Yüksekte Çalışma ve Düşmeden Korunma Önlemleri (2026)

Yüksekte çalışma; 2 metre ve üzerinde yapılan tüm çalışmaları kapsar. 6331 SK kapsamında düşmeden korunma kolektif ve bireysel önlemler hiyerarşisi içinde sağlanır. 2026 yılında inşaat, temizlik, bakım-onarım, telekom sektöründe yüksekte çalışma kaynaklı iş kazaları yaşanmaya devam etmekte; önleme tedbirlerinin önceliklendirilmesi kritik öneme haizdir.

Kolektif Korunma Önlemleri

Hiyerarşide birinci önceliktir: korkuluk sistemi, ağ, platform, iskele, tırabzan gibi toplu koruma araçları kullanılır. Tüm çalışanları aynı anda koruyan sistemler ilk tercihtir. Bireysel koruma ancak kolektif önlem alınamadığında kullanılmalıdır.

Bireysel Korunma Önlemleri

Emniyet kemeri, paraşüt sistemi, düşme önleme halatı, kaymaz ayakkabı bireysel korunma araçlarıdır. Her KKD CE belgeli olmalı, periyodik muayeneden geçirilmelidir. Emniyet kemeri bir defa düşme yaşadıysa atılmalıdır.

İskele Kurulum ve Kontrolü

İskele kurulumu yetkili iskele ustası tarafından yapılmalıdır. Yürüyüş platformları, korkuluk ve ayak koruması bulunmalı; statik hesaplamalar sağlanmalıdır. İskele her gün kullanım öncesi kontrol edilir ve kayıt tutulur. Hava koşullarında kullanım durdurulur.

Yüksekte Çalışma Eğitimi

Yüksekte çalışacak personel MYK iş güvenliği uzmanı eşliğinde özel eğitim almalıdır. Eğitim teorik ve pratik olmak üzere minimum 16 saattir. Belge 3 yıl geçerli olup yenileme eğitimi gerekir.

Kurtarma Planı ve Acil Müdahale

Yüksekte çalışma başlamadan önce düşme kurtarma planı hazırlanır. Düşen çalışanın 15 dakika içinde kurtarılması zorunludur (suspension trauma riski). Kurtarma ekipmanı (vinç, halat sistemi) ve eğitimli personel hazır bulundurulur.

Sıkça Sorulan Sorular

2 metrenin altında çalışma için önlem gerekli mi?

Düşme riski varsa (örn. yanıcı ortamın üstü) önlem alınmalıdır; 2 metre kural, mutlak eşik değil.

Emniyet kemeri kaç yıl kullanılabilir?

Üretici bilgisine göre genellikle 5 yıl; ancak düşme yaşanmışsa derhal atılmalıdır.

İskele kurulumunu iş güvenliği uzmanı denetler mi?

İskele ustası kurar, iş güvenliği uzmanı ilk kabul ve günlük kontrolü onaylar.

Merdiven iskele yerine kullanılabilir mi?

Kısa süreli ve hafif işler için; iki saat üstü veya ağır iş için merdiven yetersizdir, platform gereklidir.

Emsal Yargıtay ve Anayasa Mahkemesi Kararları

[içtihat referansı – mevzuat.adalet.gov.tr üzerinden araştırılmalı]: İnşaatta yüksekten düşme sonucu ölüm davasında asıl işveren ve alt işverenin müteselsil sorumluluğu; iş güvenliği eğitimi eksikliğinin ağırlaştırıcı etkisi. Mevzuat/Karar kaynağı
Yargıtay içtihatları[içtihat referansı – mevzuat.adalet.gov.tr üzerinden araştırılmalı]: İş kazasında işverenin objektif sorumluluğunun müterafik kusur indirimiyle sınırlandırılması; çalışan kusurunun yüzde 50’yi aşamayacağına dair yerleşik içtihat. Mevzuat/Karar kaynağı
Danıştay içtihatları[içtihat referansı – mevzuat.adalet.gov.tr üzerinden araştırılmalı]: İş durdurma kararına karşı açılan iptal davasında yakın ve hayati tehlike kavramının değerlendirilmesi. Mevzuat/Karar kaynağı

İlgili İSG Konuları

Şehirlere Göre İş Kazası Hizmetleri

Video Kaynak

İş kazası ve İSG konulu detaylı videolar için YouTube kanalımızı ziyaret edebilirsiniz.

Son güncelleme: Nisan 2026. İçerik 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve güncel Yargıtay içtihadı çerçevesinde hazırlanmıştır.

Resmi Kaynaklar

Hazırlayan Hukuku

Av. Bilal ALYAR — İstanbul Barosu Sicil No: 54965

Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2015). Aile hukuku, ceza hukuku, kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve vergi hukuku alanlarında faaliyet göstermektedir.

Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; somut hukuki görüş ya da avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. Her dosya kendine özgü koşullar içerdiğinden, hukuki süreçlerde ilgili mevzuat çerçevesinde bilgilendirme alınması yararlı olabilir.

İletişim | Hakkımızda