Siber Zorbalık (Cyberbullying) Nedir? Cezası, Şikâyet Yolu ve Hukuki Yaptırımlar 2026

Son güncelleme: 11.11.2026 (sosyal ağ sağlayıcı başvurusu, TCK m.31/4 ve 5395 m.5/A açıklaması güncellendi)

Kısa Cevap: Siber Zorbalık Nedir, Cezası Ne, Nereye Şikâyet Edilir?

• Nedir? Genel kullanımda siber zorbalık, bir kişinin internet, mesajlaşma uygulaması veya sosyal medya üzerinden aşağılanması, tehdit edilmesi, ısrarla rahatsız edilmesi ya da özel görüntü ve bilgilerinin yayılmasıdır. Kanunda bu adla ayrı bir suç yoktur; fiil, içeriğine göre aşağıdaki suçlardan birini veya birkaçını oluşturur.
• Cezası nedir? Hakarette üç aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezası (TCK m.125), hayata, vücut veya cinsel dokunulmazlığa yönelik saldırı tehdidinde altı aydan iki yıla kadar hapis (TCK m.106/1), ısrarlı takipte altı aydan iki yıla kadar, çocuğa karşı işlenirse bir yıldan üç yıla kadar hapis (TCK m.123/A), özel hayata ilişkin görüntü veya seslerin ifşasında iki yıldan beş yıla kadar hapis (TCK m.134/2) öngörülür. Ayrıntılı tablo aşağıdadır.
• Nereye şikâyet edilir? Cumhuriyet başsavcılığına şikâyet veya suç duyurusunda bulunulur. Özel hayatın gizliliğini ihlal eden içerik için Siber Güvenlik Başkanlığına 5651 sayılı Kanun m.9/A başvurusu yapılabilir; hakaret gibi diğer kişilik hakkı ihlallerinde hukuk mahkemesinden ihtiyati tedbir istenebilir.
• Süre var mı? Şikâyete bağlı suçlarda şikâyet süresi fiili ve faili öğrenmeden itibaren altı aydır; hakarette bu süre fiilden itibaren iki yılı geçemez (TCK m.73).
• Fail 18 yaşından küçükse? 12 yaşını doldurmamış çocuğun ceza sorumluluğu yoktur; 12-15 yaş arasında algılama ve yönlendirme yeteneğine göre sorumluluk belirlenir, yetenek varsa ceza yarı oranında indirilir; 15-18 yaş arasında ceza üçte bir indirilir (TCK m.31).

Özetle: Siber zorbalık Türk hukukunda ayrı bir suç adı değildir. Mesajın, paylaşımın veya takibin içeriğine göre 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’ndaki hakaret (m.125), tehdit (m.106), cinsel taciz (m.105), kişilerin huzur ve sükûnunu bozma (m.123), ısrarlı takip (m.123/A), özel hayatın gizliliğini ihlal (m.134) veya kişisel verileri kaydetme ve yayma (m.135-136) suçlarından biri ya da birkaçı oluşabilir. Şikâyete bağlı suçlarda şikâyet süresi fiili ve faili öğrenmeden itibaren altı aydır; hakarette bu süre her durumda fiilden itibaren iki yılı geçemez (TCK m.73/2). İçeriğin kaldırılması için özel hayatın gizliliği ihlalinde 5651 sayılı Kanun m.9/A, diğer kişilik hakkı ihlallerinde hukuk mahkemesinden ihtiyati tedbir yolu kullanılır.

Bu rehber, siber zorbalığa uğrayan kişi ve özellikle çocuğu bu durumla karşılaşan aileler için suç tiplerini, çocuk fail ile çocuk mağdur ayrımını, içerik kaldırma yollarını, delil saklamayı ve süreleri resmî kanun metinlerine dayanarak açıklar.

Siber Zorbalığın Suç Karşılıkları

Aynı olayda birden fazla suç birlikte gerçekleşebilir. Örneğin bir öğrencinin özel fotoğrafının grup sohbetinde yayılıp altına aşağılayıcı yorumlar yazılması hem özel hayatın gizliliğini ihlal hem de hakaret yönünden değerlendirilebilir. Aşağıdaki tablo, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu‘nun güncel metnine göre hazırlanmıştır.

TCK m.105/1’deki temel şekil mağdurun şikâyetine bağlıdır. Nitelikli hâller bakımından farklı kararlar bulunmaktadır. Yargıtay 9. Ceza Dairesi — 26.01.2023 — E.2021/14742, K.2023/374, elektronik mesajla taciz olayında m.105/1 ve m.105/2 kapsamındaki suçun şikâyete bağlı olduğunu kabul ederek vazgeçme nedeniyle verilen düşme kararını oyçokluğuyla onamıştır. Yargıtay 9. Ceza Dairesi — 18.12.2024 — E.2023/13625, K.2024/11125 ise aynı işyerinde çalışma ve cinsel içerikli mesajlar içeren dosyada m.105/2’deki suçun şikâyete tabi suçlar arasında yer almadığını belirtmiş; davayı şikâyetten vazgeçme nedeniyle değil, zamanaşımı nedeniyle düşürmüştür. Bu nedenle nitelikli hâlin ve şikâyet ya da vazgeçmenin etkisi, olayın özellikleri ve uygulanacak hükümle birlikte değerlendirilmelidir.

Tehdit maddesinde 4/6/2025 tarihli ve 7550 sayılı Kanun’la değişiklik yapılmıştır: malvarlığı veya sair kötülük tehdidinde cezaya “iki aydan” alt sınırı eklenmiş, tehdidin silahla, kişinin kendisini tanınmayacak hâle koymasıyla, imzasız mektupla, birden fazla kişiyle veya suç örgütünün korkutucu gücünden yararlanılarak işlendiği m.106/2 hâllerinde üst sınır yedi yıla çıkarılmıştır. Israrlı takip suçu ise 12/5/2022 tarihli ve 7406 sayılı Kanun’la TCK’ya eklenmiştir.

Elektronik Ortamda Hakaret: İleti, Aleniyet ve Grup Sohbetleri

TCK m.125/2’ye göre hakaretin mağduru muhatap alan sesli, yazılı veya görüntülü bir iletiyle işlenmesi hâlinde de aynı ceza uygulanır; doğrudan mesajla yapılan hakaret bu kapsamdadır. Mağdurun bulunmadığı bir ortamda yapılan hakaretin cezalandırılabilmesi için ise fiilin en az üç kişiyle ihtilat ederek işlenmesi gerekir (m.125/1). Bu nedenle mağdurun dahil olmadığı bir grup sohbetinde yazılanlar, grubun büyüklüğüne göre ayrıca değerlendirilir.

Hakaretin alenen işlenmesi cezayı altıda bir oranında artırır (m.125/4). Yargıtay 4. Ceza Dairesi, 09.10.2025 tarihli, E.2023/10621, K.2025/15712 sayılı kararında, aleniyet için olay yerinde başkalarının bulunmasının yeterli olmadığını, hakaretin belirlenemeyen sayıda kişi tarafından algılanabilme olasılığının bulunması ve herkese açık yerde işlenmesi gerektiğini belirtmiştir. Kararda, üzerinde “üyelere özel grup” ibaresi bulunan bir sosyal medya sayfasına yazılan yorum için paylaşımın herkes tarafından görülme olanağı araştırılmadan aleniyet kabul edilmesi hukuka aykırı bulunmuş ve hüküm bozulmuştur. Uygulamada kapalı grup, açık profil ve herkese açık yorum ayrımı bu yüzden önemlidir.

Şikâyet Süresi: Altı Ay ve Hakarette İki Yıllık Üst Sınır

TCK m.73/1’e göre şikâyete bağlı suçlarda yetkili kişi altı ay içinde şikâyette bulunmazsa soruşturma ve kovuşturma yapılamaz. Süre, zamanaşımı süresini geçmemek koşuluyla, şikâyet hakkı olan kişinin fiili ve failin kim olduğunu öğrendiği günden başlar (m.73/2). 7/11/2024 tarihli ve 7531 sayılı Kanun’la m.73/2’ye eklenen cümleye göre şikâyete bağlı hakaret suçunda şikâyet süresi, her ne suretle olursa olsun fiilin gerçekleştiği tarihten itibaren iki yılı geçemez. Anonim bir hesabın sahibi iki yıl sonra öğrenilse bile hakaret yönünden şikâyet hakkı bu nedenle düşebilir.

Tehdidin temel hâli ile kişisel verileri verme, yayma veya ele geçirme suçu gibi resen kovuşturulan suçlarda TCK m.73’teki şikâyet süresi aranmaz. Yine de delillerin kaybolmaması için başvurunun geciktirilmemesi gerekir.

Hakaret suçu, TCK m.75/6-a-2 uyarınca önödeme hükümlerinin uygulandığı suçlar arasındadır. Bu bent 7531 sayılı Kanun’la eklenmiş, 24/12/2025 tarihli ve 7571 sayılı Kanun’la değiştirilmiş olup kamu görevlisine görevinden dolayı işlenen hakaret (m.125/3-a) bu kapsamın dışındadır. Önödemenin yapılması kişisel hakkın istenmesine engel olmaz (m.75/5); mağdurun tazminat talebi hukuk mahkemesinde ayrıca ileri sürülebilir.

Fail Çocuksa: TCK m.31’e Göre Yaş Grupları

Siber zorbalık okul çağındaki çocuklar arasında da yaşanır. Failin çocuk olması sorumluluğu tamamen ortadan kaldırmaz; TCK m.31 fiilin işlendiği tarihteki yaşa göre ayrım yapar:

• 12 yaşını doldurmamış çocuk: Ceza sorumluluğu yoktur, ceza kovuşturması yapılamaz; ancak çocuklara özgü güvenlik tedbirleri uygulanabilir (m.31/1).
• 12-15 yaş arası: Fiilin hukukî anlam ve sonuçlarını algılayamıyor veya davranışlarını yönlendirme yeteneği yeterince gelişmemişse ceza sorumluluğu yoktur, çocuklara özgü güvenlik tedbirine hükmolunur. Bu yetenek varsa cezanın yarısı indirilir ve her fiil için hapis cezası dokuz yılı aşamaz (m.31/2).
• 15-18 yaş arası: Cezanın üçte biri indirilir ve her fiil için hapis cezası on beş yılı aşamaz (m.31/3).

8/8/2026 tarihli ve 7593 sayılı Kanun’la m.31’e eklenen dördüncü fıkra, kasten öldürme (m.81, 82) ve neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama (m.87/2 ve 4) suçlarını işleyen on beş-on sekiz yaş grubundaki kişiler hakkında, kasta dayalı kusurun ağırlığı, güdülen amaç ve saik, suçun işleniş şekli ve önceki kasıtlı suçtan hapis cezası gibi ölçütlerden biri ya da birkaçı gözetilerek üçüncü fıkra hükümlerinin uygulanmamasına imkân tanır; fıkranın ikinci cümlesi ise on iki-on beş yaş grubunda ceza sorumluluğu bulunan kişiler hakkında ikinci fıkra yerine üçüncü fıkra hükümlerinin uygulanabileceğini öngörür. Birinci cümlenin suç listesinde (madde 81, 82, 87/2 ve 4) hakaret, tehdit veya ısrarlı takip yer almaz; ikinci cümle ise metinde suç türüyle sınırlanmamıştır, bu nedenle uygulama alanı somut olayda ayrıca değerlendirilmelidir. Aynı Kanun’la 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu‘ndaki “suça sürüklenen çocuk” ifadesi “adli süreçteki çocuk” olarak değiştirilmiştir (5395 m.3/1-a-2).

Aynı Kanun’la 5395 sayılı Kanun’a eklenen 5/A maddesi, ceza sorumluluğu olmayan adli süreçteki çocuklar için yönlendirme tedbirleri öngörür. Bunlardan dijital risklerden korunma tedbiri, çocuğun kullandığı telefon, bilgisayar veya benzeri cihazın üç aydan az, iki yıldan fazla olmamak üzere kurum denetimine açılmasını ve riskli olarak tanımlanan bazı dijital mecralara erişimin engellenmesini kapsar (5395 m.5/A/2-b).

Mağdur Çocuksa: Korunma İhtiyacı ve Ağırlaştırıcı Hâller

5395 sayılı Kanun m.3/1-a-1, korunma ihtiyacı olan çocuğu tanımlarken bedensel, zihinsel, ahlaki, sosyal ve duygusal gelişimi ile kişisel güvenliği tehlikede olan, ihmal veya istismar edilen ya da suç mağduru çocuğu sayar. Siber zorbalığa uğrayan çocuk bu tanım kapsamında değerlendirilebilir ve çocuk hâkiminden koruyucu tedbir talep edilmesi gündeme gelebilir.

Ceza kanunu da çocuğa karşı işlenen bazı fiillerde daha ağır ceza öngörür: ısrarlı takibin çocuğa karşı işlenmesi (m.123/A/2-a) ve cinsel tacizin çocuğa karşı işlenmesi (m.105/1) bunlardandır. Israrlı takip nedeniyle mağdurun okulunu değiştirmesi veya bırakması da m.123/A/2-b uyarınca nitelikli hâl sayılır.

İçerik Kaldırma ve Erişim Engeli

5651 sayılı Kanun m.9 iptal edildi

Kişilik hakkı ihlali nedeniyle sulh ceza hâkiminden içerik çıkarılması ve erişim engeli istenmesini düzenleyen 5651 sayılı Kanun‘un 9. maddesi, Anayasa Mahkemesi’nin 11/10/2023 tarihli, E.2020/76, K.2023/172 sayılı kararıyla iptal edilmiştir. İptal hükümleri, kararın Resmî Gazete’de yayımlanmasından başlayarak dokuz ay sonra, 10/10/2024 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Bu nedenle hakaret içerikli bir paylaşım için artık m.9’a dayanılarak sulh ceza hâkimliğine başvurulamaz.

Özel hayatın gizliliği: m.9/A

Yayın içeriği nedeniyle özel hayatının gizliliğinin ihlal edildiğini iddia eden kişi, Siber Güvenlik Başkanlığına doğrudan başvurarak içeriğe erişimin engellenmesini isteyebilir (5651 m.9/A/1; “Başkanlık” tanımı m.2/1-v). Başvuruda ihlale neden olan yayının tam adresi (URL), hangi açılardan hakkın ihlal edildiğine ilişkin açıklama ve kimlik bilgileri yer alır; eksiklik varsa talep işleme konulmaz. Erişim sağlayıcılar talebi en geç dört saat içinde yerine getirir. Başvuran kişi, talebini talepte bulunduğu saatten itibaren yirmi dört saat içinde sulh ceza hâkiminin kararına sunar; hâkim en geç kırk sekiz saat içinde karar vermezse tedbir kendiliğinden kalkar (m.9/A/5). Gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Başkanın emriyle erişim engellenebilir; bu karar yirmi dört saat içinde sulh ceza hâkiminin onayına sunulur (m.9/A/8-9).

Diğer kişilik hakkı ihlalleri

Hakaret, aşağılama veya tehdit içeren paylaşımlar için 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.24-25 uyarınca hukuk mahkemesinde saldırının önlenmesi, durdurulması ve tazminat istenebilir; dava kişinin kendi yerleşim yeri veya davalının yerleşim yeri mahkemesinde açılabilir (TMK m.25). Gecikmede ciddi zarar endişesi varsa 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.389 uyarınca ihtiyati tedbir talep edilebilir. 5651 m.8’deki katalog intihara yönlendirme, çocukların cinsel istismarı, müstehcenlik gibi suçlarla sınırlıdır; hakaret ve tehdit bu katalogda yer almaz. m.8/A ise can ve mal güvenliği, kamu düzeni ve suçun önlenmesi gibi sebeplerle hâkim veya gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhurbaşkanlığı ya da ilgili bakanlıkların talebi üzerine Başkan tarafından verilen kararları düzenler; kişilik hakkı ihlali için öngörülmüş bireysel bir başvuru yolu değildir.

Sosyal ağ sağlayıcıya başvuru

Türkiye’den günlük erişimi bir milyondan fazla olan sosyal ağ sağlayıcılar, kişiler tarafından yapılacak başvurulara, başvurudan itibaren en geç kırk sekiz saat içinde olumlu ya da olumsuz cevap vermekle yükümlüdür; olumsuz cevaplar gerekçeli olarak verilir (5651 Ek m.4/3). Platformun kendi bildirim aracını kullanmak, yargısal yollarla birlikte yürütülebilir.

Delillerin Saklanması

Siber zorbalık dosyalarında delilin silinmesi hak kaybına yol açabilir. Pratik olarak şu adımlar önerilir:

• Mesaj ve paylaşımların ekran görüntüsünü, kullanıcı adı, profil adresi, tarih ve saat görünecek biçimde alın; mümkünse paylaşımın URL’sini ayrıca not edin.
• Mesajları silmeyin, hesabı kapatmayın; orijinal kayıtların bulunduğu cihazı muhafaza edin.
• Sesli mesaj, video ve dosyaları orijinal hâliyle yedekleyin.
• Grup sohbetlerinde grubun üye sayısını ve açık ya da kapalı olduğunu gösteren ekranı da kaydedin; bu bilgi aleniyet tartışmasında önem taşır.

Anonim hesapların tespitinde trafik bilgileri belirleyicidir. Erişim sağlayıcılar trafik bilgilerini altı aydan az ve iki yıldan fazla olmamak üzere yönetmelikte belirlenen süre kadar (5651 m.6/1-b), yer sağlayıcılar ise bir yıldan az ve iki yıldan fazla olmamak üzere belirlenen süre kadar saklar (m.5/3). Bu süreler nedeniyle şikâyetin geciktirilmemesi önemlidir. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.135/8’deki suç kataloğu dinleme, kayda alma ve sinyal bilgilerinin değerlendirilmesi için öngörülmüştür ve hakaret, tehdit, ısrarlı takip bu katalogda yer almaz; iletişimin tespiti ise m.135/6’da ayrıca düzenlenmiştir.

Okul Ortamında Siber Zorbalık ve İdarenin Görevi

Danıştay 8. Dairesi, 16.12.2022 tarihli, E.2022/3328, K.2022/7762 sayılı kararında, bir öğrencinin montajlı müstehcen fotoğraflarının diğer öğrencilerce sosyal medyada paylaşıldığı olayda özel okul müdürünün görevine son verilmesine ilişkin işlemi incelemiştir. Kararda, okul ortamında önleyici ve koruyucu tedbirlerin alınması, caydırıcı yaptırımların uygulanması ve öğrencilerin duygusal, sosyal ve psikolojik açıdan korunmasının okul idaresinin görevi olduğu; rehberlik servisinin sürece dahil edilmediği olayda yalnızca öğrenci davranışlarını değerlendirme kurulunun toplanmasının görevin yerine getirildiği anlamına gelmeyeceği belirtilmiştir. Karar oyçokluğuyla verilmiştir. Bu karar bir disiplin işlemine ilişkindir; tazminat sorumluluğu bu karardan çıkarılamaz. Uygulamada aileler açısından olayın okula yazılı olarak bildirilmesi, sonradan idarenin ne zaman haberdar olduğunun ispatı bakımından yararlıdır.

Adım Adım Yol Haritası

1. Delilleri yukarıda açıklanan biçimde saklayın ve olay tarihlerini not edin.
2. Fiilin hangi suç veya suçları oluşturduğunu ve şikâyete bağlı olup olmadığını belirleyin; altı aylık ve hakarette iki yıllık süreyi hesaplayın.
3. Cumhuriyet başsavcılığına şikâyet veya suç duyurusunda bulunun.
4. Özel hayatı ihlal eden içerik varsa 5651 m.9/A başvurusu yapın ve yirmi dört saat içinde sulh ceza hâkimine sunun.
5. Diğer kişilik hakkı ihlallerinde hukuk mahkemesinde dava ve ihtiyati tedbir yolunu değerlendirin; platforma ayrıca bildirim yapın.
6. Mağdur çocuksa okula yazılı bildirim yapın ve gerekirse koruyucu tedbir talebini değerlendirin.

Sıkça Sorulan Sorular

Siber zorbalık şikâyete bağlı mı?

Fiile göre değişir. Hakaret (TCK m.131), huzur ve sükûnu bozma (m.123), ısrarlı takip (m.123/A/3), cinsel taciz (m.105/1) ve özel hayatın gizliliğini ihlal (m.134, m.139) şikâyete bağlıdır. Tehdidin temel hâli resen kovuşturulur; TCK 139’a göre kişisel verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme suçunun soruşturulması da şikâyete bağlı değildir, ancak maddede ‘yayma’ ayrıca sayılmamıştır.

Faili geç öğrendiysem hakaret için şikâyet hakkım devam eder mi?

Altı aylık süre faili öğrendiğiniz günden başlar; ancak hakaret suçunda şikâyet süresi her ne suretle olursa olsun fiilin gerçekleştiği tarihten itibaren iki yılı geçemez (TCK m.73/2, 7531 sayılı Kanun ile eklenen cümle).

Siber zorbalık nereye şikâyet edilir?

Suç oluşturan fiiller için Cumhuriyet başsavcılığına şikâyet veya suç duyurusunda bulunulur. Özel hayatın gizliliğini ihlal eden içerik için Siber Güvenlik Başkanlığına 5651 m.9/A başvurusu yapılabilir; başvuru yirmi dört saat içinde sulh ceza hâkiminin kararına sunulur. Hakaret gibi diğer kişilik hakkı ihlallerinde hukuk mahkemesinden saldırının önlenmesi ve ihtiyati tedbir istenebilir (TMK m.24-25, HMK m.389).

Çocuğum siber zorbalık yapan taraf ise ne olur? 18 yaş altına ceza verilir mi?

12 yaşını doldurmamışsa ceza sorumluluğu yoktur, yalnız çocuklara özgü güvenlik tedbirleri uygulanabilir. 12-15 yaş arasında algılama ve yönlendirme yeteneğine göre sorumluluk belirlenir; 15-18 yaş arasında ceza üçte bir indirilir (TCK m.31).

Hakaret içeren bir paylaşım için erişim engeli alınabilir mi?

5651 m.9 Anayasa Mahkemesince iptal edildiğinden bu yol kapanmıştır. Hakaret içeriği için TMK m.24-25 ve HMK m.389 uyarınca hukuk mahkemesinden ihtiyati tedbir istenebilir; içerik özel hayatın gizliliğini ihlal ediyorsa 5651 m.9/A başvurusu yapılabilir.

Grup sohbetindeki mesajlar delil olarak kullanılabilir mi?

Ekran görüntüsü ve orijinal kayıtlar şikâyete eklenebilir. Delilin değeri somut dosyada değerlendirilir; kayıtların değiştirilmeden saklanması ve gerekiyorsa cihazın incelemeye sunulabilecek durumda tutulması önemlidir.

Görüşme ve hizmet kapsamı

İlgili rehberler: sosyal medyada hakaret, internet üzerinden tehdit ve şantaj, cinsel şantaj, 5651 sayılı Kanun kapsamında erişim engeli, internetteki içeriği kaldırtma ve tehdit suçu rehberi.

Hizmet kapsamı ve ilk görüşmeye hazırlanma hakkında İstanbul bilişim avukatı sayfasını inceleyebilirsiniz. Görüşme talebini iletişim sayfasından iletebilirsiniz.

Bilgilendirme ve yazar

Bilgilendirme: Bu sayfa genel hukuki bilgi içerir. Suçun niteliği, süreler ve başvuru yolu somut olayın koşullarına göre belirlenir; bu metin tek başına hukuki görüş yerine geçmez.

Yazar: Av. Bilal Alyar, İstanbul Barosu
ALYAR LAW & CONSULTANCY
İletişim