Saklı Pay Oranları 2026: Kimler Saklı Paylı Mirasçıdır
Saklı pay, mirasbırakanın iradesiyle dahi ortadan kaldırılamayan, kanunen güvence altına alınmış bir miras hakkıdır. 2026 itibarıyla saklı pay sahibi olan kişiler ve oranları Türk Medeni Kanunu’nda (TMK) açıkça sayılmıştır; 2007 yılındaki bir kanun değişikliği bu çevreyi daralttığından, güncel durumu bilmek büyük önem taşır.
- Dayanak: 4721 sayılı TMK m.505, m.506
- Saklı paylı mirasçılar YALNIZCA üçtür: altsoy (çocuklar/torunlar — evlatlık dahil), ana-baba, sağ kalan eş
- Kardeşler artık saklı paylı DEĞİLDİR — bu hak 04.05.2007 tarihli 5650 sayılı Kanun’la kaldırılmıştır; bu tarihten sonraki miraslarda kardeşler tenkis davası açamaz
- Oranlar (yasal miras payının üzerinden): altsoy için yasal payın 1/2’si; ana-baba için (her biri için) yasal payın 1/4’ü; sağ kalan eş için altsoy/ana-baba zümresiyle birlikte mirasçıysa yasal payın TAMAMI, diğer hâllerde yasal payın 3/4’ü
- Kalan kısım (saklı paylar toplamı dışında kalan) mirasbırakanın SERBESTÇE tasarruf edebileceği kısımdır; bu kısmı aşan tasarruflar tenkise tabi olabilir
Son güncelleme: Eylül 2026 — TMK m.505, m.506 güncel metinleri ve 2024 tarihli Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararı işlenmiştir.
Kimler Saklı Paylı Mirasçıdır
TMK m.505 uyarınca saklı pay hakkı yalnızca mirasbırakanın ALTSOYU (çocukları, torunları; evlatlık ve onun altsoyu dahil), ANA-BABASI ve SAĞ KALAN EŞİ için söz konusudur. Bu üç grup dışındaki hiçbir akraba (kardeş, büyükanne/büyükbaba, teyze/amca vb.) saklı pay hakkına sahip değildir; mirasbırakan bunlara hiçbir şey bırakmayabilir ve bu kişiler tenkis davası açamaz.
Saklı Pay Oranları ve Örnekler
| Saklı Paylı Mirasçı | Saklı Pay Oranı (yasal payın üzerinden) |
|---|---|
| Altsoy (çocuk, torun) | Yasal miras payının 1/2’si |
| Ana ve baba (her biri için) | Yasal miras payının 1/4’ü |
| Sağ kalan eş — altsoy veya ana-baba zümresiyle birlikte | Yasal miras payının TAMAMI |
| Sağ kalan eş — diğer hâllerde (tek başına veya 3. zümreyle birlikte) | Yasal miras payının 3/4’ü |
Örneğin: mirasbırakanın eşi ve tek çocuğu varsa, TMK m.499 uyarınca eşin yasal payı mirasın 1/4’ü, çocuğun yasal payı 3/4’üdür. Buna göre eşin saklı payı, yasal payının tamamı olduğundan mirasın 1/4’ü; çocuğun saklı payı ise yasal payının yarısı olduğundan mirasın 3/8’idir. Toplam saklı pay 1/4 + 3/8 = 5/8 olur; mirasbırakan kalan 3/8’lik kısım üzerinde serbestçe tasarruf edebilir.
Kardeşlerin Saklı Paydan Çıkarılması
Eski düzenlemede kardeşler de saklı paylı mirasçılar arasında sayılırdı. Ancak 04.05.2007 tarihli ve 5650 sayılı Kanun’la bu hak KALDIRILMIŞTIR. Bu tarihten sonra gerçekleşen ölümlerde (mirasın açılmasında), kardeşler artık saklı pay sahibi değildir ve saklı paylarının ihlal edildiği iddiasıyla tenkis davası açamazlar. Mirasçılık ve mirasın geçişi, mirasbırakanın ÖLÜM TARİHİNDE yürürlükte olan hükümlere göre belirlendiğinden, bu değişikliğin hangi olaya uygulanacağı ölüm tarihine bakılarak tespit edilmelidir.
İlgili Yargı Kararı
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 24.04.2024 tarihli, 2022/380 E. – 2024/192 K. sayılı kararında (mevzuat.adalet.gov.tr, erişim: Eylül 2026), saklı pay hakkının yalnızca mirasbırakanın altsoyu, ana-babası ve eşi için söz konusu olduğu, kardeşlerin saklı payının 04.05.2007 tarihli 5650 sayılı Kanun’la kaldırıldığı açıkça teyit edilmiştir. Kararda ayrıca, evlatlık ilişkisinin de altsoy sayılarak saklı pay hakkı doğurduğu; mirasbırakanın mal varlığının büyük bölümünü vakfa bağışlamasının, evlatlık ile arasının açıldığı döneme denk gelmesi nedeniyle saklı payı zedeleme kastı taşıdığının kabul edildiği görülmektedir.
Sıkça Sorulan Sorular
Kardeşimin mirastan pay alamamasına itiraz edebilir miyim?
Kardeşler 2007’den bu yana saklı paylı mirasçı olmadığından, mirasbırakan kardeşine hiçbir şey bırakmasa dahi bu durum tenkis davasına konu edilemez.
Sağ kalan eşin saklı payı ne kadardır?
Eş, altsoy veya ana-baba zümresiyle birlikte mirasçıysa yasal payının tamamı saklı paydır; diğer hâllerde (örneğin üçüncü zümreyle birlikte mirasçı olması veya tek başına mirasçı olması durumunda) yasal payının 3/4’ü saklı paydır.
Evlatlığın saklı pay hakkı var mı?
Evet, evlatlık ve onun altsoyu, TMK anlamında altsoy sayılır ve aynı oranda (yasal payının yarısı) saklı pay hakkına sahiptir.
Torunların saklı payı var mı?
Evet, torunlar da altsoy kapsamındadır; ancak kural olarak sadece kendi ebeveyni (mirasbırakanın çocuğu) mirasçı olamamışsa (örneğin ölmüşse veya mirastan feragat etmişse) mirasçı ve saklı paylı olurlar.
Anne ve babanın ikisi de sağsa saklı payları ayrı ayrı mı hesaplanır?
Evet, ana ve babadan her biri için ayrı ayrı, kendi yasal miras payının 1/4’ü oranında saklı pay hesaplanır.
Saklı pay oranı hangi tutar üzerinden hesaplanır?
Saklı pay, mirasçının kanuni (yasal) miras payı üzerinden bir ORAN olarak hesaplanır; bu oranın parasal karşılığı ise mirasbırakanın net terekesi (varsa terekeye eklenecek/çıkarılacak değerler dahil) üzerinden belirlenir.
Mirasbırakan malının tamamını vakfa bağışlarsa ne olur?
Saklı paylı mirasçılar varsa, bu bağış onların saklı paylarını zedelediği ölçüde tenkise tabi olabilir; saklı paylı mirasçı yoksa (örneğin sadece kardeşler mirasçıysa) böyle bir sınırlama yoktur.
Saklı pay oranları toplu iş sözleşmesi veya vasiyetnameyle değiştirilebilir mi?
Hayır, saklı pay oranları kanunla belirlenmiştir ve mirasbırakanın tek taraflı iradesiyle (vasiyetname, miras sözleşmesi vb.) azaltılamaz veya ortadan kaldırılamaz.
Saklı payımın ihlal edildiğini düşünüyorum, ne yapmalıyım?
Saklı payınızın karşılığını terekeden alamıyorsanız, mirasbırakanın tasarruf edebileceği sınırı aşan kazandırmaların tenkisini talep eden bir dava açabilirsiniz. Süreç için bkz. Tenkis Davası.
İlgili Hizmet Alanlarımız
Miras Hukuku Kapsamında Arabuluculuk ve Alternatif Çözüm Yolları
Miras Hukuku uyuşmazlıklarında mahkeme yolunun yanı sıra arabuluculuk ve alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemleri de etkili birer araç olarak kullanılmaktadır. 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu kapsamında belirli uyuşmazlık türlerinde arabuluculuğa başvuru dava şartı olarak belirlenmiştir. Bu süreç, daha hızlı, daha az maliyetli ve gizlilik esasına dayalı bir çözüm yolu sunmaktadır.
Arabuluculuk sürecinde taraflar, bağımsız ve tarafsız bir arabulucu eşliğinde uyuşmazlığı müzakere etmektedir. Anlaşma sağlanması halinde arabuluculuk tutanağı ilam niteliğinde belge olarak kabul edilmektedir. Anlaşma sağlanamaması halinde ise sulh hukuk mahkemesi nezdinde veraset ilamı, tereke tespiti ve miras paylaşımı süreci başlatılmaktadır. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 495-682. maddeleri kapsamında belirli uyuşmazlık türlerinde zorunlu arabuluculuk uygulanmaktadır.
miras payı, tenkis ve saklı pay hakları konularında hem arabuluculuk hem yargısal yollar değerlendirilerek en uygun çözüm stratejisi belirlenmelidir. Uyuşmazlığınızın çözümü için Av. Bilal Alyar’a (İstanbul Barosu)0534 636 19 19 numarasından danışabilirsiniz.
İlgili Hukuki Hizmetlerimiz:
- Miras Hukuku
- Boşanma Hukuku
- Şirket Hukuku
Daha fazla bilgi için:Mevzuat Bilgi Sistemi
2026 Miras Hukuku Rehberleri
TMK 495-682 kapsamında güncel miras hukuku içerikleri, vasiyetname türleri, tenkis, muris muvazaası, mirasın reddi ve paylaşım davalarına ilişkin detaylı rehberler:
- Muris Muvazaası Davası Detaylı Rehber (TMK 2026)
- Tenkis Davası ve Saklı Pay Korunması (TMK 560, 2026)
- Resmi Vasiyetname Düzenleme Şartları (TMK 532, 2026)
- El Yazılı Vasiyetname Şartları (TMK 538, 2026)
- Sözlü Vasiyetname: Olağanüstü Durumlarda Vasiyet (TMK 539, 2026)
- Vasiyetname İptali Davası (TMK 557, 2026)
- Miras Sözleşmesi Düzenleme ve Hükümleri (TMK 545, 2026)
- Mirasın Reddi Süreler ve Usul (TMK 605, 2026)
- Mirasın Hükmen Reddi ve Alacaklı İtirazı (TMK 605/2, 2026)
- Mirastan Yoksunluk Sebepleri (TMK 578, 2026)
- Mirasçılıktan Çıkarma (İskat) Şartları (TMK 510, 2026)
- Mirastan Feragat Sözleşmesi (TMK 528, 2026)
- Terekenin Tespiti Davası (TMK 589, 2026)
- Terekenin Resmi Defterinin Tutulması (TMK 619, 2026)
- Miras Ortaklığı ve Ortaklığın Giderilmesi (TMK 640, 2026)
- Miras Paylaşım Davası Detaylı Rehber (TMK 642, 2026)
- Veraset İlamı (Mirasçılık Belgesi) Alma Rehberi (TMK 598, 2026)
- Ölünceye Kadar Bakma Sözleşmesi (TBK 611, 2026)
- Mirasçının Mirasbırakanın Borcundan Sorumluluğu (TMK 641, 2026)
- Miras Hukukunda Denkleştirme ve İade (TMK 669, 2026)
- Saklı Pay Oranları ve Hesaplama Yöntemi (TMK 506, 2026)
- Dijital Miras: Kripto Varlıklar ve Online Hesaplar Vasiyeti (2026)
- Yabancı Unsurlu Miras Davası (MÖHUK 20, 2026)
- Sağ Kalan Eşin Miras Payları ve Aile Konutu Hakkı (TMK 499, 2026)
- Evlatlığın Mirastaki Durumu (TMK 500, 2026)
Resmi Kaynaklar
- Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr)
- Yargıtay Karar Arama (karararama.yargitay.gov.tr)
- UYAP Vatandaş Portalı (uyap.gov.tr)
- İstanbul Barosu (istanbulbarosu.org.tr)
- T.C. Adalet Bakanlığı (adalet.gov.tr)
- Türkiye Barolar Birliği (barobirlik.org.tr)
Hazırlayan Avukat
Av. Bilal ALYAR — İstanbul Barosu
Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2015). Aile hukuku, ceza hukuku, kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve vergi hukuku alanlarında faaliyet göstermektedir.
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; somut hukuki görüş ya da avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. Her dosya kendine özgü koşullar içerdiğinden, hukuki süreçlerde avukattan hukuki destek alınması yararlı olabilir.
Burada yer verilen kararlar bilgilendirme amaçlı olup somut uyuşmazlığın koşullarına göre farklı sonuçlar doğabilir. Saklı Pay ve Mirastan Korunma ile ilgili bir uyuşmazlık içerisindeyseniz, güncel içtihat ve mevzuatı somut olaya uyarlayacak bir miras hukuku alanında çalışan avukatla görüşmeniz önerilir.