5651 Sayılı Kanun Rehberi 2026 | İçerik Kaldırma ve Erişim Engeli
5651 sayılı Kanun; internet ortamındaki yayınları düzenleyen ve bu yayınlar yoluyla işlenen suçlarla mücadeleyi amaçlayan temel mevzuattır. İçerik kaldırma ve erişim engeli, ihlalin türüne göre 5651 m.8, m.8/A veya m.9/A ile TMK m.24-25 ve HMK m.389 vd. kapsamında değerlendirilir; 5651 m.9 iptal edilmiştir.
Güncel durum notu: 5651 sayılı Kanunun 9 uncu maddesi, Anayasa Mahkemesinin 11/10/2023 tarihli ve E.2020/76, K.2023/172 sayılı kararıyla iptal edilmiştir. Kişilik hakkı ihlali nedeniyle artık m.9 üzerinden sulh ceza hâkimliğine başvurulamaz. Yürürlükteki yollar şunlardır: özel hayatın gizliliği için 5651 m.9/A (24/7/2026 tarihli ve 7590 sayılı Kanunla bu yetkinin verildiği Siber Güvenlik Başkanlığına doğrudan başvuru), kişilik hakkı ihlali için TMK m.24-25 ve HMK m.389 vd. uyarınca hukuk mahkemesinde ihtiyati tedbir, sosyal ağ sağlayıcıya doğrudan başvuru için ise 5651 Ek m.4.
Kanun Kapsamı
5651 sayılı Kanun; yer sağlayıcı, erişim sağlayıcı, içerik sağlayıcı ve toplu kullanım sağlayıcı kavramlarını tanımlar. Erişim engeli ve içerik kaldırma kararlarında idari merci 24/7/2026 tarihli 7590 sayılı Kanunla Siber Güvenlik Başkanlığı olmuş, adli merci Sulh Ceza Hakimlikleridir.
İptal Edilen m.9 ve Güncel İçerik Koruması
5651 m.9, Anayasa Mahkemesinin 11/10/2023 tarihli E.2020/76 K.2023/172 sayılı kararıyla iptal edilmiştir; kişilik hakkı ihlaline dayalı içerik kaldırma artık bu madde üzerinden yapılamaz. Özel hayatın gizliliği ihlallerinde m.9/A ile Siber Güvenlik Başkanlığına doğrudan başvurulur; diğer kişilik hakkı ihlallerinde TMK m.24-25 ve HMK m.389 vd. uyarınca hukuk mahkemesinden ihtiyati tedbir istenebilir, günlük erişimi bir milyonu aşan sosyal ağ sağlayıcıya yapılan başvuru ise Ek m.4/3 uyarınca 48 saatte cevaplanır.
Erişim Engeli (m. 8)
Katalog suçlar (terör, intihar teşviki, çocuğun cinsel istismarı vb.) için soruşturma evresinde hâkim, kovuşturma evresinde mahkeme karar verir; gecikmesinde sakınca varsa Cumhuriyet savcısı da karar verebilir, bu karar 24 saat içinde hâkim onayına sunulur ve hâkim en geç 24 saat içinde karar verir, onaylanmazsa tedbir derhal kaldırılır. Bu suçlara ilişkin erişim engeli kararı Siber Güvenlik Başkanı tarafından re’sen de verilebilir; kararın gereği en geç dört saat içinde yerine getirilir (5651 m.8/2, 4, 5).
Kişilik Haklarında Güncel Başvuru
5651 m.9 iptal edildiğinden kişilik haklarına (şeref, onur, saygınlık) yönelik ihlallerde artık bu madde üzerinden Sulh Ceza Hakimliğine başvurulamaz; özel hayatın gizliliği ihlallerinde m.9/A ile Siber Güvenlik Başkanlığına, diğer kişilik hakkı ihlallerinde TMK m.24-25 ve HMK m.389 vd. uyarınca hukuk mahkemesine başvurulur; hakaret ve iftira iddiaları ilgili suçun ayrı koşullarına göre ceza şikâyetine konu olabilir.
Başvuru Usulü
Özel hayatın gizliliği ihlallerinde Siber Güvenlik Başkanlığına doğrudan başvurulur; başvuruda URL, ihlal açıklaması ve kimlik bilgileri bulunur, talep 24 saat içinde sulh ceza hâkiminin kararına sunulur, hâkim en geç 48 saat içinde karar verir, aksi hâlde tedbir kendiliğinden kalkar; erişim sağlayıcılar tedbiri en geç dört saat içinde uygular (5651 m.9/A). Katalog suçlarda ise hâkim/mahkemeye veya Cumhuriyet savcılığına ekran görüntüsü, URL listesi ve gerekçeyle başvurulur (m.8).
Önemli Süreler ve Hak Düşürücü Süreler
| İşlem/Dava | Süre | Kanuni Dayanak |
|---|---|---|
| Genel kişilik hakkı için m.9 yolu | İptal edildi | TMK m.24-25; koşulları varsa HMK m.389 vd. |
| Özel hayat için erişim sağlayıcının uygulaması | En geç 4 saat | 5651 m.9/A |
| Hakim onayı (m. 8 idari) | 24 saat | 5651 m. 8 |
| Karara itiraz | Hâkim kararına iki hafta | CMK 268 |
İlgili İçtihat
Bu konudaki emsal kararlara mevzuat.adalet.gov.tr İçtihat Arama ekranından ulaşabilirsiniz. Bu sayfada yalnızca künyesi doğrulanmış kararlara yer verilir; doğrulanamayan karar künyeleri kaldırılmıştır.
Sıkça Sorulan Sorular
5651 sayılı Kanun’a göre erişim engeli nasıl alınır?
Özel hayatın gizliliği ihlalinde Siber Güvenlik Başkanlığına doğrudan başvurulur; talep 24 saat içinde sulh ceza hâkimine sunulur, hâkim en geç 48 saatte karar verir ve erişim sağlayıcı kararı 4 saat içinde uygular (5651 m.9/A). Katalog suçlarda (m.8) hâkim, mahkeme veya gecikmesinde sakınca varsa Cumhuriyet savcısı karar verir. Kişilik hakkı ihlallerinde 5651 m.9 iptal edildiğinden TMK m.24-25 ve HMK m.389 uyarınca hukuk mahkemesinden ihtiyati tedbir istenir.
İçerik kaldırma ile erişim engeli farkı nedir?
İçerik kaldırma: Belirli URL’nin (genelde tek paylaşımın) kaldırılması. Erişim engeli: Tüm sitenin ya da URL’nin Türkiye’den erişilemez kılınması. Erişim engeli genellikle içerik kaldırma talebinin yerine getirilmemesi halinde uygulanır.
Karara itiraz edebilir miyim?
Evet. Sulh ceza hâkimliği kararına karşı tebliğden itibaren iki hafta içinde, numara olarak kendisini izleyen sulh ceza hâkimliğine itiraz edilebilir (CMK m.268).
VPN kullanarak erişim engeli aşmak suç mu?
VPN kullanmak tek başına suç değildir; ancak erişim engeli getirilmiş içeriğin yayılması yine 5651 ve TCK hükümlerine tabidir.
Kişilik hakkı ihlali ispat edilmezse ne olur?
Genel kişilik hakkı ihlali için iptal edilen m.9 üzerinden başvuru yapılamaz. TMK m.24-25 kapsamında hukuk davası ve koşulları varsa HMK m.389 vd. ihtiyati tedbir değerlendirilir; suç iddiası ayrı koşullarda savcılığa taşınabilir.
İlgili Hizmet Alanlarımız
- Sosyal Medya Hukuku — İnternet suçları, deepfake.
- Sulh Ceza Erişim Engeli — Başvuru usulü rehberi.
- Hakaret Davası — TCK 125 uygulaması.
- Sosyal Medya Hesabım Ele Geçirildi: İlk Adımlar ve Hukuki Yollar (2026) — Acil kurtarma.
Video Rehber
Konuya ilişkin Av. Bilal ALYAR sosyal medya platformu kanalında yayınlanan video rehberleri aşağıdan izleyebilirsiniz.
Hukuki Danışmanlık ve İletişim
5651 Sayılı Kanun Rehberi 2026 konusunda dosya değerlendirmesi ve hukuki destek için iletişim sayfası üzerinden ulaşabilir, anlık mesajlaşma uygulaması veya e-posta ile randevu talep edebilirsiniz.
Resmi Kaynaklar
- Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr)
- Yargıtay Karar Arama (karararama.yargitay.gov.tr)
- UYAP Vatandaş Portalı (uyap.gov.tr)
- T.C. Adalet Bakanlığı (adalet.gov.tr)
- Türkiye Barolar Birliği (barobirlik.org.tr)
Hazırlayan Avukat
Av. Bilal ALYAR
Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2015). Aile hukuku, ceza hukuku, kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve vergi hukuku alanlarında faaliyet göstermektedir.
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; somut hukuki görüş ya da avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. Her dosya kendine özgü koşullar içerdiğinden, hukuki süreçlerde avukattan hukuki destek alınması yararlı olabilir.
Yukarıdaki kararlar genel bilgilendirme amacıyla derlenmiş olup somut olaylarda sonuç; eylemin niteliği, delil değerlendirmesi, hukuka uygunluk koşulları ve süreler gibi pek çok unsura göre değişebilmektedir. Bilişim veya kripto hukuku alanında dava, şikâyet veya mağdur haklarına ilişkin süreçlerle karşılaşan kişilerin yetkili avukata başvurarak süre kaçırmadan destek almaları önerilir.