Menfi Tespit Davası Rehberi 2026 | Borçlu Olmadığını İspat
Menfi tespit davası; icra takibine konu olan veya olmayan bir borçtan borçlu olunmadığının tespit edilmesi için açılan davadır. Takip öncesi veya takip sırasında açılabilir; takibin durdurulması için teminat gerekir.
Menfi Tespit Nedir?
İİK 72: Borçlu, takip konusu borçtan sorumlu olmadığının tespitini mahkemeden isteyebilir. Örneğin senet hilesi, sahte imza, muvazaa ile düzenlenmiş senet durumlarında açılır.
Takip Öncesi Açılması
İcra takibi başlamadan önce menfi tespit davası açılabilir. Bu durumda mahkeme ihtiyati tedbir ile takibi önleyebilir; ancak teminat istenir.
Takip Sırasında Açılması
Takip başladıktan sonra da açılabilir; ancak bu durumda tedbirle takip durdurulamaz, borçlu yalnızca alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere teminat göstererek icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini isteyebilir (İİK m.72/3).
Teminat Şartı
Takipten önce açılan davada icranın durdurulması için, takipten sonra açılan davada ise paranın alacaklıya verilmemesi için alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere teminat gösterilmesi gerekir (İİK m.72/2-3).
Sonuç ve Tazminat
Dava borçlu lehine sonuçlanırsa icra takibi iptal edilir. Takip haksız ve kötü niyetliyse borçlunun talebi üzerine, dava sebebiyle uğradığı zarar alacaklıdan tahsil edilir; zarar takip konusu alacağın yüzde yirmisinden az olamaz (İİK m.72/5).
Önemli Süreler ve Hak Düşürücü Süreler
| İşlem/Dava | Süre | Kanuni Dayanak |
|---|---|---|
| Menfi tespit davası | Süre yok (zamanaşımı içinde) | İİK m. 72 |
| Teminat miktarı | Alacak tutarının %15’i | İİK m. 72 |
| Takipte itiraz | 7 gün (ilamsız) | İİK m. 62 |
İlgili İçtihat
Bu konudaki emsal kararlara mevzuat.adalet.gov.tr İçtihat Arama ekranından ulaşabilirsiniz. Bu sayfada yalnızca künyesi doğrulanmış kararlara yer verilir; doğrulanamayan karar künyeleri kaldırılmıştır.
Sıkça Sorulan Sorular
Menfi tespit davası nereye açılır?
Alacaklının yerleşim yeri veya icra takibinin yapıldığı yer Asliye Hukuk veya Asliye Ticaret Mahkemesi yetkilidir.
Teminat yatırmadan takip durdurulabilir mi?
Hayır. Takipten önce açılan davada icranın durdurulması, takipten sonra açılan davada paranın alacaklıya verilmemesi için alacağın en az %15’i oranında teminat gerekir; takipten sonra açılan davada ise takibin durdurulmasına karar verilemez (İİK m.72).
Menfi tespit davası kazanılırsa ne alınır?
Borcun olmadığı tespit edilir, takip durur ve icra eski hâle getirilir; takip haksız ve kötü niyetliyse zarar, alacağın yüzde yirmisinden az olmamak üzere alacaklıdan tahsil edilir (İİK m.72).
İstirdat davası ile farkı nedir?
Menfi tespit henüz ödenmemiş bir borç için açılırken; istirdat icra yoluyla alınan bedelin geri istenmesi için açılır. İkisi ayrı amaçlar güder.
Senetteki imzanın sahte olduğu menfi tespitle ispatlanabilir mi?
Evet. Sahte imza iddiası menfi tespit davasında ileri sürülebilir; imza incelemesi için bilirkişi veya Adli Tıp Kurumu incelemesi yaptırılabilir.
İlgili Hizmet Alanlarımız
- İcra ve İflas Hukuku — Takip, itiraz, konkordato.
- Çek-Senet avukatı — Kambiyo takibi ve itiraz.
- İstirdat Davası — Haksız ödenen bedelin iadesi.
- Konkordato — Borç yapılandırması.
Video Rehber
Konuya ilişkin Av. Bilal ALYAR YouTube kanalında yayınlanan video rehberleri aşağıdan izleyebilirsiniz.
Hukuki Danışmanlık ve İletişim
Menfi Tespit Davası Rehberi 2026 konusunda dosya değerlendirmesi ve hukuki destek için iletişim sayfası üzerinden ulaşabilir, WhatsApp veya e-posta ile randevu talep edebilirsiniz.
Resmi Kaynaklar
- Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr)
- Yargıtay Karar Arama (karararama.yargitay.gov.tr)
- UYAP Vatandaş Portalı (uyap.gov.tr)
- T.C. Adalet Bakanlığı (adalet.gov.tr)
Hazırlayan Avukat
Av. Bilal ALYAR
Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2015). Aile hukuku, ceza hukuku, kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve vergi hukuku alanlarında faaliyet göstermektedir.
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; somut hukuki görüş ya da avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. Her dosya kendine özgü koşullar içerdiğinden, hukuki süreçlerde avukattan hukuki destek alınması yararlı olabilir.
Burada yer verilen kararlar bilgilendirme amaçlı olup somut uyuşmazlığın koşullarına göre farklı sonuçlar doğabilir. Kambiyo Senetlerine Mahsus Haciz Yolu ile ilgili bir uyuşmazlık içerisindeyseniz, güncel içtihat ve mevzuatı somut olaya uyarlayacak bir ticaret hukuku alanında çalışan avukatla görüşmeniz önerilir.