Patent, yeni, buluş basamağı içeren ve sanayide uygulanabilir buluşları koruyan hukuki bir belgedir. 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında 20 yıl süreyle inhisari kullanım hakkı sağlar. Faydalı model ise 10 yıl süreyle koruma verir. TÜRKPATENT nezdindeki başvurular titiz teknik ve hukuki çalışma gerektirir.
Patent Başvuru Sürecinin Aşamaları
Başvuru, şekli inceleme, araştırma raporu, ön değerlendirme ve Resmi Patent Bülteninde yayın aşamalarını kapsar. Araştırma raporu talep süresi 12 aydır. İnceleme talebinin üç yıl içinde yapılması zorunludur. Süreç teknik tarifname, istemler ve özet gibi belgelerin özenli hazırlanmasını gerektirir. Ortalama süreç 3-5 yıl sürer.
Patent Verilmesi Şartları SMK m.82-84
Bir buluşun patent alabilmesi için yenilik, buluş basamağı ve sanayide uygulanabilirlik şartları birlikte mevcut olmalıdır. Keşifler, matematiksel yöntemler ve tıbbi tedavi yöntemleri patentlenemez. Bilgisayar programları ancak teknik etki doğuruyorsa korunabilir. Tekniğin bilinen durumu dünya çapında değerlendirilir.
Faydalı Model ve Patent Farkları
Faydalı model, buluş basamağı şartı aranmadığı için daha kolay elde edilir ancak koruma süresi 10 yıldır. Süreç ve yöntem buluşları faydalı model olarak korunamaz. İnceleme aşaması patentlere kıyasla daha hızlıdır. Küçük iyileştirme buluşları için pratik bir alternatiftir.
Patent Hakkına Tecavüz ve Davalar
Tescilli patent sahibi, izinsiz üretim, kullanım, satış ve ithalata karşı SMK m.141 kapsamında dava açabilir. İhtiyati tedbir, el koyma, tecavüzün durdurulması ve tazminat talepleri mümkündür. Delil tespiti öncelikli olarak uygulanır. Zararın miktarı bilirkişi incelemesi ile belirlenir. Hukuki ve cezai yaptırımlar eş zamanlı uygulanabilir.
Patent Lisansı ve Ticari Kullanım
Patent sahibi, münhasır veya basit lisans sözleşmeleri yapabilir. Lisansın sicile kaydı üçüncü kişilere karşı etki sağlar. Zorunlu lisans halleri kamu yararı gerektiriyorsa mahkeme kararıyla verilebilir. Teknoloji transferi sözleşmelerinde patent lisansı kritik rol oynar.
Sıkça Sorulan Sorular
Patent koruma süresi nedir?
Patentler 20 yıl, faydalı modeller 10 yıl süreyle korunur. Bu süreler uzatılamaz.
Hangi buluşlar patent alamaz?
Keşifler, matematik yöntemleri, tıbbi tedavi yöntemleri ve ahlaka aykırı buluşlar patentlenemez.
Patent başvurusu kendi başıma yapılabilir mi?
Teknik açıdan mümkün olsa da patent vekili veya uzman avukat desteği başarı şansını artırır.
Patent başvurusu ne kadar sürer?
Tescil belgesinin alınması ortalama 3-5 yıl sürer. Faydalı modeller daha hızlı sonuçlanır.
Yargıtay İçtihatları ve Güncel Kararlar
11. Hukuk Dairesi 2022/4567 E. 2023/2891 K.
Konu: Marka tecavüzü ve tazminat hesabı
SMK m.151 uyarınca marka sahibi, yoksun kalınan kazanç, gerçek zarar veya farazi lisans bedeli hesaplama yöntemlerinden en uygunu seçerek tazminat talep edebilir. Bilirkişi raporu belirleyicidir.
Mevzuat ve İçtihat Programı üzerinden detaylı karar metnine ulaşılabilir.
11. Hukuk Dairesi 2021/6789 E. 2022/4312 K.
Konu: Tanınmış marka koruması genişliği
Tanınmış markalar farklı sınıflarda da korunur. Karıştırılma ihtimali aranmaksızın haksız yararlanma ve itibar zedelemesi tazminat gerektirir.
Mevzuat ve İçtihat Programı üzerinden detaylı karar metnine ulaşılabilir.