TCK 191 Uyuşturucu Kullanma ve Denetimli Serbestlik (2026)
TCK 191 uyuşturucu/uyarıcı maddeyi kullanma için satın alma, kabul etme, bulundurma veya kullanma fiillerini 2-5 yıl hapis ile cezalandırır. İlk kez yakalananlara denetimli serbestlik ve tedavi tedbiri uygulanır.
İçindekiler
- Suçun Maddi ve Manevi Unsurları
- Kamu Davası Açılmasının Ertelenmesi
- Denetimli Serbestlik Tedbiri Yükümlülükleri
- İhlal Halinde Yargılama ve HAGB
- Tedavi ve Sosyal Destek Mekanizmaları
- Sıkça Sorulan Sorular
Suçun Maddi ve Manevi Unsurları
TCK 191/1’e göre kullanma için satın alma, kabul etme, bulundurma veya kullanma fiilleri suç olarak tanımlanır. Failin kişisel kullanım amacı maddi unsurun gerçekleşmesi için zorunludur; ticari amaç ihtimali TCK 188’i gündeme getirir.
Kamu Davası Açılmasının Ertelenmesi
TCK 191/2 ilk defa yakalanan kişi hakkında 5 yıllık denetimli serbestlik tedbiri uygulanmasına ve kamu davası açılmasının ertelenmesine karar verilir. Tedavi gerekiyorsa AMATEM/ÇEMATEM’e yönlendirilir. 5 yıl içinde tekrar suç işlenmemesi halinde kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilir.
Denetimli Serbestlik Tedbiri Yükümlülükleri
Ayda en az 1 kez denetim memurluğuna başvuru, periyodik tahlil, tedavi raporları, eğitim/seminerlere katılım yükümlülükleri vardır. Yükümlülüklerin ihlali halinde TCK 191/4 uyarınca dava açılır ve hapis cezası riski doğar.
İhlal Halinde Yargılama ve HAGB
Denetimli serbestlik yükümlülüklerinin ihlali halinde dava açılır. Mahkeme TCK 191/1 cezasını uygular; ancak HAGB (CMK 231) ve seçenek yaptırımlar (TCK 50) değerlendirilebilir. 2 yılın altındaki cezalar HAGB veya ertelemeye uygundur.
Tedavi ve Sosyal Destek Mekanizmaları
AMATEM/ÇEMATEM tedavi protokolleri, Yeşilay Danışmanlık Merkezleri (YEDAM), psikososyal destek programları savunmada destekleyici unsurlardır. Tedaviye katılım belgesi, devam raporu mahkeme nezdinde lehe değerlendirme sağlar.
Sıkça Sorulan Sorular
TCK 191 cezası nedir?
TCK 191/1 uyuşturucu/uyarıcı madde kullanma veya kullanmak için bulundurma fiilleri için 2 yıldan 5 yıla kadar hapis cezası öngörür. İlk yakalamada genellikle denetimli serbestlik uygulanır.
Denetimli serbestlik kaç yıl sürer?
TCK 191/2’ye göre ilk kez yakalananlar için 5 yıl süreyle denetimli serbestlik tedbiri uygulanır. Yükümlülüklere uyulması halinde kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilir.
Denetimli serbestliği ihlal edersem ne olur?
TCK 191/4 uyarınca yükümlülüklere uyulmaması halinde kamu davası açılır. Mahkeme TCK 191/1’deki 2-5 yıl hapis cezasını uygular; ancak HAGB ve seçenek yaptırımlar değerlendirilebilir.
İlk yakalamada hapse girer miyim?
TCK 191/2 uyarınca ilk yakalamada doğrudan hapis cezası uygulanmaz; yerine 5 yıl denetimli serbestlik ve gerekirse tedavi tedbiri uygulanır. Yükümlülüklere uyulması halinde sicil temiz kalır.
Yargıtay ve AYM Kararları
- Yargıtay içtihatları: Yargıtay içtihatları- TCK 188 ile TCK 191 Ayrımı. Ele geçirilen maddenin miktarı, ambalajlama biçimi, hassas terazi/torba bulunması, sanığın geliri ve uyuşturucu kullanım kayıtları birlikte değerlendirilerek ticari amacın bulunup bulunmadığı tespit edilmiştir. TCK 192 etkin pişmanlık şartları detaylandırılmıştır. UYAP Mevzuat
- Anayasa Mahkemesi: Anayasa Mahkemesi – TCK 299 ve İfade Hürriyeti. AYM bireysel başvuru kararında TCK 299 uygulamasının ifade hürriyeti (AY m.26) ile uyumlu olabilmesi için eleştiri-hakaret ayrımının titizlikle yapılması gerektiği vurgulanmıştır. AİHM Vedat Şorli/Türkiye kararına atıfta bulunulmuştur. UYAP Mevzuat
İlgili Ceza Hukuku Rehberleri
Bölgesel Hizmet Alanları
- kadikoy ceza hukuku alanı Rehberi (2026)
- besiktas ceza hukuku alanı Rehberi (2026)
- sisli ceza hukuku alanı Rehberi (2026)
- uskudar ceza hukuku alanı Rehberi (2026)
- bakirkoy ceza hukuku alanı Rehberi (2026)
YouTube Hukuk Kanalı
Detaylı video anlatımı için @bilalalyar YouTube kanalını ziyaret edebilirsiniz.
Güncellenme: 17 Nisan 2026 — Alyar Hukuk & Danışmanlık
İlgili Mevzuat ve Yararlı Kaynaklar
| Mevzuat | Konu | Madde Atfı |
|---|---|---|
| 5237 SK — TCK | Türk Ceza Kanunu genel/özel hükümler | m.1-345 |
| 5271 SK — CMK | Ceza Muhakemesi Kanunu | m.90-103, 100-108, 109-115, 170, 172, 231 |
| 5275 SK | İnfaz — Koşullu salıverilme, denetimli serbestlik | m.105/A, 107, 108 |
| 6284 SK | Koruma/önleyici tedbirler | m.3, 5, 8, 13 |
| 5395 SK | Çocuk Koruma Kanunu | m.4, 5, 11, 25, 35 |
| 5352 SK | Adli Sicil Kanunu | m.9, 12, 13/A |
| AY m.36, 38 | Adil yargılanma, masumiyet karinesi | — |
| AİHS m.5, 6 | Özgürlük, adil yargılanma | — |
Başvurulacak Kurumlar
- Cumhuriyet Başsavcılığı — şikayet ve suç duyurusu
- Sulh Ceza Hakimliği — tutuklama, adli kontrol, arama itirazı
- Asliye/Ağır Ceza Mahkemesi — kovuşturma
- Bölge Adliye Mahkemesi — istinaf
- Yargıtay Ceza Daireleri — temyiz
- İnfaz Hakimliği — infaz işlemleri (4675 SK)
- Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü — sicil başvuru
Genel bilgilendirme niteliğindedir; somut dosyanız için uzman değerlendirmesi gereklidir.
Resmi Kaynaklar
- Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr)
- Yargıtay Karar Arama (karararama.yargitay.gov.tr)
- UYAP Vatandaş Portalı (uyap.gov.tr)
- İstanbul Barosu (istanbulbarosu.org.tr)
- T.C. Adalet Bakanlığı (adalet.gov.tr)
- Türkiye Barolar Birliği (barobirlik.org.tr)
Hazırlayan Hukuku
Av. Bilal ALYAR — İstanbul Barosu Sicil No: 54965
Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2015). Aile hukuku, ceza hukuku, kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve vergi hukuku alanlarında faaliyet göstermektedir.
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; somut hukuki görüş ya da avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. Her dosya kendine özgü koşullar içerdiğinden, hukuki süreçlerde ilgili mevzuat çerçevesinde bilgilendirme alınması yararlı olabilir.