Tenkis Davası 2026: Şartlar, Sıra Kuralı ve Süreler

Tenkis davası, mirasbırakanın saklı payları zedeleyen ölüme bağlı veya sağlararası kazandırmalarının yasal sınıra indirilmesini sağlayan bir davadır. Saklı pay sahibi mirasçıların (bkz. Saklı Pay Oranları) kimler olduğu ve oranları netleştikten sonra, 2026 itibarıyla bu davanın açılma şartları, tenkis sırası ve en kritik konu olan sürelerin doğru bilinmesi davanın kaderini belirler.

Son güncelleme: Eylül 2026 — TMK m.560, m.512, m.571 güncel metinleri ve 2026 tarihli Yargıtay 7. Hukuk Dairesi kararı işlenmiştir.

Tenkis Davasının Şartları

TMK m.560’a göre, “saklı paylarının karşılığını alamayan mirasçılar, mirasbırakanın tasarruf edebileceği kısmı aşan tasarruflarının tenkisini dava edebilirler.” Bu davanın açılabilmesi için: (1) davacının saklı paylı bir mirasçı olması (altsoy, ana-baba veya eş — bkz. Saklı Pay Oranları), (2) mirasbırakanın tasarruf edebileceği sınırı (tasarruf nisabını) AŞMIŞ olması ve (3) davacının saklı payını, tenkise konu olmayan (temlik dışı) terekeden zaten ALAMIYOR olması gerekir. Saklı pay zaten temlik dışı terekeden karşılanabiliyorsa tenkis davası açılamaz.

Tenkis Sırası: Önce Ölüme Bağlı, Sonra Sağlararası

Mirasbırakan birden çok kişiye, değişik zamanlarda kazandırma yapmışsa, TMK m.512 tenkisin hangi sırayla yapılacağını düzenler: ÖNCE ölüme bağlı (vasiyetname, miras sözleşmesi gibi) kazandırmalar tenkis edilir. Bu tenkis, davacının saklı payını karşılamaya yetmezse, mirasbırakanın sağlığında yaptığı temliklerden ÖLÜM GÜNÜNE EN YAKIN olandan başlanıp eskilere doğru gidilerek sırasıyla tenkis işlemi yapılır. Bu sıralamanın mantığı, mirasbırakanın genellikle ilk yaptığı kazandırmada tasarruf nisabını henüz kullanmamış olması, sonraki temliklerle bu sınırın aşılmasıdır.

Hak Düşürücü Süreler ve Def’i İstisnası

TMK m.571 uyarınca tenkis davası açma hakkı iki ayrı süreyle sınırlıdır:

• Nispi süre — 1 yıl: mirasçıların saklı paylarının zedelendiğini ÖĞRENDİKLERİ tarihten itibaren işler.
• Mutlak süre — 10 yıl: vasiyetnamelerde açılma (okunma) tarihinden, diğer tasarruflarda mirasın açılması (ölüm) tarihinden itibaren işler; öğrenme olmasa dahi bu süre sonunda dava hakkı kesin olarak düşer.

Bir tasarrufun iptali bir öncekinin yürürlüğe girmesini sağlıyorsa, süreler iptal kararının KESİNLEŞMESİ tarihinde işlemeye başlar. En önemli istisna: bu süreler dolmuş olsa bile, TENKİS İDDİASI SAVUNMA (DEF’İ) YOLUYLA HER ZAMAN ileri sürülebilir — yani saklı paylı mirasçı, kendisine karşı açılan bir davada (örneğin tapu iptal/tescil davasında) süre geçmiş olsa dahi tenkis def’ini ileri sürebilir.

İlgili Yargı Kararı

Yargıtay 7. Hukuk Dairesi’nin 09.02.2026 tarihli, 2026/304 E. – 2026/694 K. sayılı kararında (mevzuat.adalet.gov.tr, erişim: Eylül 2026), bir vasiyetnamenin iptali/tenkisi talebiyle açılan davada, davacıya vasiyetnamenin 05.08.2021 tarihinde tebliğ edildiği ve davacının bu tarihte içeriğinden haberdar olduğunu duruşmada kendi beyanıyla teyit ettiği, buna rağmen davanın ancak 06.10.2022’de (1 yıllık süre geçtikten sonra) açıldığı tespit edilerek davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddine ilişkin karar onanmıştır. Karar, 1 yıllık sürenin başlangıcının “öğrenme” anı olduğunu ve bu anın somut delillerle (tebliğ belgesi, duruşma beyanı) ne kadar kesin biçimde tespit edildiğinde davanın kaderini belirlediğini göstermektedir.

Sıkça Sorulan Sorular

Tenkis davasını kimler açabilir?

Yalnızca saklı paylı mirasçılar (altsoy, ana-baba, sağ kalan eş) açabilir; kardeşler ve daha uzak akrabalar 2007’den beri saklı paylı olmadığından bu davayı açamaz.

Tenkis davası hangi mahkemede açılır?

Mirasbırakanın son yerleşim yerindeki Asliye Hukuk Mahkemesinde açılır.

Tenkis davası açma süresini kaçırdım, hiçbir hakkım kalmadı mı?

Dava açma hakkınız düşmüş olsa da, aleyhinize açılan bir davada (örneğin tapu iptal/tescil davasında) tenkis iddianızı SAVUNMA olarak her zaman ileri sürebilirsiniz; bu istisna süreyle sınırlı değildir.

1 yıllık süre tam olarak ne zaman başlar?

Saklı payınızın zedelendiğini fiilen ÖĞRENDİĞİNİZ tarihten itibaren başlar; bu genellikle vasiyetnamenin size tebliğ edildiği veya tasarrufun içeriğini öğrendiğiniz tarihtir.

10 yıllık süre neden önemlidir?

Bu, öğrenmeden bağımsız MUTLAK bir sınırdır; vasiyetnamede açılma (okunma) tarihinden, diğer tasarruflarda mirasın açılmasından itibaren 10 yıl geçtiğinde, hiç öğrenmemiş olsanız bile dava hakkınız düşer.

Mirasbırakan birden fazla kişiye farklı zamanlarda bağış yapmışsa hangisi önce tenkis edilir?

Önce varsa ölüme bağlı tasarruflar (vasiyetname vb.) tenkis edilir; bu yetmezse sağlararası bağışlardan ölüm gününe EN YAKIN olandan başlanıp geriye, eski tarihlilere doğru gidilir.

Saklı payımı zaten miras yoluyla alabiliyorsam tenkis davası açabilir miyim?

Hayır, saklı payınız temlik dışı terekeden zaten karşılanabiliyorsa tenkis davası açma şartı gerçekleşmemiş olur.

Tenkis davasında hangi tasarruflar tenkise tabidir?

Tasarruf nisabını aşan tüm ölüme bağlı tasarruflar tenkise tabidir; sağlararası (bağış gibi) tasarruflar ise ancak kanunda sayılan belirli gruplardan birine girerse (örneğin saklı pay kurallarını etkisiz kılma amacıyla yapıldığı açıksa) tenkise tabi olur.

Mirasbırakanın bağış yaparken kötü niyetli olduğunu nasıl ispatlarım?

Saklı pay kurallarını etkisiz kılma amacı; mal varlığının büyük kısmının elden çıkarılması, değerinin çok altında satış, aile içi husumet dönemine denk gelen tasarruf gibi somut ölçütlerle, tanık dahil her türlü delille ispatlanabilir.

Tenkis davası açmadan önce arabuluculuk zorunlu mu?

Hayır, miras hukukundan kaynaklanan tenkis davaları için zorunlu arabuluculuk şartı bulunmamaktadır.

Miras Hukuku Davalarında Dikkat Edilmesi Gereken Kritik Noktalar

Miras Hukuku davalarında başarılı bir sonuç elde etmek için dikkat edilmesi gereken çeşitli kritik noktalar bulunmaktadır. Öncelikle 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 495-682. maddeleri kapsamındaki haklarınızı ve yükümlülüklerinizi bilmeniz gerekmektedir. Hukuki süreçte yapılan prosedürel hatalar, davanızın olumsuz sonuçlanmasına yol açabilir. Bu nedenle avukatla çalışmanız tavsiye edilmektedir.

Zamanaşımı süreleri, miras hukuku davalarında en sık karşılaşılan sorunlardan biridir. Sürelerin kaçırılması halinde dava açma hakkı tamamen ortadan kalkabilmektedir. Delillerin zamanında ve doğru şekilde toplanması da davanızın güçlü temeller üzerine inşa edilmesini sağlayacaktır. sulh hukuk mahkemesi nezdinde veraset ilamı, tereke tespiti ve miras paylaşımı süreçlerinde her adımın dikkatle planlanması gerekmektedir.

miras payı, tenkis ve saklı pay hakları gibi sonuçlara ulaşmak için davanızın stratejik olarak yönetilmesi büyük önem taşımaktadır. Av. Bilal Alyar (İstanbul Barosu), miras hukuku alanında deneyimli hukuki danışmanlık sunmaktadır. Davanızın değerlendirilmesi için0534 636 19 19 numarasından randevu alabilirsiniz.

İlgili Hukuki Hizmetlerimiz:

• Miras Hukuku
• Boşanma Hukuku
• Şirket Hukuku

Daha fazla bilgi için:Mevzuat Bilgi Sistemi

İlgili Mevzuat ve Temel Hükümler

Yetkili Kurumlar ve Başvuru Kanalları

• Sulh Hukuk Mahkemesi: Mirasçılık belgesi, tereke tespiti, miras ortaklığı temsilcisi tayini.
• Asliye Hukuk Mahkemesi: Tenkis, mirasın reddi, muris muvazaası nedeniyle tapu iptali, miras paylaşım davaları.
• Noterlik: Resmî vasiyetname düzenleme, mirasın reddi beyanı (TMK m.609).
• Nüfus Müdürlüğü: Veraset intikal işlemleri için nüfus kayıt örneği.
• Tapu Müdürlüğü: İntikal tescili, miras nedeniyle geçiş işlemleri.
• Vergi Dairesi: Veraset ve intikal vergisi beyannamesi (7338 s. VİVK).

Resmi Kaynaklar

• Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr)
• Yargıtay Karar Arama (karararama.yargitay.gov.tr)
• UYAP Vatandaş Portalı (uyap.gov.tr)
• İstanbul Barosu (istanbulbarosu.org.tr)
• T.C. Adalet Bakanlığı (adalet.gov.tr)
• Türkiye Barolar Birliği (barobirlik.org.tr)

Hazırlayan Avukat

Av. Bilal ALYAR — İstanbul Barosu

Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2015). Aile hukuku, ceza hukuku, kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve vergi hukuku alanlarında faaliyet göstermektedir.

Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; somut hukuki görüş ya da avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. Her dosya kendine özgü koşullar içerdiğinden, hukuki süreçlerde avukattan hukuki destek alınması yararlı olabilir.

İletişim | Hakkımızda

Burada yer verilen kararlar bilgilendirme amaçlı olup somut uyuşmazlığın koşullarına göre farklı sonuçlar doğabilir. Tenkis Davası ile ilgili bir uyuşmazlık içerisindeyseniz, güncel içtihat ve mevzuatı somut olaya uyarlayacak bir miras hukuku alanında çalışan avukatla görüşmeniz önerilir.