Yabancı Boşanma Kararının Tanınması ve Tenfizi Rehberi 2026
Tanıma ve tenfiz, yabancı bir mahkemenin verdiği boşanma kararının Türkiye’de hukuki sonuç doğurması için yürütülen hukuki süreçtir. 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun m.50-59 hükümleri ile 2017 tarihli Nüfus Hizmetleri Kanunu ek m.3 çerçevesinde hem yargı hem de idari yol öngörülmüştür.
Tanıma ile Tenfiz Ayrımı
Tanıma; yabancı mahkeme kararının maddi anlamda kesin hüküm etkisinin Türkiye’de de kabul edilmesidir. Tenfiz ise yabancı kararın Türkiye’de icra kabiliyeti kazanmasıdır. Boşanma kararlarında genellikle tanıma yeterlidir; ancak kararda yer alan nafaka, tazminat, velayet gibi edimlerin icrası için tenfiz gerekir.
Tanıma Koşulları (MÖHUK m.54)
Yabancı kararın tanınabilmesi için şu koşullar aranır: kararın kesinleşmiş olması, kararın verildiği ülke ile Türkiye arasında mütekabiliyet bulunması (anlaşma, fiili uygulama veya kanun), kararın Türk mahkemelerinin münhasır yetki alanında olmaması, Türk kamu düzenine açıkça aykırı olmaması ve savunma hakkının ihlal edilmemiş olması.
İdari Tescil Yolu (5490 s.K. Ek m.3)
2017 tarihli 7065 sayılı Kanun ile Nüfus Hizmetleri Kanunu’na eklenen ek m.3 hükmü; yabancı mahkeme ve idari makam kararlarının belirli koşullarla nüfus müdürlüğüne yapılan idari başvuru yoluyla doğrudan tescilini mümkün kılar. Bu yol, tanıma davasına göre hızlı ve düşük maliyetlidir; ancak her karar idari tescile uygun olmayabilir.
İdari Başvurunun Koşulları
İdari tescil için; kararı veren mahkemenin/makamın yetkili olması, tarafların birlikte veya vekilleri aracılığıyla başvurması, kararın kesinleştiğini gösteren apostil ya da konsolosluk onayının bulunması ve onaylı tercümenin sunulması gerekir. Çekişmeli durumda idari yol kapatılır; tanıma davası zorunlu olur.
Tanıma Davasının Yürütülmesi
Görevli mahkeme asliye hukuk mahkemesidir (boşanma kararları için pek çok yerde aile mahkemesi de kabul edilmektedir). Yetki, MÖHUK m.51/1 uyarınca Türkiye’de yerleşim yeri olmayan taraflar için Ankara, İstanbul veya İzmir mahkemeleridir. Dava dilekçesine yabancı karar, kesinleşme şerhi, apostil/konsolosluk onayı ve Türkçe tercümesi eklenir.
Tenfiz Davasının Farkı
Nafaka, tazminat, velayet, çocuk iadesi gibi icrai edim içeren kararlar için MÖHUK m.50 vd. kapsamında tenfiz davası gereklidir. Tenfiz davasında hâkim kararın esasını yeniden incelemez; MÖHUK m.54’teki koşulları araştırır. Kabul kararı ile yabancı karar, Türkiye’de bir yerel ilama benzer icra gücü kazanır.
Önemli Süreler
| İşlem | Süre | Kaynak |
| Tanıma/tenfiz davası | Süre sınırı yok | MÖHUK m.50 |
| İdari tescil başvurusu | Kesinleşme sonrası | 5490 ek m.3 |
| Nafaka tenfizi | Süre sınırı yok | MÖHUK m.50 |
| Çocuk iadesi başvurusu | 1 yıl | Lahey 1980 |
Sık Sorulan Sorular
İdari tescil ile dava yolu hangisi daha uygun?
Taraflar ihtilafsız ve evrak tam ise idari tescil; çekişme veya uyum eksikliği varsa dava yolu tercih edilir. Her durumun özelliklerine göre değerlendirme yapılmalıdır.
Tanınmayan karar sonucu ne olur?
Türk nüfus kayıtlarında evlilik sürmeye devam eder; yeni evlilik yapılamaz, miras ve mal rejimi sonuçları eski statüye göre işler. Bu nedenle tanıma/tescil kritik önem taşır.
Yabancı kararda velayet başka eşe verilmişse Türkiye’de geçerli olur mu?
Tanıma/tenfiz kararından sonra yabancı karar Türkiye’de de geçerli olur; ancak çocuğun yararı ve Lahey 1996 Sözleşmesi çerçevesinde velayet değişikliği davaları ayrıca gündeme gelebilir.
İlgili Rehberler
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; somut tanıma-tenfiz uyuşmazlığı için dosya bazlı değerlendirme önerilir.
İlgili Mevzuat ve Yararlı Kaynaklar
| Mevzuat | Konu | Madde Atfı |
|---|---|---|
| 4721 SK — TMK | Türk Medeni Kanunu — Aile hukuku | m.118-494 |
| TMK m.161-166 | Boşanma sebepleri | Özel ve genel sebepler |
| TMK m.166/3 | Anlaşmalı boşanma | Min. 1 yıl evlilik |
| TMK m.174-175 | Tazminat ve yoksulluk nafakası | Kusur analizi |
| TMK m.182 | Velayet | Çocuğun üstün yararı |
| TMK m.202-232 | Mal rejimi — edinilmiş mallara katılma | Katılma alacağı, değer artış payı |
| TMK m.282-301 | Soybağı | Tanıma, babalık, ret |
| TMK m.305-320 | Evlat edinme | Küçük ve ergin |
| TMK m.396-494 | Vesayet | Kısıtlama, vasi, kayyım |
| 6284 SK | Ailenin korunması | Koruma ve önleyici tedbirler |
| 5718 SK — MÖHUK | Yabancı karar tanıma-tenfiz | m.50-59 |
| 4787 SK | Aile Mahkemeleri | Pedagog/psikolog/sosyal çalışmacı |
| HMK m.12 | Aile mahkemesi yetkisi | Yerleşim yeri / son 6 ay |
| İİK m.38, 344 | İlam ve tazyik hapsi | Nafaka tahsili |
| AİHS m.8 | Özel hayat ve aile yaşamına saygı | İnsan hakları çerçevesi |
Başvurulacak Kurumlar
- Aile Mahkemesi — boşanma, velayet, nafaka, mal rejimi, evlat edinme, soybağı
- Sulh Hukuk Mahkemesi — vesayet, kayyım, tereke
- Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü — sosyal inceleme, koruma
- Nüfus Müdürlüğü — tanıma, boşanma tescili
- Noter — evlilik sözleşmesi, vekalet
- Arabuluculuk Daire Başkanlığı — ihtiyari aile arabuluculuğu
- BAM Hukuk Daireleri / Yargıtay Hukuk Genel Kurulu — kanun yolu
Genel bilgilendirme niteliğindedir; somut dosyanız için uzman değerlendirmesi gereklidir.
Resmi Kaynaklar
- Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr)
- Yargıtay Karar Arama (karararama.yargitay.gov.tr)
- UYAP Vatandaş Portalı (uyap.gov.tr)
- İstanbul Barosu (istanbulbarosu.org.tr)
- T.C. Adalet Bakanlığı (adalet.gov.tr)
- Türkiye Barolar Birliği (barobirlik.org.tr)
Hazırlayan Hukuku
Av. Bilal ALYAR — İstanbul Barosu Sicil No: 54965
Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2015). Aile hukuku, ceza hukuku, kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve vergi hukuku alanlarında faaliyet göstermektedir.
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; somut hukuki görüş ya da avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. Her dosya kendine özgü koşullar içerdiğinden, hukuki süreçlerde ilgili mevzuat çerçevesinde bilgilendirme alınması yararlı olabilir.
Emsal Kararlar — Yabancı Mahkeme ve Hakem Kararlarının Tanınması-Tenfizi
5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun (MÖHUK) md. 50–59 ve 4686 sayılı MTK md. 15 uyarınca yabancı mahkeme ve hakem kararları, tenfiz davası yoluyla Türkiye’de icra edilebilir. New York Sözleşmesi (1958) ve Hukuk Usulü Sözleşmesi de uygulanır. HGK 2024/653 E. 01.10.2025 kararı dahil güncel emsaller:
- Yargıtay HGK, 2024/653 E., 2025/584 K., 01.10.2025
- Yargıtay 11. HD, 2025/1964 E., 2025/6778 K., 17.11.2025
- Yargıtay 11. HD, 2025/789 E., 2025/6396 K., 21.10.2025
- Yargıtay 11. HD, 2025/271 E., 2025/6277 K., 16.10.2025
- Yargıtay 11. HD, 2025/1684 E., 2025/5964 K., 06.10.2025
- Yargıtay HGK, 2024/653 E., 2025/584 K., 01.10.2025
Bu kararlar yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır. Rekabet, uluslararası tahkim ve Anayasa Mahkemesi bireysel başvuru süreçlerinde katı süreler ve özel usul kuralları bulunduğundan sürecin konusunda uzman hukuki bilgilendirme ile yürütülmesi önerilir.
