Nafaka İcra Takibi ve Tazyik Hapsi — İİK m.344

Nafaka İcra Takibi ve Tazyik Hapsi — İİK m.344 – Kartal İstanbul Aile Hukuku

Tanım: Nafaka icra takibi; nafakayı ödemeyen borçluya karşı İİK m.344 kapsamında üç aya kadar tazyik hapsine hükmedilmesini, maaş haczini ve mal varlığı takibini kapsayan özel icra prosedürüdür. Nafaka alacağı İİK m.206 sıra cetvelinde imtiyazlı alacak kabul edilir.

Nafakayı ödemeyene karşı icra takibi: İİK m.344 tazyik hapsi, maaş haczi, şikayet süresi, taksit talebi ve imtiyazlı alacak statüsü 2026 rehberi.

Nafaka Alacağının Özel Statüsü

Nafaka alacağı genel para alacaklarından farklı olarak özel bir koruma rejimine tabidir. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.206 uyarınca, iflasın açılmasından önceki son bir yıl içinde tahakkuk etmiş ve nakden ifası gereken aile hukukundan doğan nafaka alacakları birinci sırada kaydolunur. Ayrıca 5510 sayılı SGK Kanunu m.93 emekli maaşı dahil sosyal güvenlik ödemelerinin nafaka borcu için haczedilebileceğini düzenler; oysa diğer borçlar için sosyal güvenlik ödemeleri kural olarak haczedilemez. 4857 sayılı İş Kanunu m.35 uyarınca işçi ücretinin dörtte birinden fazlası haczedilemez; ancak nafaka alacaklılarının hakları saklıdır. Haczedilecek miktar, İİK m.83 uyarınca borçlu ve ailesinin geçinmeleri için icra memurunca lüzumlu görülen miktar düşüldükten sonra belirlenir. Bu düzenlemeler nafaka alacaklısının korunmasını amaçlar.

İcra Takibi Başlatma ve Ödeme Emri

Nafaka borçlusunun ödeme yapmaması halinde alacaklı eş ya da çocuk adına velayet sahibi ebeveyn icra takibi başlatabilir. İİK m.32 ve devamı kapsamında ilamlı icra takibi başlatılır; boşanma kararı ya da nafaka kararı ilam niteliğindedir. İlam icra dairesine verilince icra memuru borçluya icra emri tebliğ eder; icra emrinde borcun yedi gün içinde ödenmesi ihtar edilir (İİK m.32). Ödeme yapılmazsa haciz işlemleri başlar. Nafaka alacağına faiz İİK m.24 ve TBK m.120 uyarınca yasal faizdir. Nafaka alacağında zamanaşımı, alacağın niteliğine ve ilamın durumuna göre somut dosyada ayrıca değerlendirilmelidir.

İİK m.344 Tazyik Hapsi

Nafaka alacaklarının tahsilinde en etkili yaptırım İİK m.344 kapsamındaki tazyik hapsidir. Nafakaya ilişkin kararların gereğini yerine getirmeyen borçlu hakkında alacaklının şikâyeti üzerine icra mahkemesince üç aya kadar tazyik hapsine karar verilir (İİK m.344/1). İcra mahkemesi borçluyu dinler ve ödeme yapmamasını haklı kılan bir neden yoksa üç aya kadar tazyik hapsine hükmeder. Tazyik hapsi bir cezai yaptırım değil; borçluyu ödemeye zorlayan bir önlem niteliğindedir. Hapsin tatbikine başlandıktan sonra kararın gereği yerine getirilirse borçlu tahliye edilir; borçlunun nafakanın kaldırılması veya azaltılması için dava açmış olması hâlinde tazyik hapsinin uygulanması bu davanın sonuna bırakılabilir (İİK m.344). Bu yaptırım boşanma sonrası nafaka alacakları, çocuk iştirak nafakası ve yardım nafakalarının tamamı için uygulanabilir.

Şikayet Süresi, İspat ve Karşı Savunmalar

İİK m.344 metninde şikâyet için ayrı bir süre belirtilmemiştir; şikâyet icra mahkemesine yapılır. İcra mahkemesinde borçlu ‘nafakayı ödediğini’, ‘mali gücü yetmediğini’ veya ‘nafaka kararının kaldırıldığını’ savunabilir. Ödeme belgesi ibraz edemeyen borçlu mali güçsüzlük iddiasında olsa da TMK m.176/4 kapsamında nafakanın indirilmesi veya kaldırılması için ayrıca dava açması gerekir. Borçlunun nafakanın kaldırılması veya azaltılması talebiyle dava açmış olması hâlinde, ileri sürdüğü sebepler gözetilerek tazyik hapsinin uygulanması bu davanın sonuna bırakılabilir (İİK m.344/2). Tazyik hapsi kararına karşı itiraz, tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde yapılır (İİK m.353/1).

Haciz Yöntemleri ve Yurtdışı Takip

Nafaka icra takibinde haciz araçları geniştir: maaş haczi (SGK üzerinden), banka hesabı haczi (UYAP sistemi üzerinden hızlı), araç haczi (EGM kayıtları), gayrimenkul haczi (TKGM kayıtları), ticari kazanç haczi, kira alacağı haczi ve üçüncü kişilerden alacak haczi (İİK m.89). Borçlunun mal varlığı araştırması UYAP ve MERNİS entegrasyonuyla hızla yapılabilir. İİK m.89 üçüncü kişilerden alacak haczi işverenin maaş ödemelerine haciz uygulama yöntemidir; haciz emri tebliğ edildikten sonra işveren nafaka tutarını doğrudan icra dairesine öder. Borçlu yurtdışında ise MÖHUK ve 1956 BM Nafaka Sözleşmesi çerçevesinde yabancı ülkede tenfiz ve infaz yapılabilir. Adalet Bakanlığı Merkezi Makam bu süreçte yardımcı olur.

Sık Sorulan Sorular

Eşim nafakayı ödemiyorsa ne yapmalıyım?

İcra dairesine giderek ilamlı icra takibi başlatabilirsiniz. Ödeme emrine rağmen ödeme yoksa maaş haczi yapılır. Nafaka kararının gereği yerine getirilmezse icra mahkemesine şikâyet ederek İİK m.344 uyarınca üç aya kadar tazyik hapsi isteyebilirsiniz.

Tazyik hapsi ceza mıdır?

Hayır. Tazyik hapsi bir ceza değil, borçluyu ödemeye zorlayan yaptırımdır. Hapsin tatbikine başlandıktan sonra kararın gereği yerine getirilirse borçlu tahliye edilir (İİK m.344/1).

Nafaka için maaşın ne kadarı haczedilir?

Ücret haczinde dörtte birlik sınır nafaka alacaklıları bakımından uygulanmaz (4857 m.35); haczedilecek miktar İİK m.83 uyarınca borçlu ve ailesinin geçimi için icra memurunca takdir edilen miktar düşüldükten sonra belirlenir.

Yurtdışında çalışan eşten nafaka alınabilir mi?

Evet. 1956 BM Nafaka Sözleşmesi ve MÖHUK çerçevesinde tenfiz edilerek yurtdışında haciz uygulanır. Adalet Bakanlığı Merkezi Makam koordinasyonu sağlar.

Geçmişe dönük ne kadar nafaka alabilirim?

Geçmişe dönük nafaka alacağının takip edilebilmesi zamanaşımına tabidir; süre alacağın niteliğine göre belirlenir ve her aylık taksit ayrı bir alacak olduğundan taksit bakımından ayrı değerlendirilir.

İlgili Rehber Makaleler

📍 İstanbul / Kartal Özelinde Sık Sorulan Sorular

İstanbul’da boşanma davası hangi mahkemede açılır?

İstanbul’da boşanma davaları Aile Mahkemelerinde görülür. Yetkili mahkeme, HMK m.168 ve TMK m.168 uyarınca eşlerden birinin yerleşim yeri veya davadan önce son defa altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesidir. Anadolu Yakası ikametgâhlı davalar için Anadolu Aile Mahkemeleri (Kartal Adliyesi), Avrupa Yakası için İstanbul Aile Mahkemeleri (Çağlayan Adliyesi) yetkilidir.

Kartal Adliyesi nerede ve aile mahkemelerine nasıl ulaşılır?

Anadolu Adalet Sarayı, Kartal/İstanbul E-5 üzerinde bulunur. Aile mahkemesinin yargı çevresi ikamet edilen ilçeye göre Adalet Bakanlığı ve HSK düzenlemelerinden teyit edilmelidir. Metro (Kartal durağı) ve Marmaray (Maltepe/Pendik hattı) ile ulaşım sağlanır. Cevizli Mah. Enderun Sk. No:10C D:58, Kartal/İstanbul 34865 adresindeki büromuz adliyeye 5 dakika mesafededir.

🏢 Kartal / Anadolu Yakası Hizmet Alanlarımız

Büromuz Kartal/İstanbul merkezli olup Anadolu Yakası genelinde boşanma, nafaka, velayet ve mal paylaşımı davalarında hizmet vermektedir. Kartal, Pendik, Maltepe, Tuzla, Kadıköy, Üsküdar, Ataşehir, Sultanbeyli, Sancaktepe, Çekmeköy, Ümraniye ve Beykoz ilçelerindeki müvekkillerimize yüz yüze görüşme imkanı sunuyoruz. Avrupa Yakası ve şehir dışından gelen talepler için online görüşme ve e-vekaletname sistemi üzerinden dava süreci yürütülmektedir.

📞 Randevu: +90 534 636 19 19 • 📧 alyarlaw@gmail.com • 📍 Cevizli Mah. Enderun Sk. No:10C D:58, Kartal/İstanbul 34865

🔗 İlgili Aile Hukuku Rehberleri

🏛️ Aile Hukuku Üst Rehberler

Ana Pillar: Boşanma Hukuku Rehberi 2026 | Şehir Hub: İstanbul Kartal Rehberi | Sözlük: Aile Hukuku Terimler Sözlüğü (62 Terim)

Konu Hub’ları: Nafaka • Velayet • Mal Paylaşımı • Anlaşmalı vs Çekişmeli • Nafaka Türleri Karşılaştırma

İlçe Hizmet: Kartal • Pendik • Maltepe • Kadıköy

📖 Geçen Bazı Önemli Terimler: Nafaka • Velayet • Edinilmiş Mal • Katılma Alacağı • Tenfiz • Koruma Kararı — Tüm Terimler (62)

Resmi Kaynaklar

Hazırlayan Avukat

Av. Bilal ALYAR

Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2015). Aile hukuku, ceza hukuku, kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve vergi hukuku alanlarında faaliyet göstermektedir.

Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; somut hukuki görüş ya da avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. Her dosya kendine özgü koşullar içerdiğinden, hukuki süreçlerde bir avukattan görüş alınması yararlı olabilir.

İletişim | Hakkımızda

İlgili Yazılar:

İştirak ve Yoksulluk Nafakası Hesaplama Rehberi (TMK m.175, m.327) 2026