Kadıköy’de İş Hukuku Uyuşmazlıkları ve Dava Süreci
Kadıköy; ofis, sağlık, eğitim, perakende, bankacılık ve hizmet sektörlerinde çalışan çok sayıda beyaz yaka ve mavi yaka çalışanın yaşadığı ve çalıştığı bir ilçedir. Bu nedenle iş hukuku uyuşmazlıkları çoğunlukla yazılı iş sözleşmesinin sona erdirilmesi, performans gerekçesiyle yapılan fesihler, prim ve ikramiye alacakları ile ücret hesabındaki farklılıklar etrafında toplanır. Bu sayfa, Kadıköy’de çalışan işçilere ve ilçede işyeri bulunan işverenlere iş hukukunun temel başlıklarını anlatır. Dosyaya özgü değerlendirme için belgelerin incelenmesi gerekir.
İş sözleşmesi feshedildiğinde ilk bakılacak noktalar
Fesih bildirimi yazılı olarak yapılmış mıdır, sebebi açıkça gösterilmiş midir ve işçiye savunma hakkı tanınmış mıdır; bu üç soru işe iade bakımından ilk incelenen konulardır. 4857 sayılı İş Kanunu’nun 18 ila 21. maddeleri, otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerinde en az altı ay kıdemi olan ve belirsiz süreli sözleşmeyle çalışan işçiye iş güvencesi tanır. İşveren, feshin geçerli bir sebebe dayandığını ispat etmek zorundadır. İşçi bakımından ise fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurmak gerekir; arabuluculuk sonunda anlaşma sağlanamazsa son tutanağın düzenlenmesinden itibaren iki hafta içinde iş mahkemesinde dava açılır. Ayrıntılar için işe iade davası şartları sayfasına bakılabilir.
Beyaz yaka çalışanlarda sık görülen sorunlar
- Performans düşüklüğü gerekçesiyle yapılan fesihlerde, objektif ölçütlerin ve önceden yapılmış uyarıların bulunup bulunmadığı;
- Pozisyonun kaldırılması gerekçesiyle yapılan fesihlerde, işverenin başka bir göreve geçirme imkânını değerlendirip değerlendirmediği;
- Prim, bonus ve ikramiyenin sözleşmeden veya işyeri uygulamasından doğup doğmadığı;
- Rekabet yasağı ve gizlilik taahhütlerinin Türk Borçlar Kanunu’nun 444 ve devamı maddelerindeki sınırlara uygun olup olmadığı;
- Uzaktan veya hibrit çalışmada fazla mesai kayıtlarının nasıl tutulduğu.
Tazminat kalemleri
Kıdem tazminatı, 1475 sayılı Kanun’un 14. maddesi uyarınca en az bir yıl çalışmış işçinin hak kazandığı bir tazminattır; işçinin haklı nedenle sözleşmeyi feshetmesi, işverenin haklı neden olmadan feshetmesi ve emeklilik gibi kanunda sayılan durumlarda gündeme gelir. İhbar tazminatı ise 4857 sayılı Kanun’un 17. maddesindeki bildirim sürelerine uyulmadan yapılan fesihlerde doğar; bildirim süreleri çalışma süresine göre iki, dört, altı ve sekiz haftadır. Kıdem tazminatının hesabında giydirilmiş ücret esas alınır ve dönemsel tavan sınırı uygulanır. Hesaplama için ihbar tazminatı rehberi ve genel çerçeve için İstanbul iş hukuku sayfası incelenebilir.
Kadıköy’de dava öncesi arabuluculuk
İşçi veya işveren alacağı ve tazminatı davalarında, 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun 3. maddesi uyarınca dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır. Başvuru, yetkili iş mahkemesinin bulunduğu yerdeki arabuluculuk bürosuna yapılır. Dava dilekçesine arabuluculuk son tutanağı eklenmezse ve eksiklik giderilmezse dava usulden reddedilir; bu nedenle başvuru tarihinin ve konunun doğru belirlenmesi önemlidir. Süreç hakkında iş davalarında arabuluculuk sayfasında bilgi bulunur. Davanın hangi iş mahkemesinde görüleceği, 7036 sayılı Kanun’daki yetki kurallarına göre işin yapıldığı yer veya davalının yerleşim yeri esas alınarak belirlenir; Kadıköy’de çalışılan bir işyeri için ilçenin bağlı olduğu adliye bu bakımdan önem taşır.
Örnek bir kurgu
Kadıköy’de bir mağazada dört yıldır çalışan satış danışmanına, devamsızlık gerekçesiyle sözleşmesinin feshedildiği bildirilsin. Burada ilk soru devamsızlığın iş kayıtlarında ve savunma tutanaklarında gösterilip gösterilmediğidir. İşyerinde otuz işçi çalışıyorsa işe iade yolu açıktır; çalışmıyorsa kıdem ve ihbar tazminatı ile ödenmemiş fazla mesai, genel tatil ve yıllık izin ücretleri gündeme gelir. Bu örnek yalnızca açıklama amaçlıdır ve gerçek bir dosyayı yansıtmaz.
İşçilik alacaklarında zamanaşımı ve ispat
Ücret, fazla çalışma, hafta tatili ve yıllık izin ücreti gibi alacaklar için kanunda beş yıllık zamanaşımı süresi öngörülmüştür. Fazla çalışma iddiasında ispat çoğunlukla bordro, puantaj, giriş-çıkış kayıtları ve tanık beyanlarıyla yapılır. İşçinin imzasını taşıyan fazla çalışma ücreti bordroları ayrı bir önem taşır. İşverenin tuttuğu kayıtlar ile mesaj ve e-posta yazışmaları birlikte değerlendirilir.
Sıkça sorulan sorular
Kadıköy’de işten çıkarıldım, süreleri nasıl hesaplarım?
İşe iade için fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurulur; son tutanaktan sonra iki haftalık dava süresi başlar. Bu süreler hak düşürücüdür. Tazminat alacakları için ise beş yıllık zamanaşımı dikkate alınır.
Mağazada veya ofiste vardiyalı çalışıyorum, fazla mesai nasıl belirlenir?
Haftalık kırk beş saati aşan çalışma fazla çalışma sayılır ve ücret yüzde elli zamlı ödenir. Vardiya çizelgeleri, kart geçiş kayıtları ve bordrolar bu hesapta kullanılır.
İstifa dilekçesi imzalattılar, kıdem tazminatı alabilir miyim?
İstifa tek başına kıdem tazminatını ortadan kaldırır; ancak baskı, tehdit veya yanıltma bulunduğu ileri sürülüyorsa iradenin gerçek olup olmadığı incelenir. Haklı nedenle fesih ayrıca değerlendirilir.
İşveren olarak bir çalışanın sözleşmesini nasıl sonlandırmalıyım?
Fesih sebebinin yazılı gösterilmesi, savunmanın alınması ve bildirim sürelerine uyulması gerekir. Kayıtların düzenli tutulması olası bir dava bakımından önemlidir.
Kadıköy’de çalıştığım hâlde iş mahkemesi başka ilçedeyse ne olur?
Yetki, işin yapıldığı yer veya davalının yerleşim yeri gibi kanuni ölçütlere göre belirlenir. Dilekçe hazırlanmadan önce bu ölçütler dosyaya göre kontrol edilir.
Görüşmeler Kartal Cevizli Mahallesi’ndeki büroda önceden randevu ile yapılır; iletişim: 0534 636 19 19.