Nafaka Hesaplama: Nafaka Türleri ve Miktar Nasıl Belirlenir?
Kısa cevap: Nafaka hesaplamanın kanunda bir formülü, maaş yüzdesi veya tablosu yoktur. Hâkim, iştirak nafakasında çocuğun ihtiyaçları ile ana ve babanın hayat koşulları ve ödeme güçlerine (TMK m.330), yoksulluk nafakasında yükümlünün malî gücüne (m.175) bakarak miktarı belirler.
Son güncelleme: 13 Kasım 2026
Boşanmada üç nafaka konuşulur: dava sürerken tedbir nafakası (m.169), çocuk için iştirak nafakası (m.182) ve boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek eş için yoksulluk nafakası (m.175). Sık sorulan iki konu, nafakanın her yıl nasıl artacağı ve süresiz nafakanın kaldırılıp kaldırılmadığı; ikisi aşağıda ayrı başlıkta. Belirli bir gelirle ne kadar ödeneceği sorusu için nafaka ne kadar ödenir yazısına bakabilirsiniz.
Nafaka türleri nelerdir?
Nafakanın türü, kimin için ve hangi dönem için istendiğine göre değişir. Aşağıdaki tablo üç türün dayanağını ve hesapta neye bakıldığını özetler.
| Tür | Kim için, ne zaman | Dayanak | Neye bakılır |
|---|---|---|---|
| Tedbir nafakası | Dava sürerken eş ve çocuklar için | TMK m.169 | Davanın devamı süresince barınma ve geçim ihtiyacı |
| İştirak nafakası | Velayet kendisine verilmeyen eşin çocuk için ödediği | TMK m.182, m.328, m.330 | Çocuğun ihtiyaçları, ana ve babanın hayat koşulları ve ödeme güçleri, çocuğun gelirleri |
| Yoksulluk nafakası | Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek eş için, boşanmadan sonra | TMK m.175, m.176 | Yoksulluğa düşme, kusurun daha ağır olmaması, diğer tarafın malî gücü |
Nafaka hesaplama nasıl yapılır?
Nafakanın kanunda bir hesap formülü, maaşın belirli bir yüzdesi veya tablosu yoktur. Kanunun yaptığı, hâkimin bakacağı ölçütleri saymaktır. Bu ölçütler iki yöne ayrılır: bir yanda ihtiyaç (çocuğun giderleri ya da yoksulluğa düşecek eşin geçimi), öbür yanda ödeme gücü (yükümlünün malî gücü, iştirak nafakasında ana ve babanın hayat koşulları ve ödeme güçleri). İştirak nafakasında çocuğun kendi gelirleri de hesaba katılır (TMK m.330); yoksulluk nafakasında miktar diğer tarafın malî gücü oranında belirlenir (m.175).
Bu ölçütler belgeyle ispatlanır. Uygulamada şunlar hazırlanabilir:
- Her iki tarafın gelirini gösteren belgeler: maaş bordrosu, kira geliri, diğer düzenli gelirler,
- Çocuğun okul, sağlık, barınma ve diğer düzenli giderlerinin belgeleri,
- Tarafların evlilik süresindeki yaşam standardını gösteren kayıtlar,
- Nafaka isteyen eşin çalışma durumu ve iş imkânına ilişkin bilgiler.
Çevrim içi nafaka hesaplama araçları, hangi sistemde bulunursa bulunsun, bu nedenle ancak kaba bir fikir verir; mahkemenin takdir edeceği miktar dosyadaki belgelere göre şekillenir.
İştirak nafakası nasıl hesaplanır, ne zamana kadar ödenir?
İştirak nafakası, velayet kendisine verilmeyen eşin çocuğun bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılma borcudur (TMK m.182). Miktarın ölçütleri, ergin çocuk için sürenin nasıl işlediği ve hesaplama ayrıntısı ayrı rehberde anlatılmıştır: İştirak ve Yoksulluk Nafakası Hesaplama 2026: Hâkim Neye Bakar?.
Tedbir nafakası nedir?
Tedbir nafakası, boşanma veya ayrılık davası sürerken hâkimin aldığı geçici önlemlerin parasal kısmıdır. TMK m.169‘a göre dava açılınca hâkim, davanın devamı süresince gerekli olan, özellikle eşlerin barınmasına, geçimine, eşlerin mallarının yönetimine ve çocukların bakım ve korunmasına ilişkin geçici önlemleri re’sen alır.
Maddedeki “re’sen” ifadesi önemlidir: hâkim bu önlemleri kendiliğinden alır. Yine de dilekçede ihtiyacın ve karşı tarafın gelirinin belgelerle anlatılması, önlemin kapsamını belirlemede işe yarar. Bu önlemler davanın devamıyla sınırlıdır; boşanmadan sonraki dönem için yoksulluk ve iştirak nafakası ayrıca değerlendirilir.
Yoksulluk nafakası nedir, şartları nelerdir?
Yoksulluk nafakası, boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek eşin geçimi için diğer eşten istediği nafakadır. TMK m.175‘e göre üç unsur birlikte aranır: talep eden eşin boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek olması, kusurunun daha ağır olmaması ve miktarın diğer tarafın malî gücü oranında belirlenmesi. Maddenin ikinci fıkrasına göre nafaka yükümlüsünün kusuru aranmaz; yani kusursuz eş de nafaka yükümlüsü olabilir.
Kanun yoksulluğu tanımlamaz. Anayasa Mahkemesi aşağıda anılan kararında, Yargıtayın yerleşik içtihadına göre yeme, giyinme, barınma, sağlık, ulaşım, kültür ve eğitim gibi zorunlu harcamaları karşılayacak düzeyde geliri olmayanların yoksul kabul edildiğini aktarmıştır. Düzenli bir gelirin olup olmaması tek başına sonucu belirlemez; somut olayda gelir ile zorunlu giderler birlikte değerlendirilir.
TMK m.176’ya göre yoksulluk nafakası toptan ya da durumun gereklerine göre irat biçiminde, yani düzenli ödemeler hâlinde verilebilir.
Süresiz nafaka kaldırıldı mı? Anayasa Mahkemesi kararı ve Resmî Gazete
Henüz yürürlükten kalkmadı. Bugün yürürlükteki metne göre yoksulluk nafakası “süresiz olarak” istenebilir; ancak bu ibare iptal edilmiştir ve iptal 30/6/2027’de yürürlüğe girecektir. Anayasa Mahkemesi, 4/6/2026 tarihli ve E.2025/156, K.2026/131 sayılı kararıyla TMK m.175’in birinci fıkrasındaki “süresiz olarak” ibaresini Anayasa’ya aykırı bularak iptal etmiş, iptal hükmünün kararın Resmî Gazete’de yayımlanmasından başlayarak dokuz ay sonra yürürlüğe girmesine karar vermiştir. Karar 30/9/2026 tarihli ve 33386 sayılı Resmî Gazete‘de yayımlanmıştır; mevzuat metnindeki dipnot yürürlük tarihini 30/6/2027 olarak gösterir.
Kararın gerekçesinde, hâkime nafakanın süresini evliliğin süresi, alacaklı eşin yaşı, eğitim ve sağlık durumu ile ekonomik ihtiyaçlarını kendi imkânlarıyla karşılayabilme kapasitesi gibi unsurlara göre belirleme yetkisi tanınması gerektiği belirtilmiştir. Bu tarihten sonra sürenin nasıl belirleneceği, yapılabilecek yasal düzenlemeye ve oluşacak yargı uygulamasına bağlıdır; şimdiden kesin bir süre söylemek mümkün değildir.
Süresizlik, nafakanın hiç bitmeyeceği anlamına da gelmez. TMK m.176’ya göre irat biçimindeki nafaka, alacaklı tarafın yeniden evlenmesi ya da taraflardan birinin ölümü hâlinde kendiliğinden kalkar; alacaklının evlenme olmaksızın fiilen evliymiş gibi yaşaması, yoksulluğunun ortadan kalkması ya da haysiyetsiz hayat sürmesi hâlinde ise mahkeme kararıyla kaldırılır.
Nafaka her yıl artar mı? ÜFE ve TMK m.176
Kanunda ÜFE ya da başka bir endeksin adı geçmez. TMK m.176’nın son fıkrası, m.182 ve m.330’a göre hâkim, istem hâlinde, irat biçiminde ödenmesine karar verilen nafakanın gelecek yıllarda tarafların sosyal ve ekonomik durumlarına göre ne miktarda ödeneceğini karara bağlayabilir. Karara bağlanmış yıllık artışın dayanağı bu hükümdür.
Ödemenin nasıl güncelleneceği bu yüzden kararın kendisinden okunur. Kararda gelecek yıllar için bir artış ölçütü belirlenmişse, her yılın tutarı o ölçüte göre hesaplanır; ölçüt bir endekse bağlanmışsa o yılın oranı endeksin resmî olarak açıklanan verisinden alınır. Kararda böyle bir hüküm yoksa artış ancak mahkemeden istenerek sağlanabilir: yoksulluk nafakasında tarafların malî durumlarının değişmesi veya hakkaniyetin gerektirdiği hâllerde iradın artırılması veya azaltılmasına karar verilebilir (m.176), çocuk nafakasında durum değişirse hâkim istem üzerine miktarı yeniden belirler veya nafakayı kaldırır (m.331). Ayrıntı: nafaka artırım, azaltma ve kaldırma davası.
Nafaka ödenmezse ne olur?
Ödenmeyen nafaka icra yoluyla istenebilir; bunun yanında İİK m.344‘e göre nafakaya ilişkin kararların gereğini yerine getirmeyen borçlu hakkında, alacaklının şikâyeti üzerine üç aya kadar tazyik hapsine karar verilir. Hapsin uygulanmasına başlandıktan sonra kararın gereği yerine getirilirse borçlu tahliye edilir. Borçlu nafakanın kaldırılması veya azaltılması için dava açmışsa, tazyik hapsinin uygulanması bu davanın sonuna bırakılabilir. Ayrıntı: nafaka icra takibi ve tazyik hapsi.
Boşanmanın diğer sonuçları (velayet, mal rejimi, tazminat) için boşanma avukatı sayfasına bakabilirsiniz. Nafakanın türü, miktarı ve süresi her dosyada tarafların durumuna göre değişir; somut dosyanın incelenmesi gerekir.
Sıkça Sorulan Sorular
Nafaka maaşın yüzde kaçıdır?
Kanunda maaşın belirli bir yüzdesi öngörülmemiştir. İştirak nafakasında çocuğun ihtiyaçları ile ana ve babanın hayat koşulları ve ödeme güçleri (TMK m.330), yoksulluk nafakasında yükümlünün malî gücü (TMK m.175) esas alınır ve miktarı hâkim takdir eder.
Süresiz nafaka kaldırıldı mı?
Henüz değil. Anayasa Mahkemesi 4/6/2026 tarihli kararıyla TMK m.175’teki “süresiz olarak” ibaresini iptal etmiştir; karar 30/9/2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanmış, iptal 30/6/2027’de yürürlüğe girecektir. O tarihe kadar madde mevcut metniyle yürürlüktedir; yoksulluk nafakası kurumu ise kalkmamıştır.
Nafaka ÜFE oranında mı artar?
Kanunda ÜFE ya da başka bir endeks yazılı değildir. Hâkim, istem hâlinde, irat biçiminde ödenmesine karar verilen nafakanın gelecek yıllarda tarafların sosyal ve ekonomik durumlarına göre ne miktarda ödeneceğini karara bağlayabilir (TMK m.176, m.182, m.330). Kararda artış hükmü varsa ölçüt oradadır; yoksa artış mahkemeden istenir.
Resmî kaynaklar
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (m.169, 175, 176, 182, 328, 330, 331)
- 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (m.344)
- Anayasa Mahkemesi — 4/6/2026 — E.2025/156, K.2026/131 (normkararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr)
- Resmî Gazete, 30/9/2026, sayı 33386
Yasal uyarı: Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut olayınız için bir avukattan görüş alınız.
Av. Bilal Alyar, İstanbul Barosu
ALYAR LAW & CONSULTANCY
