Miras Paylaşım Davası Rehberi 2026 | Ortaklığın Giderilmesi
Miras paylaşım (taksim) davası; 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.642 vd. uyarınca elbirliği mülkiyetindeki tereke mallarının mirasçılar arasında taksim edilmesi için açılan davadır. Paylaşmayı isteme hakkı, aksi kararlaştırılmadıkça mirasçılardan her biri için mevcuttur.
Elbirliği Mülkiyeti ve Paylaşım
Mirasbırakanın ölümüyle tereke, mirasçıların elbirliği (iştirak) mülkiyetine geçer (TMK m.640). Elbirliği mülkiyetinde ortakların payları ayrılmış değildir ve tasarruf işlemleri tüm ortakların iştiraki ile yapılır. Paylaşım yapılmadan önce bu statü korunur.
Rıza ile Paylaşım
TMK m.676 uyarınca mirasçılar her zaman sözleşme ile taksim yapabilirler; bu sözleşme yazılı şekilde düzenlenir. Taşınmazların taksim sözleşmesi ile devri, tapu sicil müdürlüğündeki resmi işlem ile tamamlanır.
Dava Yoluyla Paylaşım
Rıza ile taksim sağlanamazsa, mirasçılardan biri paylaşma davası açabilir. Dava sulh hukuk mahkemesinde açılır ve yetkili mahkeme mirasbırakanın son yerleşim yeri mahkemesidir (HMK m.11).
Paylaşım Yöntemleri
- Aynen taksim: Mallar pay oranına göre mirasçılara dağıtılır.
- Özel pay düzenlemesi: Aile konutu, zirai işletme veya işyeri bakımından öncelik hakları (TMK m.652, 660).
- Satışla paylaşma (izale-i şüyu / ortaklığın giderilmesi): Mallar aynen bölünemiyorsa satılarak bedel mirasçılar arasında dağıtılır.
Muris Muvazaası ve Mal Kaçırma
Mirasbırakanın sağken mirasçıdan mal kaçırmak amacıyla yaptığı görünürde satış, bağış niteliğinde değerlendirilir ve muris muvazaası olarak nitelendirilir. Zarar gören mirasçı, tapu iptal ve tescil davası açarak işlemin hükümsüzlüğünü talep edebilir. Bu dava kural olarak zamanaşımına tabi değildir.
Denkleştirme (İade)
TMK m.669 vd. uyarınca mirasbırakanın sağken yasal mirasçılarına yaptığı sağlararası kazandırmalar, aksini istediği anlaşılmadıkça, mirasta denkleştirilir. Çeyiz, kuruluş sermayesi, öğrenim masrafları gibi kazandırmalar değerlendirilir.
Saklı Pay ve Tenkis
TMK m.505-506 uyarınca altsoy, eş ve ana-babanın saklı payları belirlidir. Saklı paylar ihlal edildiğinde TMK m.560 vd. uyarınca tenkis davası açılır (1 yıl öğrenme, 10 yıl mutlak süre).
Tereke Tespiti
Paylaşım öncesinde tereke tespiti davası ile mirasbırakanın bütün malvarlığı (taşınır, taşınmaz, banka hesapları, kripto varlık, alacaklar ve borçlar) tespit edilir. Terekede temsil kayyımı atanabilir (TMK m.427).
Önemli Süreler
| Konu | Süre | Dayanak |
|---|---|---|
| Mirasın reddi | 3 ay | TMK m.606 |
| Tenkis davası | 1 yıl / 10 yıl | TMK m.571 |
| Muris muvazaası (tapu iptal) | Zamanaşımına tabi değil | Yerleşik uygulama |
| Veraset ve intikal vergisi beyan | 4 ay | VİVK m.9 |
Sık Sorulan Sorular
Mirasçılardan biri paylaşıma yanaşmıyor, ne yaparım?
Sulh hukuk mahkemesinde paylaşma davası açılabilir. Mallar aynen bölünmeye elverişsiz ise ortaklığın giderilmesi yoluyla satış yolu işletilir.
Babamın ölmeden önce tek çocuğuna yaptığı satış, muvazaa mı?
İşlemin görünürdeki bedel, devir tarihi, gerçek ödemenin yapılıp yapılmadığı gibi objektif unsurlarla değerlendirilir; somut olay analizi gerekir.
Yurt dışındaki varlıklar tereke paylaşımına dahil mi?
Evet; mirasın birliği ilkesi uyarınca yurt dışındaki varlıklar da tereke kapsamında değerlendirilir; ancak ilgili ülkenin mevzuatı uyarınca ek prosedürler gerekebilir.
İlgili Rehberler
Yasal Uyarı: İçerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık niteliği taşımaz.
İlgili Mevzuat ve Temel Hükümler
| Kaynak | Hüküm | Konusu |
|---|---|---|
| 4721 s. TMK | m.495-501 | Yasal mirasçılar ve zümre sistemi |
| 4721 s. TMK | m.499 | Sağ kalan eşin miras payı |
| 4721 s. TMK | m.505-506 | Saklı pay ve tasarruf nisabı |
| 4721 s. TMK | m.514 | Mirastan çıkarma (ıskat) |
| 4721 s. TMK | m.531-536 | Ölüme bağlı tasarrufların şekli |
| 4721 s. TMK | m.557-559 | Vasiyetname iptali sebepleri ve süresi |
| 4721 s. TMK | m.560-571 | Tenkis davası usul ve zamanaşımı |
| 4721 s. TMK | m.575-578 | Mirasın geçişi ve yoksunluk |
| 4721 s. TMK | m.589-597 | Tereke tespiti ve koruma önlemleri |
| 4721 s. TMK | m.598 | Mirasçılık belgesi (veraset ilamı) |
| 4721 s. TMK | m.605-618 | Mirasın reddi (gerçek ve hükmen) |
| 4721 s. TMK | m.619-630 | Resmî defter tutma |
| 4721 s. TMK | m.632-636 | Mirasın resmî tasfiyesi |
| 4721 s. TMK | m.640-645 | Miras ortaklığı ve tereke temsilcisi |
| 4721 s. TMK | m.646-676 | Mirasın paylaşılması davası |
| 6098 s. TBK | m.611-619 | Ölünceye kadar bakma sözleşmesi |
| 6100 s. HMK | m.11 | Miras davalarında yetkili mahkeme (son yerleşim yeri) |
Yetkili Kurumlar ve Başvuru Kanalları
- Sulh Hukuk Mahkemesi: Mirasçılık belgesi, tereke tespiti, miras ortaklığı temsilcisi tayini.
- Asliye Hukuk Mahkemesi: Tenkis, mirasın reddi, muris muvazaası nedeniyle tapu iptali, miras paylaşım davaları.
- Noterlik: Resmî vasiyetname düzenleme, mirasın reddi beyanı (TMK m.609).
- Nüfus Müdürlüğü: Veraset intikal işlemleri için nüfus kayıt örneği.
- Tapu Müdürlüğü: İntikal tescili, miras nedeniyle geçiş işlemleri.
- Vergi Dairesi: Veraset ve intikal vergisi beyannamesi (7338 s. VİVK).
Resmi Kaynaklar
- Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr)
- Yargıtay Karar Arama (karararama.yargitay.gov.tr)
- UYAP Vatandaş Portalı (uyap.gov.tr)
- İstanbul Barosu (istanbulbarosu.org.tr)
- T.C. Adalet Bakanlığı (adalet.gov.tr)
- Türkiye Barolar Birliği (barobirlik.org.tr)
Hazırlayan Hukuku
Av. Bilal ALYAR — İstanbul Barosu Sicil No: 54965
Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2015). Aile hukuku, ceza hukuku, kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve vergi hukuku alanlarında faaliyet göstermektedir.
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; somut hukuki görüş ya da avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. Her dosya kendine özgü koşullar içerdiğinden, hukuki süreçlerde ilgili mevzuat çerçevesinde bilgilendirme alınması yararlı olabilir.