Ekran Görüntüsü Delil Olur mu? Dijital Delil Nasıl Saklanır?
Kısa cevap: Ekran görüntüsü ve mesaj kayıtları mahkemeye delil olarak sunulabilir; kanun elektronik ortamdaki verileri de belge sayar. Değerini ise içeriğin gerçekliği, bütünlüğü ve diğer delillerle uyumu belirler. Bu yüzden tarih, hesap ve bağlantı bilgisiyle saklanmalı, gerekirse tespit yaptırılmalıdır.
Son güncelleme: 11 Kasım 2026
Büroya gelen dosyaların çoğunda ilk delil, telefondaki bir mesaj ya da sosyal medya platformunda görülen bir paylaşımın ekran görüntüsüdür. Hakaret, tehdit, şantaj, borç ilişkisi, boşanma ya da iş uyuşmazlığı fark etmez; soru hep aynıdır: “Bu ekran görüntüsü yeterli mi?” Aşağıda elinizdeki mesajın hukuki değerini, nasıl saklanması gerektiğini ve delil toplarken hangi sınırların aşılmaması gerektiğini anlatıyorum.
Ekran görüntüsü ve mesaj delil sayılır mı?
Hukuk yargılamasında belge kavramı geniştir. HMK m.199’a göre yazılı veya basılı metinler, fotoğraf, film, görüntü veya ses kaydı gibi verilerin yanında elektronik ortamdaki veriler ve benzeri bilgi taşıyıcıları da belgedir. Bir mesajlaşma uygulamasındaki yazışma, e-posta ya da paylaşımın ekran görüntüsü bu tanımın içine girer. Hâkim, kanuni istisnalar dışında delilleri serbestçe değerlendirir (HMK m.198).
Ceza yargılamasında da yüklenen suç, hukuka uygun şekilde elde edilmiş her türlü delille ispat edilebilir (CMK m.217/2). Hâkim kararını duruşmaya getirilip tartışılmış delillere dayandırır ve bunları vicdani kanaatiyle takdir eder (CMK m.217/1).
Yani ekran görüntüsü, yalnızca ekran görüntüsü olduğu için “delil değildir” denilerek reddedilecek bir veri değildir; kanun elektronik ortamdaki verileri belge sayar. Ama hukuka aykırı elde edilmişse dikkate alınmaz, hukuka uygun olsa da tek başına her zaman yeterli olmaz. Ekran görüntüsü kolayca kırpılabilen, düzenlenebilen bir görüntüdür; karşı taraf içeriğin gerçek olmadığını ya da bağlamından koparıldığını söylerse değeri tartışmaya açılır. Bu noktada hesabın kime ait olduğu, mesajın tarihi, konuşmanın tamamı ve dosyadaki diğer deliller belirleyici olur.
Hukuk davasında mesajın sınırı: senetle ispat
Borç, kira, satış gibi hukuki işlemlerde ayrı bir kural vardır. HMK m.200’e göre kanunda belirtilen değeri aşan hukuki işlemlerin senetle ispatı gerekir; kanun bu kurala istisnalar getirmiş (HMK m.203), karşı tarafın açık muvafakati hâlinde de tanık dinlenebilmesine yer vermiştir (HMK m.200/2). Kanun, güvenli elektronik imza ile oluşturulan elektronik verileri senet hükmünde sayar (HMK m.205/2); bunun dışındaki sıradan mesaj ve ekran görüntülerinin bu kural bakımından nasıl değerlendirileceği kanunda ayrıca düzenlenmemiştir, bu bir yorum konusudur ve mahkemece somut dosyada değerlendirilir.
Bu, mesajın işe yaramadığı anlamına gelmez. Karşı tarafın gönderdiği ve iddia edilen işlemi muhtemel gösteren belge “delil başlangıcı” sayılabilir; delil başlangıcı varsa senetle ispatı gereken konuda tanık da dinlenebilir (HMK m.202). “Paranı ay sonunda göndereceğim” gibi bir mesaj bu açıdan önemlidir.
Mesajı ve ekran görüntüsünü nasıl saklamalısınız?
Delilin değerini çoğu zaman ilk günlerde yapılanlar belirler. Şunlar yapılabilir:
- Ekran görüntüsünde karşı tarafın hesap adı, profil bilgisi ve mesajın tarih-saati görünsün. Paylaşımsa bağlantı adresini ayrıca not edin.
- Yalnız tek mesajı değil, öncesi ve sonrasıyla konuşmanın tamamını kaydedin. Kırpılmış görüntü bağlam itirazına açıktır.
- Görüntü üzerinde düzenleme, işaretleme ya da filtre yapmayın. İşaretli bir kopya gerekiyorsa özgün dosyayı ayrıca saklayın.
- Uygulamanın kendi dışa aktarma veya yedekleme özelliği varsa kullanın; ekran görüntüsünün yanında bu dosyayı da koruyun.
- Mesajın bulunduğu telefonu ve hesabı silmeyin, sıfırlamayın, satmayın. Görüntünün gerçekliği tartışılırsa asıl kayıt bu cihazdadır.
- Kayıtları ayrı bir ortama yedekleyin ve ne zaman, hangi cihazdan aldığınızı kısa bir notla yazın.
Tespit ne zaman gerekir?
İçeriğin silinme ya da değiştirilme ihtimali varsa beklemek riskli olabilir. Hukuk tarafında, ileride açılacak bir davada ileri sürülecek vakıa için mahkemeden bilirkişi incelemesi gibi delil tespiti istenebilir. Bunun için hukuki yarar gerekir; delilin hemen tespit edilmezse kaybolacağı ya da ileri sürülmesinin önemli ölçüde zorlaşacağı ihtimali varsa hukuki yarar var sayılır (HMK m.400).
Ceza tarafında ise suç duyurusuyla birlikte ekran görüntülerini sunmanız yeterli bir başlangıçtır. Cumhuriyet savcısı, şüphelinin lehine ve aleyhine olan delilleri toplayıp muhafaza altına almakla yükümlüdür (CMK m.160/2). Hesabın kime ait olduğu, IP ve kayıt bilgileri gibi teknik konular savcılık aracılığıyla araştırılır; bu kısmı IP adresi, log kaydı ve bilirkişi raporu sayfasında anlattım. Şüphelinin kullandığı bilgisayar ve bilgisayar kayıtlarında arama, kopya çıkarma ve elkoyma ise CMK m.134’e bağlıdır; ayrıntısı dijital delil ve CMK 134 sayfasındadır.
Delil toplarken suç işlemeyin
Bu bölüm en az diğerleri kadar önemlidir. Hukuka aykırı olarak elde edilmiş deliller, hukuk davasında bir vakıanın ispatında dikkate alınamaz (HMK m.189/2); ceza yargılamasında da kanuna aykırı olarak elde edilmiş delil reddolunur (CMK m.206/2-a). Üstelik delili toplama yöntemi ayrıca suç oluşturabilir:
- Başkasının hesabına ya da telefonuna izinsiz girerek mesaj almak, bilişim sistemine girme suçu kapsamında değerlendirilebilir (TCK m.243).
- Katıldığınız aleni olmayan bir konuşmayı diğer konuşanların rızası olmadan ses alma cihazıyla kaydetmek TCK m.133/2’de suç olarak düzenlenmiştir.
- Size gönderilen mesajları karşı tarafın rızası olmadan hukuka aykırı biçimde alenen ifşa etmek de suçtur (TCK m.132/3). Kişinin özel hayatına ilişkin görüntü veya sesleri hukuka aykırı olarak ifşa etmek ise TCK m.134/2 kapsamındadır.
Bu nedenle ekran görüntülerini sosyal medyada “herkes görsün” diye paylaşmak yerine savcılığa veya mahkemeye sunun. Delil “kurmak” için karşı tarafı yönlendirmek, gizlice kayıt almak ya da bir başkasının cihazını kurcalamak dosyanızı güçlendirmez, zayıflatır.
Hakkınızda ekran görüntüsü sunulduysa
Hakkınızda şikâyet ya da dava varsa ve karşı taraf ekran görüntüsü sunduysa, görüntünün gerçekliğine, bütünlüğüne ve bağlamına itiraz edilebilir. Hesabın size ait olup olmadığı, mesajın tarihi ve konuşmanın kesilen kısımları burada tartışılır. Kendi cihazınızdaki kayıtları silmeyin; aynı konuşmanın tamamı lehinize delil olabilir. Cezada savcılık lehe delilleri de toplamakla yükümlü olduğundan, bu kayıtların dosyaya alınmasını isteyebilirsiniz (CMK m.160/2).
Sık sorulan sorular
Ekran görüntüsü tek başına mahkûmiyet için yeterli mi?
Kanunda ekran görüntüsünün tek başına yeterli ya da yetersiz sayılacağına dair bir kural yok. Ceza yargılamasında hâkim, duruşmada tartışılmış delilleri vicdani kanaatiyle takdir eder (CMK m.217/1). Gerçekliği tartışılan bir ekran görüntüsü çoğu zaman hesap sahipliği, tarih bilgisi ve diğer delillerle desteklenmeye ihtiyaç duyar.
Mesajlaşma uygulamasındaki yazışma hukuk davasında delil olur mu?
Evet. HMK m.199, elektronik ortamdaki verileri de belge sayar. Ancak belirli değeri aşan hukuki işlemlerde senetle ispat kuralı vardır (HMK m.200); karşı tarafın gönderdiği mesaj bu durumda delil başlangıcı olarak değerlendirilebilir (HMK m.202).
Karşı taraf mesajı sildi; elimdeki ekran görüntüsü işe yarar mı?
Yarar; ekran görüntüsü dosyaya sunulabilir. Gerçekliği tartışılırsa kendi cihazınızdaki asıl kayıt ve gerekirse teknik inceleme önem kazanır. Bu yüzden telefonunuzu ve hesabınızı silmeyin.
Telefon görüşmesini kaydedip delil olarak kullanabilir miyim?
Dikkatli olun. Katıldığınız aleni olmayan bir konuşmayı diğer konuşanların rızası olmadan ses alma cihazıyla kaydetmek TCK m.133/2’de suç olarak düzenlenmiştir. Hukuka aykırı elde edildiği sonucuna varılan delil mahkemece dikkate alınmaz (HMK m.189/2, CMK m.206/2-a); bir kaydın hukuka aykırı sayılıp sayılmayacağını mahkeme somut olayda değerlendirir. Kayıt almadan önce somut durumu değerlendirin.
Delilin kaybolmasından korkuyorum, dava açmadan önce ne yapabilirim?
Delilin hemen tespit edilmezse kaybolacağı ya da ileri sürülmesinin önemli ölçüde zorlaşacağı ihtimali varsa, ileride açılacak dava için mahkemeden delil tespiti istenebilir (HMK m.400).
Bir ekran görüntüsünün dosyada ne kadar iş göreceği, olayın türüne ve diğer delillere göre değişir; somut dosyanın incelenmesi gerekir.
Resmî kaynaklar
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (m.189, 198, 199, 200, 202, 205, 400)
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu (m.134, 160, 206, 217)
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu (m.132, 133, 134, 243)
İlgili rehberler
- Dijital delil ve adli bilişim: CMK 134
- IP adresi, log kaydı ve bilirkişi raporu
- Siber zorbalık: hukuki yaptırımlar ve başvuru yolları
- Bilişim avukatı ve siber suçlar: İstanbul
Yasal uyarı: Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut olayınız için bir avukattan görüş alınız.
Av. Bilal Alyar, İstanbul Barosu
ALYAR LAW & CONSULTANCY
