olmak üzere ücretler, borçlu ve ailesinin geçinmeleri için icra memurunca takdir edilen miktar düşüldükten sonra haczolunabilir (İİK m.83). İşçilerin aylık ücretlerinin dörtte birinden fazlası haczedilemez; nafaka borcu alacaklılarının hakları saklıdır (İş Kanunu m.35).

Şirket ortağı olduğum kâr payı hacze konu olur mu?

Kâr payı ücret niteliğinde olmadığından m.83’teki dörtte bir sınırı uygulanmaz; alacak olarak tamamı haczedilebilir.

Maaşıma haciz geldiğinde işverenim öğrenir mi?

Evet, haciz müzekkeresi işverene gönderilir ve kesinti işveren tarafından yapılır.

İlgili Rehberler

Yasal Uyarı: İçerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık niteliği taşımaz.

İİK m.83 ve m.83/a: Sıra, Taban ve Geçersiz Muvafakat

1. Önce geçim payı ayrılır, sonra haciz

Maddenin işleyiş sırası çoğu zaman ters anlatılır. İİK m.83/1’e göre maaşlar, tahsisat ve her nevi ücretler, “borçlu ve ailesinin geçinmeleri için icra memurunca lüzumlu olarak takdir edilen miktar tenzil edildikten sonra haczolunabilir”. Yani önce geçim için gerekli miktar belirlenip düşülür, kalan kısım hacze konu olur ve bu takdir icra müdürlüğüne aittir.

2. İİK m.83 ve İş Kanunu m.35: iki ayrı hüküm

1968 değişikliğiyle gelen İİK m.83’ün ikinci fıkrası şudur: “Ancak haczolunacak miktar bunların dörtte birinden az olamaz.” İşçi ücretleri bakımından 4857 sayılı İş Kanunu m.35 ise şöyledir: “İşçilerin aylık ücretlerinin dörtte birinden fazlası haczedilemez veya başkasına devir ve temlik olunamaz. Ancak, işçinin bakmak zorunda olduğu aile üyeleri için hakim tarafından takdir edilecek miktar bu paraya dahil değildir. Nafaka borcu alacaklılarının hakları saklıdır.” Hangi hükmün uygulanacağı borçlunun statüsüne ve alacağın türüne göre değerlendirilir.

3. Birden fazla haciz: sıra kuralı ve bekleme

Aynı fıkranın devamı uygulamada çok iş görer: “Birden fazla haciz var ise sıraya konur. Sırada önde olan haczin kesintisi bitmedikçe sonraki haciz için kesintiye geçilemez.”

Üç sonucu vardır. Birincisi, maaştan aynı anda birden fazla dosya için kesinti yapılamaz; ikincisi, sonraki alacaklı sırasını bekler ve bu sıra bir hak olarak korunur; üçüncüsü, işverenin “zaten haciz var” diyerek yeni haciz yazısını işleme almaması doğru değildir; haciz sıraya kaydedilmelidir. Kesinti sırasının bildirilmemesi İİK m.16 kapsamında şikâyet konusudur.

4. Önceden verilen muvafakat geçersizdir

Kredi ve tüketici sözleşmelerinde sıkça rastlanan “maaşımın tamamının haczine muvafakat ediyorum” kaydını İİK m.83/a doğrudan etkisizleştirir: “82 ve 83 üncü maddelerde yazılı mal ve hakların haczolunabileceğine dair önceden yapılan anlaşmalar muteber değildir.”

Buradaki anahtar kelime “önceden”dir. Yasak, haciz konulmadan önce verilen muvafakate ilişkindir. Bu nedenle sözleşmeye konulan peşin muvafakat kaydı geçersizken, haciz işleminden sonra icra dosyasına verilen muvafakat ayrı bir değerlendirmeye tabidir. Dosyaya muvafakat verilecekse, bunun hangi tarihte ve hangi dosya için verildiği açıkça yazılmalıdır.

5. Maaş haczi yasağının istisnası: nafaka

Sosyal güvenlik ödemeleri bakımından 5510 sayılı Kanun m.93/1 ayrı bir rejim kurar: sigortalıların ve hak sahiplerinin gelir, aylık ve ödenekleri devir ve temlik edilemez ve “88 inci maddeye göre takip ve tahsili gereken alacaklar ile nafaka borçları dışında haczedilemez”. Yani emekli aylığı kural olarak haczedilemez; iki istisnası SGK’nın kendi alacakları ve nafaka borçlarıdır.

Aynı fıkra icra müdürlüğüne bir de görev yükler: “Bu fıkraya göre haczi yasaklanan gelir, aylık ve ödeneklerin haczedilmesine ilişkin talepler, borçlunun muvafakati bulunmaması halinde, icra müdürü tarafından reddedilir.” Emekli aylığına konulan haciz, borçlunun muvafakati yoksa talep aşamasında reddedilmek zorundadır; buna rağmen konulmuşsa şikâyet yoluyla kaldırılır.

6. Kontrol listesi

Kesinti geçim payı düşüldükten sonra mı hesaplanmış?
Gelirin türü ve alacağın niteliği belirlendi mi? İİK m.83’e tabi hacizde dörtte bir tabanı, işçinin aylık ücretinde İş Kanunu m.35 sınırı, SGK aylığında 5510 m.93 ve cari/birikmiş nafaka ayrımı ayrı ayrı kontrol edilmelidir.
Birden fazla dosya varsa aynı anda kesinti yapılıyor mu? (Yapılıyorsa şikâyet edilir.)
Sözleşmeye dayanan bir önceden muvafakat mı uygulanmış? (m.83/a uyarınca geçersizdir.)
Haczedilen ödeme bir SGK gelir veya aylığı mı ve alacak nafaka dışında mı?

Mevzuat metinleri: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.83, m.83/a ve m.16 ile 5510 sayılı Kanun m.93.

İlgili Kurumlar

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı (ÇSGB)
Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK)
İş Mahkemeleri
Arabuluculuk Daire Başkanlığı
Türkiye İş Kurumu (İŞKUR)

İş Hukuku Rehberi | Kıdem-İhbar Tazminatı | İşe İade Davası

Resmi Kaynaklar

Hazırlayan Avukat

Av. Bilal ALYAR

Aile hukuku, ceza hukuku, kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve vergi hukuku alanlarında faaliyet göstermektedir.

Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; somut hukuki görüş ya da avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. Her dosya kendine özgü koşullar içerdiğinden, hukuki süreçlerde avukattan hukuki destek alınması yararlı olabilir.

İletişim | Hakkımızda