Yabancı Mahkeme Kararlarının Türkiye’de Tanınması ve Tenfizi
Yabancı Mahkeme Kararlarının Türkiye’de Tanınması ve Tenfizi: 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun (MÖHUK) m.50-63 kapsamında; yabancı ülkelerde verilmiş mahkeme kararlarının Türkiye’de hukuki etki kazanabilmesi için tanıma veya tenfiz davası açılması gereklidir.
Tanıma ve Tenfiz Arasındaki Fark
Tanıma ve tenfiz, kapsam açısından farklıdır.
- Tanıma: Yabancı kararın Türkiye’de kesin delil ve kesin hüküm niteliği kazanması.
- Tenfiz: Yabancı kararın Türkiye’de icra kabiliyeti kazanması, yani zorla yerine getirilebilir hale gelmesi.
- Tanıma kararı sonrası icra için ayrıca tenfiz davası gerekir (edim içeren kararlar için).
Tenfiz Koşulları (MÖHUK m.54)
Yabancı kararın tenfizi için aşağıdaki koşullar aranır.
- Mütekabiliyet (kanuni, akdi veya fiili)
- Karar verilen konunun Türkiye’de de dava konusu yapılabilir olması
- Türk kamu düzenine açıkça aykırı olmaması
- Savunma hakkının ihlal edilmemiş olması
- Kararın kesinleşmiş olması
- Türk mahkemelerinin münhasır yetkisinde olmaması
Görevli ve Yetkili Mahkeme
MÖHUK m.51 uyarınca görevli mahkeme asliye mahkemesidir (boşanma için aile mahkemesi, ticari konular için asliye ticaret mahkemesi). Yetkili mahkeme; davalının Türkiye’deki yerleşim yeri, yoksa sakini bulunduğu yer, o da yoksa icra edilecek yerdeki mahkemedir.
Yabancı Boşanma Kararının Tanınması
Yurt dışında verilen boşanma kararlarının Türkiye’de tanınması için MÖHUK m.58 uyarınca basitleştirilmiş usul uygulanır. 1 Şubat 2018 itibariyle yurt dışında verilmiş boşanma kararları, her iki tarafın başvurusu ile nüfus müdürlüğünde idari yolla tescil edilebilir.
Tanıma-Tenfiz Süreci
Dava dilekçesine yabancı mahkeme kararının aslı, apostilli veya konsolosluk tasdikli sureti ve yeminli tercümesi eklenir. Kararın kesinleştiğine dair şerh bulunmalıdır. Dava basit yargılama usulüne tabidir; ortalama 4-8 ay içinde karar verilir.
İlgili Mevzuat
- Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun (5718)
- Nüfus Hizmetleri Kanunu (5490)
- Lahey Apostil Sözleşmesi
Sıkça Sorulan Sorular
Yabancı boşanma kararı Türkiye’de otomatik geçerli mi?
Hayır. 1 Şubat 2018 öncesi tanıma-tenfiz davası gerekliydi. Sonrasında her iki tarafın nüfus müdürlüğüne birlikte başvurusu ile idari tescil mümkündür. Tek taraflı başvurularda mahkeme kararı gerekir.
Nafaka kararı tenfiz edilebilir mi?
Evet. Yabancı mahkemenin verdiği nafaka kararı, MÖHUK m.50-63 kapsamında tenfiz davası ile Türkiye’de icra edilebilir.
Apostil ne zaman gereklidir?
Türkiye’nin taraf olduğu 1961 Lahey Apostil Sözleşmesi’ne taraf ülkelerden gelen belgeler için apostil yeterlidir. Sözleşmeye taraf olmayan ülkelerden gelen belgelerde konsolosluk tasdiki gereklidir.
Tenfiz davası ne kadar sürer?
Ortalama 4-10 ay sürer. Karşı tarafın Türkiye’de ikamet etmemesi halinde tebligat süreci nedeniyle 12-18 aya uzayabilir.
İlgili Sayfalar
