Zeytinburnu’nda Miras: Kardeşler Arası Paylaşım Uyuşmazlıkları

Zeytinburnu, kıyıdan iç kesimlere uzanan, apartman ve iş yeri yoğunluğu yüksek bir ilçedir. Miras uyuşmazlıkları burada çoğu zaman ailenin kendi içinde, kardeşler arasında doğar: kimin evi kullandığı, kimin ebeveyne baktığı, hangi kardeşin sağlıkta para aldığı ya da hangi taşınmazın kimin adına devredildiği gibi sorular tartışmanın merkezindedir. Bu sayfada, kardeşler arasında paylaşım uyuşmazlığı çıkan miras dosyalarında hukuki çerçeve genel bilgilendirme olarak anlatılmaktadır.

Önce paylar netleşmelidir

Uyuşmazlığın ilk adımı, kimlerin mirasçı olduğunun ve payların ne olduğunun doğru belirlenmesidir. Miras bırakanın çocukları birinci zümrede eşit paya sahiptir; sağ kalan eş varsa onun payı da bu zümreye göre belirlenir (TMK m.495-499). Kardeşlerden biri miras bırakandan önce ölmüşse, payı kendi çocuklarına geçer. Mirasçılık belgesi bu bilgileri resmî olarak gösterir; ayrıntılar için mirasçılık belgesi alma adımları sayfası okunabilir.

Bakım emeği ve denkleştirme

Kardeşlerden biri ebeveynin yıllarca bakımını üstlenmiş, diğerleri ilgilenmemiş olabilir. Hukuk, bu fiili katkıyı otomatik olarak daha fazla miras payı haline getirmez. Ancak ebeveyn, sağlığında vasiyet veya bağış yoluyla serbest tasarruf oranı içinde bu kişiyi ödüllendirebilir. Ayrıca mirasçılara sağlıkta yapılan kazandırmalar (ev alınması, iş kurmak için para verilmesi gibi) paylaşımda denkleştirme konusu olabilir (TMK m.669 vd.). Denkleştirmenin ne zaman talep edilebileceği, kazandırmanın niteliğine ve miras bırakanın aksi yönde bir iradesinin bulunup bulunmadığına bağlıdır.

Tapu devri ve muvazaa iddiası

Kardeşlerden birine miras bırakanın sağlığında “satış” adıyla yapılan tapu devri, diğer kardeşler tarafından şüpheyle karşılanabilir. Gerçekte bağış olan devrin satış gibi gösterilmesi iddiasına muris muvazaası denir. Bu davada bedelin ödenip ödenmediği, taraflar arasındaki yakınlık ve miras bırakanın gerçek iradesi araştırılır. Sonuç, olaydaki delillerin niteliğine göre değişir. Daha fazlası için muris muvazaası davası sayfasına bakılabilir.

Saklı pay ve tenkis

Miras bırakan, saklı pay sahibi mirasçıların paylarını zedeleyen bir kazandırma yapmışsa, mirasçılar tenkis davası açabilir (TMK m.560). Saklı pay oranları TMK m.506’da gösterilmiştir. Tenkis davasında süre bir yıl ve her hâlde on yıldır (TMK m.571). Bu davanın dayanağı, muvazaadan farklıdır: muvazaada işlem gerçek iradeyi yansıtmadığı için geçersiz sayılır; tenkiste ise geçerli işlem, saklı pay sınırı aşıldığı için indirilir. Ayrıntılı açıklama tenkis davası adımları sayfasındadır.

Aynı apartmanda yaşayan mirasçılar

Zeytinburnu’nda aile bireylerinin aynı binada farklı dairelerde yaşadığı çok görülür. Miras bırakan ölünce, dairelerden biri veya hepsi mirasçılar arasında paylaştırılacaktır. Ebeveynin yaşadığı dairede kalan kardeşin, diğerlerinin payını ödemeden oturması, ayrıca sorun yaratabilir. Eşin hakları, ev eşyasının kime kalacağı ve taşınmazın değerinin ne olduğu gibi konular da bu aşamada gündeme gelir. Her dairenin ayrı ayrı değerlendirilmesi, bazı daireler için bedel ödenerek devralma, bazıları için satış yoluna gidilmesi gibi karma çözümler de uygulanabilir.

Dosyada işe yarayan belgeler

Kardeşler arası dosyalarda kısa sürede anlaşmazlığın çözülmesi ya da sonuca varılması için şu belgeler önemlidir: mirasçılık belgesi, tapu kayıtları, tapu devrine ilişkin işlem dosyası (satış bedeli gösteriliyorsa banka dekontu), miras bırakanın sağlığında verdiği paralara ilişkin dekont ve yazışmalar, bakım emeğini gösteren belgeler ve varsa vasiyetname. Belgesi olmayan iddiaların tanık beyanıyla ispatı güçleşir; bu nedenle belge toplama, dava öncesinde başlamalıdır.

Sulh ve arabuluculuk

Kardeşler arası miras uyuşmazlıklarında dava yolu uzun sürebilir ve aile ilişkilerini zedeleyebilir. Bu yüzden uygun hâllerde önce yazılı müzakere ve gönüllü arabuluculuk değerlendirilir (6325 sayılı Kanun). Anlaşma sağlanırsa, paylaşma sözleşmesi yazılı olarak yapılır (TMK m.676) ve gerekiyorsa tapu işlemleriyle uyumlu hale getirilir. Arabuluculuğun kurallarına ilişkin genel bilgi için arabuluculuk hukuku sayfasına bakılabilir. Uyuşmazlığın türüne göre dava şartı olan bir arabuluculuk bulunup bulunmadığı ise her dosyada ayrıca kontrol edilir.

Mahkeme ve yetki

Miras davalarında yetkili mahkeme, miras bırakanın son yerleşim yeri mahkemesidir (HMK m.11). Yerleşim yeri Zeytinburnu ise ilçenin bağlı olduğu adliyedeki mahkemeler yetkilidir. Paylaşma ve ortaklığın giderilmesi davaları sulh hukuk mahkemesinde (HMK m.4), tenkis ve muvazaa davaları ise asliye hukuk mahkemesinde görülür.

Hizmet kapsamı

Kardeşler arasındaki payların ve alacak taleplerinin hesaplanması
Denkleştirme ve tenkis taleplerinin hazırlanması
Muris muvazaası ve tapu iptali davaları
Miras ortaklığı yönetimi ve ortaklığın giderilmesi
Mirasçılık belgesine itiraz
Paylaşma sözleşmesi hazırlanması

Sıkça sorulan sorular

Anneme yıllarca ben baktım; bu emeğim mirasta hesaba katılır mı?

Bakım emeği tek başına ek bir miras payı doğurmaz. Ancak ebeveynin sağlığında yaptığı bağış ya da vasiyetle bu emek ödüllendirilmiş olabilir; bu durumda belgelerin incelenmesi gerekir.

Kardeşim babamdan para almış, bunu paylaşımda isteyebilir miyim?

Denkleştirmeye konu olabilecek kazandırmalar bakımından talep edilebilir. Paranın amacı, miktarı ve ispatı önem taşır.

Dairenin satışına bir kardeşim razı değil, ne yapabilirim?

Anlaşma sağlanamazsa, sulh hukuk mahkemesinden ortaklığın giderilmesi istenebilir. Taşınmaz aynen bölünemiyorsa satış yoluna gidilebilir.

Veraset işlemleri için bütün kardeşlerin imzası gerekli mi?

Mirasçılık belgesi için tek bir mirasçı başvurabilir. Ancak paylaşma ve satış gibi tasarruf işlemleri bütün mirasçıların katılımıyla yapılır.

Görüşmeler Kartal Cevizli Mahallesi’ndeki büroda önceden randevu ile yapılır; iletişim: 0534 636 19 19.