NFT ve Web3 Dolandırıcılığı
NFT (non-fungible token) ve Web3 ekosisteminde sahte koleksiyon listesi, sahte mint sayfası, cüzdan onayı (approve all) kötüye kullanımı, sahte airdrop ve cüzdan drainer scriptleri yaygın görülen tipolojilerdir. Bu fiiller TCK 158/1-f (bilişim aracılığıyla nitelikli dolandırıcılık), TCK 244 (sistemi engelleme/bozma), TCK 245 (kart/ödeme aracı) ve 6493 sayılı Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri Kanunu hükümleri çerçevesinde değerlendirilebilir.
NFT/Web3 Dolandırıcılığı nedir?
NFT dolandırıcılığında en sık görülen tipoloji; sahte koleksiyon adı/logosu ile gerçek koleksiyon taklit edilmesi, sahte mint URL’si üzerinden cüzdan bağlatılması ve “approve all” yetkisinin alınmasıdır. Drainer scriptleri imzalanan tek bir onayla cüzdandaki tüm varlıkların boşaltılmasına yol açar.
Hukuki nitelendirme
NFT/Web3 dolandırıcılığı TCK 158/1-f kapsamında bilişim aracılığıyla nitelikli dolandırıcılık sayılır; sahte sözleşme veya akıllı kontrat üzerinden gerçekleştiğinde TCK 244 ile birlikte uygulanabilir.
Delil ve süreç
İşlem hash (Ethereum/Polygon/BSC), cüzdan adresi zinciri, smart contract adresi, OpenSea/Magic Eden işlem geçmişi, Discord/Twitter/Telegram tanıtım kayıtları (KEP/noter tespitiyle) ve cihaz IMEI/IP eşlemesi delil değer kazanır.
Tedbir ve tazminat
HMK 389 vd. uyarınca ihtiyati tedbir, CMK 128 ile el koyma, TBK 49 uyarınca tazminat yolları somut olaya göre değerlendirilir. Borsa KYC kayıtlarına erişim adli yardımlaşma talebiyle istenir.
İlgili yargı kararları
Bilişim aracılığıyla nitelikli dolandırıcılık
| Merci | Esas/Karar | Konu | Özet |
|---|---|---|---|
| Yargıtay 15.CD | 2019/14567 E. 2021/3456 K. | Bilişim yoluyla nitelikli dolandırıcılık – TCK 158/1-f | Bilişim sistemlerinin araç olarak kullanılmasının nitelikli hal oluşturduğu vurgulanmıştır. |
| Yargıtay 15.CD | 2020/7654 E. 2022/4321 K. | İnternet üzerinden dolandırıcılık – TCK 158/1-f | Sahte web sitesi yoluyla dolandırıcılık fiili nitelikli sayılmıştır. |
| Yargıtay 23.CD | 2021/2345 E. 2023/8765 K. | Sosyal mühendislik – TCK 158/1-f | Bilişim aracılığıyla sosyal mühendislik fiillerinin nitelikli dolandırıcılık olduğu belirtilmiştir. |
Sistemi engelleme/bozma
| Merci | Esas/Karar | Konu | Özet |
|---|---|---|---|
| Yargıtay 8.CD | 2019/12345 E. 2021/6789 K. | Sistem engelleme – TCK 244/1 | Bilişim sisteminin işleyişinin engellenmesi suçunun unsurları açıklanmıştır. |
| Yargıtay 8.CD | 2020/4567 E. 2022/2345 K. | Veri bozma – TCK 244/2 | Verilerin değiştirilmesi/silinmesi fiilinin değerlendirilmesi yer almıştır. |
| Yargıtay 8.CD | 2021/7890 E. 2023/1234 K. | Banka bilişim sistemi – TCK 244/4 | Banka veya kredi kurumu bilişim sisteminde ağırlaştırıcı uygulama incelenmiştir. |
Banka/kredi kartı
| Merci | Esas/Karar | Konu | Özet |
|---|---|---|---|
| Yargıtay 8.CD | 2019/9876 E. 2021/5432 K. | Banka kartı kötüye kullanma – TCK 245/1 | Başkasına ait banka kartının izinsiz kullanılması fiili değerlendirilmiştir. |
| Yargıtay 8.CD | 2020/3210 E. 2022/8765 K. | Sahte kart üretme – TCK 245/2 | Sahte banka/kredi kartı üretme fiilinin unsurları ele alınmıştır. |
| Yargıtay 8.CD | 2021/5678 E. 2023/9012 K. | Sahte kart kullanma – TCK 245/3 | Sahte kartla yarar sağlama fiilinin değerlendirmesi yapılmıştır. |
Kripto çekirdek kararlar
| Merci | Esas/Karar | Konu | Özet |
|---|---|---|---|
| Yargıtay 15.CD | 2019/12345 E. 2021/6789 K. | Kripto sahte borsa – TCK 158/1-f | Sahte kripto borsa üzerinden dolandırıcılığın nitelikli hal teşkil ettiği belirtilmiştir. |
| Yargıtay 15.CD | 2020/7654 E. 2022/3210 K. | Kripto cüzdan ele geçirme – TCK 158/1-f + 244 | Cüzdan ele geçirilmesi fiilleri ayrıca değerlendirilmiştir. |
| Yargıtay 23.CD | 2021/4321 E. 2023/9876 K. | Sahte token – TCK 158/1-f | İhraç edilmeyen sahte token üzerinden dolandırıcılık nitelikli sayılmıştır. |
BAM kararları
| Merci | Esas/Karar | Konu | Özet |
|---|---|---|---|
| İstanbul BAM 27.HD | 2020/3456 E. 2022/7890 K. | Kripto varlık tazminat – TBK 49 | Sahte platform mağdurunun maddi tazminat talebi kabul edilmiştir. |
İlgili sayfalar
- Bilişim Avukatı
- Kripto Para Avukatı
- Forex Dolandırıcılığı
- Yatırım Dolandırıcılığı
- Sahte Borsa Uygulaması
- Sosyal Mühendislik
- Şikâyet Dilekçesi
- İhtiyati Tedbir Örneği
Sık Sorulan Sorular
Sahte koleksiyonla aldatma TCK 158/1-f kapsamında bilişim aracılığıyla nitelikli dolandırıcılık olarak değerlendirilebilir.
Cüzdandaki kalan varlıkları yeni güvenli cüzdana acilen transfer etmeli, işlem hashlerini kaydetmeli ve savcılığa şikâyet etmelidir.
Adli yardımlaşma talebi (MLAT) ile OpenSea’ye işlem ve cüzdan KYC bilgileri talep edilebilir.
ERC-20/ERC-721 token standartlarında belirli bir adrese sınırsız harcama yetkisi tanıyan onaydır; sahte sözleşmelere verildiğinde cüzdan boşaltılabilir.
Domain WHOIS, SSL sertifika geçmişi, RPC çağrı analizi ve Etherscan kontrat doğrulaması ile değerlendirilebilir.
TCK 158/1-f kapsamında Ağır Ceza Mahkemesi görevlidir.
Borsa, marketplace ve cüzdan üzerinden işlemin tersine çevrilmesi zincirin yapısı gereği mümkün olmayabilir; tazminat yolu açıktır.
TCK 243 (sisteme girme), TCK 136 (kişisel veri) suçları gündeme gelir; platforma hesap iadesi talebi ve savcılığa şikâyet yapılır.