7524 Sayılı Kanun Matrah Artırımı Getirdi mi?
7524 sayılı Kanun, 2018-2023 yılları için matrah veya vergi artırımı yoluyla inceleme ve tarhiyat koruması getirmemiştir. Bu kanuna dayanılarak böyle bir başvuru yapılabileceği, peşin ödeme indirimi alınabileceği veya geçmiş dönem incelemelerinin önlenebileceği söylenemez.
Matrah ve vergi artırımıyla ilgili geçmiş başvurular değerlendirilirken başvurunun dayandığı kanun belirlenmelidir. 7440 sayılı Kanundaki düzenleme, 7524 sayılı Kanunun kapsamı gibi anlatılamaz. Bu rehber iki düzenlemeyi ayırır ve eski bir başvuru dosyasında hangi belgelerin incelenmesi gerektiğini açıklar.
7524 sayılı Kanunda ne düzenlendi?
2 Ağustos 2024 tarihli ve 32620 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan düzenlemenin adı Vergi Kanunları ile Bazı Kanunlarda ve 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanundur. Kanunun 5. maddesi, Vergi Usul Kanunu’nun 153/A maddesindeki teminat hükümlerini değiştirmiştir. 36. maddesi ise Kurumlar Vergisi Kanunu’na 32/C maddesini ekleyerek yurt içi asgari kurumlar vergisini düzenlemiştir.
Asgari kurumlar vergisi, geçmiş yıllar için belirli bir ödeme yapıp inceleme koruması kazanılması anlamına gelmez. 7524’teki vergi matrahının belirlenmesine ilişkin hükümler de bu tür bir matrah artırımı başvurusu oluşturmaz.
7440 sayılı Kanunla farkı
7440 sayılı Kanunun 5. maddesi ile geçici 1. maddesi, kendi süre ve koşulları içinde 2018-2022 yıllarına ilişkin matrah ve vergi artırımını düzenlemiştir. Vergi türü, kapsanan yıl, başvuru ve ödeme koşulları birlikte değerlendirilir. Bu tarihsel kapsam, 2023 yılı için 7524’e dayanan bir artırım hakkı bulunduğu anlamına gelmez.
Eski kanunun oranları veya ödeme seçenekleri, 2026’da herkese açık yeni bir başvuru imkânı gibi sunulamaz. Önceden yapılmış bir başvurunun durumu incelenirken başvuru tarihindeki hükümler, varsa özel süre düzenlemeleri ve ödeme kayıtları esas alınmalıdır.
Kanunların kapsamını ayıran kısa tablo
| Konu | Dayanak | Değerlendirme |
|---|---|---|
| Geçmiş matrah ve vergi artırımı | 7440 m.5 ve geçici m.1 | 2018-2022 yıllarına ilişkin tarihsel düzenleme; süre ve koşullara bağlıdır. |
| Teminat hükümlerindeki değişiklik | 7524 m.5; VUK m.153/A | Matrah artırımı veya inceleme koruması başvurusu değildir. |
| Yurt içi asgari kurumlar vergisi | 7524 m.36; KVK m.32/C | Vergilendirmeye ilişkin ayrı bir düzenlemedir; geçmiş yıllar için inceleme koruması sağlamaz. |
Önceki başvuru dosyasında neler kontrol edilir?
Bir inceleme veya tarhiyatla karşılaşıldığında yalnızca “matrah artırımı yaptım” bilgisiyle sonuca varılamaz. Öncelikle şu belgeler birlikte incelenmelidir:
- Başvurunun dayandığı kanun ve artırım beyannamesi,
- Artırımın kapsadığı yıl ve vergi türü,
- Tahakkuk fişleri, ödeme planı ve ödeme belgeleri,
- İncelemeye başlama, rapor ve tebliğ tarihlerini gösteren belgeler,
- İlgili kanundaki kapsam dışı hâllerin dosyada bulunup bulunmadığı.
Bu kontrol, yeni bir başvuru hakkı veya kesin inceleme koruması vaat etmez. Dosyanın dayandığı düzenlemeyi ve gerçekten yerine getirilen koşulları belirlemeye yarar.
Sıkça Sorulan Sorular
7524 sayılı Kanuna dayanarak 2023 yılı için matrah artırımı yapabilir miyim?
7524 sayılı Kanunda böyle bir düzenleme bulunmaz. Bu kanun, 2018-2023 dönemine yönelik genel bir matrah ve vergi artırımı başvurusu açmamıştır.
7440 kapsamında daha önce başvurdum; bu bütün incelemeleri engeller mi?
Genel bir koruma sonucu çıkarılamaz. İlgili yıl ve vergi türü, başvuru ve ödeme koşulları ile kanundaki istisnalar birlikte incelenmelidir. Önceki başvuru ayrıca 7524 sayılı Kanuna yapılmış bir başvuru gibi değerlendirilemez.
Matrah artırımı kaçakçılık suçuna ilişkin kamu davasını kendiliğinden önler mi?
7440 sayılı Kanunun 5/13. maddesi, matrah ve vergi artırımından yararlanılmasının VUK m.359 kapsamındaki suçların tespitine ve kamu davası açılmasına engel olmadığını düzenler. Bu nedenle vergiye ilişkin başvuru ile ceza sorumluluğu aynı sonuç gibi ele alınamaz.
İlgili Rehberler
- Vergi Hukuku Ana Rehber
- Vergi Ziyaı Cezası ve Uzlaşma
- VUK m.359 Kaçakçılık Suçları
- Vergi İncelemesi Savunma Stratejisi
Bu rehber genel bilgilendirme amacı taşır. Önceki bir matrah artırımı başvurusunun sonucu, dayandığı kanun ve dosya belgeleri üzerinden değerlendirilmelidir.
Resmi Kaynaklar
- 7524 sayılı Kanun — TBMM resmî kanun metni (özellikle m.5 ve m.36)
- 7524 sayılı Kanunun kabul ve Resmî Gazete yayım bilgileri
- 7440 sayılı Kanun — TBMM resmî kanun metni (m.5 ve geçici m.1)
Hazırlayan Avukat
Av. Bilal ALYAR
Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2015). Aile hukuku, ceza hukuku, kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve vergi hukuku alanlarında faaliyet göstermektedir.
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; somut hukuki görüş ya da avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. Her dosya kendine özgü koşullar içerdiğinden, hukuki süreçlerde bir avukattan görüş alınması yararlı olabilir.
Vergi hukuku, vergi davası, vergi cezaları ve uzlaşma süreçlerine ilişkin genel çerçeve için ana rehberimiz Vergi Hukuku Rehberi sayfasını inceleyebilirsiniz.