Phishing Dolandırıcılığında Hukuki Süreç

Phishing (“oltalama”); banka, kamu kurumu, kripto borsa, kargo şirketi, e-Devlet veya tanıdık görünümlü bir gönderici tarafından gönderildiği zannedilen sahte e-posta, SMS veya sesli arama ile mağdurun kimlik bilgisi, şifre, banka kartı bilgisi ya da OTP kodunu vermesinin sağlandığı bilişim sistemi dolandırıcılığı türüdür. Bu sayfa; phishing tipolojileri (e-posta, SMS/smishing, sesli/vishing, QR code/quishing), sahte alan adı tespiti, TCK m.158/1-f, m.243, m.244, m.135-138 hükümlerini ve hukuki yol haritasını derler.

Phishing Türleri

• E-posta Phishing: Banka, e-Devlet, vergi dairesi, kargo şirketi görünümlü sahte e-postalar; içinde sahte siteye yönlendiren bağlantı.
• Spear Phishing: Hedef kişiye özel olarak hazırlanmış, kişisel bilgileri içeren kişiselleştirilmiş saldırı.
• Smishing (SMS Phishing): “Kargo gönderiniz teslim alınamadı, ödeme yapın”, “SGK prim borcu”, “Banka kartınız bloke edildi” türü SMS’ler.
• Vishing (Voice Phishing): Sesli arama ile “Banka güvenlik birimi”, “Polis”, “Savcılık” görünümünde aramalar; OTP veya kart bilgisi talep edilir.
• Quishing (QR Code Phishing): Restoran menü, otopark ödeme, kargo takip için kullanılan QR kodların sahte sitelere yönlendirmesi.
• Whaling: Yöneticiler, CEO, CFO gibi yüksek mevkili kişileri hedefleyen phishing.
• Clone Phishing: Gerçek e-postanın birebir kopyası; sadece bağlantı sahte siteye yönlendirilir.
• Pharming: DNS cache poisoning yoluyla gerçek alan adı yazılsa bile sahte siteye yönlendirme.

Sahte Site Tespit Yöntemleri

1. Alan adının doğru yazıldığını kontrol et (örn. binance.com vs binence.com, btcturk.com vs btcturkk.com).
2. SSL sertifikasını kontrol et — Issued To, Issuer, Valid From bilgileri.
3. WHOIS sorgusu — domain yaşı çok yeni (1-12 ay) ise şüpheli.
4. URL’de gerçek alan adının “subdomain” gibi gizlenmiş olup olmadığını kontrol et (örn. paypal.com.fake-site.tr).
5. Sayfanın HTTPS’siz veya Let’s Encrypt sertifikalı olması.
6. Bağlantı üstüne fareyi getirerek gerçek hedefi gör (mouseover preview).
7. E-posta header analizinde “From”, “Return-Path”, “Received” alanlarının tutarlılığı.
8. SPF, DKIM, DMARC doğrulamaları.

Mevzuat

• TCK m.158/1-f bilişim sistemi aracılığıyla nitelikli dolandırıcılık.
• TCK m.243 bilişim sistemine girme (toplanan şifrelerle gerçek sisteme yetkisiz erişim).
• TCK m.244 sistemin işleyişini engelleme/veri değiştirme.
• TCK m.245, m.245A banka kartı kötüye kullanma + yasak cihaz/program.
• TCK m.135-138 kişisel verilerin hukuka aykırı işlenmesi.
• TCK m.155 güveni kötüye kullanma.
• TCK m.204 resmi belgede sahtecilik (sahte vergi/SGK belgeleri).
• 5651 sayılı Kanun m.9 erişim engelleme tedbiri.
• 6698 sayılı KVKK ihlal bildirimi.

Konuyla İlgili Resmi Karar Bağlantıları

TCK m.158/1-f — Bilişim Sistemi Aracılığıyla Dolandırıcılık

TCK m.243 — Bilişim Sistemine Girme

TCK m.245 — Banka veya Kredi Kartının Kötüye Kullanılması

Kripto / BAM Kararları

P2P / Sahte Dekont

AYM Bireysel Başvuru

İlgili İçerikler

• İstanbul Bilişim Avukatı
• Kripto Para Avukatı
• Arayüz Dolandırıcılığı
• Sahte Yatırım Platformu
• TCK m.158/1-f Rehberi
• TCK m.243 Rehberi
• KVKK

Sıkça Sorulan Sorular

Yasal Uyarı

Bu sayfa; 1136 sayılı Avukatlık Kanunu m.4 ile Türkiye Barolar Birliği Reklam Yasağı Yönetmeliği’ne uygun şekilde yalnızca genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır.