Kripto Borsası Hukuku 2026

Kripto Borsası Davalarında Hukuki Çerçeve

Yurt dışı merkezli büyük kripto varlık borsaları dünya çapında geniş bir kullanıcı tabanına hizmet vermekte olup, bu tür platformlar Türkiye’de zaman zaman yerli marka adları altında ayrı bir hizmet sunabilmektedir. SPK’nın 7518 sayılı Kanun çerçevesindeki düzenlemeleri sonrasında, Türkiye’de yerleşik kullanıcılara hizmet sunan platformların lisanslanma süreci başlamıştır. Bu tür platformlarla ilgili hukuki uyuşmazlıklar; hesap dondurma itirazları, MASAK kaynaklı blokeler, çekim engellemeleri, P2P işlem ihtilafları ve kimlik doğrulama (KYC) sorunlarıdır.

Hesap Dondurma İtirazı

Kripto borsası hesabınızın iç inceleme veya MASAK kararıyla dondurulması durumunda izlenecek yol şudur: (i) borsanın destek kanalına yazılı talep, (ii) MASAK kaynaklı bloke söz konusu ise sulh ceza hâkimliğine iki hafta içinde itiraz (CMK m.268/1), (iii) işlem detaylarını ve KYC belgelerini içeren dosya hazırlanması, (iv) gerekirse savcılık marifetiyle yazışma yapılması.

P2P İşlem İhtilafları

P2P platformunda alıcı/satıcı temerrütü; havale yapıldığı halde kripto teslim edilmemesi veya tersi durumda hak arama yolu farklılaşır. Eğer bir taraf TCK m.157-158 kapsamında dolandırıcılık iddiasıyla şikayet edilirse; banka kayıtları, IBAN, mesajlaşma kayıtları ve borsanın P2P log dökümleri delil olarak kullanılır. Borsa, mağdurun talebi üzerine inceleme açabilir.

Çekim Engellemesi

Kullanıcının çekim talebinin reddi/askıya alınması; borsanın iç AML/KYC politikaları ve MASAK bildirimleriyle bağlantılıdır. Sebep gösterilmeyen veya gerekçesi yetersiz olan engellemelerde TBK m.49 haksız fiil veya TBK m.112 sözleşmeye aykırılık çerçevesinde tazminat gündeme gelebilir; ancak pratikte borsanın kullanım sözleşmesinde yer alan tahkim/yetki şartları gözetilmelidir.

Hack ve Hesap Ele Geçirme

API anahtarı sızıntısı, sosyal mühendislik veya 2FA atlatma sonucu kripto borsası hesabının ele geçirilmesi; TCK m.243 (bilişim sistemine girme), m.244 (sistemi engelleme/bozma) ve m.158/1-f (nitelikli dolandırıcılık) çerçevesinde değerlendirilir. Mağdur ekran görüntülerini, IP loglarını ve KYC kayıtlarını saklayarak şikayetçi olmalıdır.

KYC ve Veri Koruma

Kripto borsasına sunulan kimlik bilgilerinin KVKK çerçevesinde korunması; veri sorumlusu sıfatının belirlenmesi ve VERBİS kayıt yükümlülüğü açısından önemli meselelerdendir. Veri ihlali durumlarında KVK Kurumu’na başvuru ve idari yaptırım gündeme gelebilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Kripto borsası hesabım MASAK kararıyla donduruldu, ne yapacağım?

Sulh ceza hâkimliği kararına karşı tebliğden itibaren iki hafta içinde itiraz edilebilir (CMK m.268/1); karar gerekçesinin alınması ve dosyanın müdafi marifetiyle incelenmesi esastır.

P2P’de havale yaptım ama coin gelmedi, dava açabilir miyim?

Cumhuriyet Başsavcılığı’na şikayet, borsa P2P log talebi ve gerekirse asliye hukukta tazminat davası açılabilir.

İletişim: Kripto borsası ile ilgili hukuki uyuşmazlıklarda iletişim sayfası.

Sıkça Sorulan Hukuki Sorular (FAQ)

kripto borsası hukuku kapsamında hangi mevzuat uygulanır?

5237 sayılı TCK, 6362 sayılı SPK (7518 SK ile değişik), 5549 sayılı MASAK Kanunu, 213 sayılı VUK, 193 sayılı GVK, 6502 sayılı TKHK, 6098 sayılı TBK, 4721 sayılı TMK ve 6100 sayılı HMK temel mevzuatlardır.

kripto borsası hukuku davası nasıl açılır?

Cumhuriyet Başsavcılığına CMK m.158 kapsamında yazılı şikayet ile veya hukuk mahkemesinde alacak veya tazminat davası ile başlatılır. Belirsiz alacak davasını düzenleyen HMK m.107, 7589 sayılı Kanunla 31.07.2026 tarihinden itibaren yürürlükten kaldırılmıştır (önceden açılmış davalar hariç); miktarı başlangıçta tam belirlenemeyen alacakta kısmi dava ve HMK m.109/4 uyarınca talep artırımı değerlendirilir. Yetkili mahkeme HMK m.6, m.16 hükümlerine göre belirlenir.

Hangi belgeler gerekir?

İşlem geçmişi (CSV/PDF), banka dekontu, KYC belgeleri, e-posta yazışmaları, ekran görüntüleri, blok zincir transaction hash bilgileri, bilirkişi raporu temel delillerdir. 213 VUK m.253 uyarınca 5 yıl saklanır.

MASAK bildirimi zorunlu mudur?

Şüpheli işlem bildirimi, tutar eşiğine bağlı olmaksızın şüphe halinde yükümlülerce yapılır (5549 sayılı Kanun m.4). Kimlik tespiti ayrı bir yükümlülüktür.

kripto borsası hukuku sürecinde ihtiyati tedbir alınabilir mi?

HMK m.389 kapsamında ihtiyati tedbir, İİK m.257 kapsamında ihtiyati haciz, CMK m.128 kapsamında elkoyma talep edilebilir. Teminat şartı mahkemece takdir edilir.

kripto borsası hukuku cezası ne kadar?

Olayın hukuki nitelendirmesine göre değişir: TCK m.158 (3-10 yıl), m.243 (1 yıla kadar), m.244 (1-5 yıl), m.245 (3-6 yıl) hapis cezaları öngörülmüştür.

Tazminat hesabı nasıl?

Yatırılan ana para, kur farkı, kâr yoksunluğu (lucrum cessans), manevi tazminat unsurları hesaplanır. TBK m.49, m.58 ve m.114 hükümleri esastır. Miktar başlangıçta tam hesaplanamıyorsa kısmi dava açılıp talep HMK m.109/4 uyarınca bir defaya mahsus artırılabilir; belirsiz alacak davası (HMK m.107) 31.07.2026 tarihinden itibaren mülgadır (bu tarihten önce açılmış davalar eski hükme tabidir).

Zamanaşımı süreleri?

Dava zamanaşımı TCK m.66’ya göre suç türüne göre belirlenir; haksız fiil tazminatında TBK m.72 uyarınca zarar ve failin öğrenilmesinden itibaren 2 yıl, her hâlde fiilden itibaren 10 yıl zamanaşımı uygulanır.

İlgili Hukuki Rehberler

Adım Adım Süreç ve Yapılması Gerekenler

  1. Delil Toplama (0-24 saat): Tüm işlem geçmişi (CSV/PDF), banka dekontu, KYC belgeleri, ekran görüntüleri, e-posta yazışmaları, blok zincir transaction hash bilgileri yedeklenir. Hash değerleri ile delil bütünlüğü sağlanır (chain of custody).
  2. Yetkili Makam Bildirimi (24-72 saat): Cumhuriyet Başsavcılığına CMK m.158 yazılı şikayet ve ilgili yükümlülere (borsa, banka) yazılı bildirim yapılır; şüpheli işlem bildirimi 5549 sayılı Kanun m.4 uyarınca yükümlülere aittir. Kişisel veri ihlali varsa KVK Kuruluna KVKK m.11 kapsamında başvurulabilir.
  3. İhtiyati Tedbir Talebi (72 saat-7 gün): HMK m.389 ihtiyati tedbir, İİK m.257 ihtiyati haciz, CMK m.128 elkoyma talebi mahkemeye sunulur. Teminat şartı mahkemece takdir edilir.
  4. Soruşturma Süreci (1-6 ay): Cumhuriyet Savcılığı tarafından bilirkişi raporu, banka transfer izleme, MLAT (karşılıklı adli yardım) süreçleri yürütülür. Müşteki CMK m.234 hakları kapsamında dosyaya katılır.
  5. Kovuşturma Aşaması (6-24 ay): İddianame düzenlenir, mahkeme aşamasında deliller incelenir, tanık ifadeleri alınır, bilirkişi raporu kabul edilir. Müşteki davaya katılma talebi (CMK m.237) sunabilir.
  6. Tazminat Davası (Paralel): TBK m.49 haksız fiil ve m.58 manevi tazminat hükümlerine dayalı alacak davası açılır; miktar tam belirlenemiyorsa kısmi dava ve HMK m.109/4 talep artırımı değerlendirilir (belirsiz alacak davası, HMK m.107, 31.07.2026 tarihinden itibaren mülga; bu tarihten önce açılmış davalar eski hükme tabidir). Faiz, kâr yoksunluğu, kur farkı talep edilir.
  7. Karar ve İcra (24-48 ay): Ceza mahkemesi tazminata hükmetmez; tazminat için hukuk mahkemesinden alınan ilam kesinleştikten sonra 2004 sayılı İİK uyarınca ilamlı icra takibi başlatılır. Tasfiyede İİK m.206 alacaklı sırası uygulanır.

İlgili Mevzuat ve Yasal Dayanak

  • 5237 sayılı TCK: m.158 (nitelikli dolandırıcılık), m.220 (suç örgütü), m.243-245 (bilişim suçları), m.142/2-e (bilişim sistemleri ile hırsızlık)
  • 5271 sayılı CMK: m.128 (elkoyma), m.134 (bilgisayarlarda arama), m.135 (iletişimin tespiti), m.147 (ifade alma), m.158 (şikayet), m.234 (müşteki hakları)
  • 6362 sayılı SPK (7518 SK ile değişik): Kripto varlık hizmet sağlayıcılarının (KVHS) lisans, sermaye yeterliliği, müşteri varlıklarının ayrılığı, m.99-115 yaptırımlar, m.107 piyasa dolandırıcılığı
  • 5549 sayılı MASAK Kanunu: m.4 şüpheli işlem bildirimi (tutar eşiği yok); kimlik tespiti ve diğer yükümlülükler
  • 6098 sayılı TBK: m.49 (haksız fiil tazminatı), m.58 (manevi tazminat), m.72 (zamanaşımı), m.77-79 (sebepsiz zenginleşme), m.112-114 (ifa engelleri)
  • 6100 sayılı HMK: m.6, m.16 (yetki), m.107 (belirsiz alacak; 7589 sayılı Kanunla 31.07.2026 itibarıyla mülga; bu tarihten önce açılan davalarda uygulanır), m.109/4 (kısmi davada talep artırımı), m.190 (ispat), m.219 (belge ibrazı), m.389 (ihtiyati tedbir)
  • 2004 sayılı İİK: m.32, m.42, m.85, m.89 (üçüncü kişilerdeki alacak haczi), m.115-118, m.206 (alacaklı sırası), m.257 (ihtiyati haciz)
  • 4721 sayılı TMK: m.218-220 (mal rejimi), m.241 (katılım alacağı), m.589-599 (tereke), m.605 (mirasın reddi)
  • 193 sayılı GVK: m.37 (ticari kazanç), m.65 (serbest meslek), m.82 (arızi kazanç), Mük. m.80 (değer artış kazancı)
  • 213 sayılı VUK: m.140-141 (tarh-tahakkuk), m.253 (belge saklama 5 yıl), m.359 (vergi kaçakçılığı)
  • 6698 sayılı KVKK: m.5 (işleme şartları), m.7 (silme), m.11 (veri sahibi hakları), m.12 (veri güvenliği), 72 saat ihlal bildirimi
  • Uluslararası: MiCA Tüzüğü (AB 2023/1114), OECD CARF (2027), FATF Travel Rule (R.16), AB GDPR (2016/679)

Kripto Borsası Uyuşmazlıklarında Süreç Akışı

  1. Hesap İşlem Kayıtları: Borsa hesabının işlem geçmişi, KYC tamamlama belgeleri, çekim red bildirimleri ve borsa destek yazışmalarının arşivlenmesi.
  2. Borsa İçi Çözüm: İlk başvuru borsa destek kanalları üzerinden (ticket); cevapsız kalması veya reddedilmesi durumunda hukuki yola geçiş.
  3. Tüketici Hakem Heyeti: Belirli alacak tutarına kadar Tüketici Hakem Heyeti’ne başvuru (6502 sayılı TKHK).
  4. Tüketici Mahkemesi / İhtiyati Tedbir: Yüksek tutarlı uyuşmazlıklarda Tüketici Mahkemesinde dava ve gerekirse HMK 389 ihtiyati tedbir.
  5. SPK / MASAK Bildirimi: Borsanın yükümlülüklerini ihlal ettiği iddiası varsa SPK ve 5549 sayılı Kanun çerçevesinde MASAK’a bildirim.
  6. İcra Takibi: Lehe karar sonrası ilamlı icra takibi (İİK 32 vd.).

Anayasa Mahkemesi Bireysel Başvuru Süreci

Olağan kanun yolları tüketildiği halde mülkiyet hakkı (Anayasa m.35) veya adil yargılanma hakkı (m.36) ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa Mahkemesi’ne bireysel başvuru yapılabilir.

  1. Olağan Kanun Yolları: İstinaf ve temyiz yollarının tüketilmesi.
  2. Süre: Nihai karardan itibaren 30 günlük başvuru süresi (AYM Kanunu m.47).
  3. İhlal İddiası: Mülkiyet (Anayasa m.35), adil yargılanma (m.36) veya kişisel verilerin korunması (m.20) gibi temel hakların açıkça ileri sürülmesi.
  4. Başvuru Formu: AYM resmi web sitesi üzerinden elektronik veya fiziki başvuru.
  5. İnceleme: Komisyon kabul edilebilirlik incelemesi, ardından Bölüm esas incelemesi.
  6. Karar: İhlal kararı sonrası ihlalin ortadan kaldırılması için yeniden yargılama veya tazminat.

AYM kararlarına ulaşmak için Kararlar Bilgi Bankası kullanılır. AİHM’e başvuru için iç hukuk yollarının tüketilmiş olması ve 4 ay süre içinde başvuru zorunluluğu vardır (AİHS m.35).

İçtihat ve Mevzuat Kaynakları

Yargıtay Karar Arama (resmi) ve Mevzuat Bilgi Sistemi üzerinden konuyla ilgili güncel emsal kararlara ve mevzuat metinlerine ulaşmak için aşağıdaki bağlantılar kullanılabilir.

Yargıtay Emsal Karar Arama

Resmi Mevzuat Kaynakları

Not: Yargıtay Karar Arama bağlantıları kamuya açık resmi sistem üzerinden anlık çalışır. Spesifik karar metni okumak için bağlantıya tıklayıp sonuç listesinden ilgili kararları inceleyebilirsiniz.

0534 636 19 19 WhatsApp @alyarhukuk alyarlaw@gmail.com