NFT dolandırıcılığı, dijital sanat eseri veya koleksiyon iddiasıyla satılan token-bazlı varlıklarda mağdurların aldatılmasına yönelik kripto suçudur. Türk hukukunda TCK 158 (nitelikli dolandırıcılık), 5846 sayılı FSEK (telif hakkı), 6362 sayılı SPK (yatırım sözleşmesi niteliğinde NFT) ve KVKK çerçevesinde değerlendirilir.
1. NFT Dolandırıcılığı Türleri
- Wash trading: Aynı kişinin birden fazla cüzdanla NFT alıp satarak fiyat şişirmesi
- Counterfeit NFT: Başkasının dijital sanatının izinsiz NFT olarak satışı
- Rug pull NFT collection: Roadmap vaatleri verilip projenin terkedilmesi
- Phishing NFT: Mağdura malicious NFT gönderilerek setApprovalForAll tuzağı
- Fake royalty: Satış sonrası royalty ödemelerinin yapılmaması
2. Hukuki Nitelendirme
Wash trading ve rug pull NFT TCK 158/1-f bilişim yoluyla nitelikli dolandırıcılıktır. Counterfeit NFT için 5846 sayılı FSEK m.71 telif hakkı ihlali ek suçtur. NFT yatırım sözleşmesi niteliğindeyse 6362 sayılı SPK m.109 izinsiz halka arz suçu eklenir.
3. Telif Hakkı İhlali Mağdurları
Eseri izinsiz NFT olarak basılan sanatçılar 5846 sayılı FSEK m.71 cezai şikayet ve m.68 maddi-manevi tazminat davası açabilir. NFT marketplace (OpenSea, Magic Eden, LooksRare) DMCA takedown veya 5651 SK m.8 ile içerik kaldırma talebine açıktır.
4. Yatırımcı Mağdurları İçin Yol Haritası
- NFT alım TxHash, kontrat adresi, koleksiyon mint cüzdanı kayıtları
- Discord/Twitter tanıtım mesajları + roadmap PDF
- Cumhuriyet Başsavcılığına TCK 158/1-f ve 6362 SPK ile şikayet
- Marketplace içerik kaldırma talebi
- SPK Başkanlığı yatırımcı bildirimi
5. Phishing NFT Saldırısına Müdahale
Mağdur cüzdanına gönderilen sahte NFT setApprovalForAll yetkilendirme tuzağı içerir. Bu NFT açılmamalı, doğrudan transfer edilmemelidir; revoke.cash ile sahte NFT kontratının yetkisi iptal edilmelidir. Listeleme veya transfer denemesi tüm cüzdan içeriğini kaybetmeye yol açabilir.
6. Mevzuat
- 5237 sayılı TCK m.158/1-f, m.244
- 5846 sayılı FSEK m.68, 71, 86
- 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu m.109
- 5549 sayılı MASAK Kanunu m.4
- 6698 sayılı KVKK
7. Tazminat ve İade
NFT alım bedeli + işlem masrafları (gas) + manevi tazminat (TBK m.51) + sanatçı için telif tazminatı (FSEK m.68) ayrı ayrı hesaplanır. Failin tespiti halinde Asliye Hukuk Mahkemesinde tazminat davası açılır.
İlgili Hukuki Konular
Sıkça Sorulan Sorular
NFT dolandırıcılığı ile karşılaştığımda ne yapmalıyım?
NFT alım TxHash kayıtlarını, kontrat adresini, koleksiyon mint cüzdanını ve Discord/Twitter tanıtım mesajlarını saklayın. Cumhuriyet Başsavcılığına TCK 158/1-f ile suç duyurusu yapın. Marketplace platformuna içerik kaldırma talebinde bulunun. SPK yatırımcı bildirimi ek başvuru olarak yapılır.
Eserim izinsiz NFT yapıldı, hukuki yolum nedir?
5846 sayılı FSEK m.71 cezai şikayet ve m.68 maddi-manevi tazminat davası açabilirsiniz. NFT marketplace (OpenSea, Magic Eden) DMCA takedown veya 5651 SK m.8 ile içerik kaldırma talebine açıktır. Aynı zamanda KVKK m.14 başvurusu yapılabilir.
Cüzdanıma sahte NFT geldi, ne yapmalıyım?
Sahte NFT açılmamalı, transfer edilmemeli ve listelemeye konulmamalıdır. Bu NFTler genellikle setApprovalForAll yetkilendirme tuzağı içerir. revoke.cash ile sahte NFT kontratının yetkisi iptal edilir. Sadece görüntülemekle güvenlik tehdidi oluşmaz.
NFT yatırım sözleşmesi sayılır mı?
NFT roadmap vaatleri (royalty ödemesi, ortak hazine, kar payı) içeriyorsa yatırım sözleşmesi niteliği kazanır. Bu durumda 6362 sayılı SPK m.109 izinsiz halka arz suçu oluşur. SPK incelemesi ve cezai sorumluluk söz konusudur.
Wash trading nasıl ispat edilir?
Aynı kişiye ait birden fazla cüzdanın NFT alıp satarak fiyat şişirmesi blockchain analizi ile tespit edilir. Etherscan üzerinde transaction grafiği ve cüzdan adresi clusters incelenir. Chainalysis veya Nansen gibi platformların raporları bilirkişi delili olarak kullanılır.
Tazminat nasıl hesaplanır?
NFT alım bedeli + işlem masrafları (gas ücretleri) + manevi tazminat (TBK m.51) + sanatçı için telif tazminatı (FSEK m.68) ayrı kalemler halinde hesaplanır. Failin tespiti halinde Asliye Hukuk Mahkemesinde dava açılır; failin yurtdışında olması halinde MÖHUK m.34 uygulanır.