Patent Tescili Rehberi 2026 | TürkPatent, Süreç, Koruma

Patent, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu m.82-154 hükümlerinde düzenlenen, yeni, tekniğin bilinen durumunu aşan ve sanayiye uygulanabilir buluşlara tanınan sınai mülkiyet hakkıdır. Patent tescili, buluş sahibine yirmi yıl süreyle inhisari kullanım hakkı sağlar.

Patentlenebilirlik Şartları

SMK m.82 uyarınca patent verilebilmesi için buluşun üç şartı birlikte taşıması gerekir: yenilik (m.83), tekniğin bilinen durumunu aşma (buluş basamağı, m.84) ve sanayiye uygulanabilirlik (m.85). Bu üç unsuru taşımayan buluşlara patent verilmez. Buluşun teknik bir probleme çözüm getirmesi esastır.

Patentlenemeyecek Buluşlar

SMK m.82/2 ve m.82/3 uyarınca keşifler, bilimsel teoriler, matematiksel yöntemler, zihni faaliyetler, iş yöntemleri, bilgisayar programları (program olarak), sunum yöntemleri; kamu düzeni veya genel ahlaka aykırı buluşlar, insan veya hayvan vücuduna uygulanan teşhis ve tedavi yöntemleri patent koruması dışındadır.

Tescil Süreci

Türkpatent’e yapılan başvuruda buluş anlatımı, istemler, tarifname, resimler ve özet sunulur. SMK m.96 vd. çerçevesinde önce şekli inceleme, sonra araştırma raporu, ardından esas inceleme aşamaları geçilir. İnceleme sonucunda patent verilir veya reddedilir. Faydalı model ise daha basit bir korumadır (SMK m.142-145) ve inceleme esası içermez.

Koruma Süresi ve Yıllık Ücretler

SMK m.101 uyarınca patent koruma süresi başvuru tarihinden itibaren yirmi yıldır. Faydalı model ise on yıl korunur (SMK m.142). Sürenin sonunda hak kamuya geçer. Koruma süresi boyunca yıllık ücretler ödenmek zorundadır; ödenmemesi hâlinde patent hakkı düşer (SMK m.101/4).

Patent Hakkına Tecavüz

SMK m.141 tecavüz fiillerini, m.149 hak sahibinin taleplerini düzenler. Hak sahibi; tecavüzün ref’i ve men’i, maddi-manevi tazminat, yoksun kalınan kazanç talep edebilir. Cezai sorumluluk bakımından SMK m.30 ise marka hakkı ile sınırlı olup patentte ayrıca cezai yaptırım Kanun’da öngörülmemiştir; ancak haksız rekabet hükümleri uygulanabilir.

Zorunlu Lisans

SMK m.129-132 zorunlu lisans hâllerini düzenler: patentin kullanılmaması, kamu yararı, bağımlı patent ve üreme malzemelerine erişim durumlarında Türkpatent kararıyla üçüncü kişilere lisans verilebilir. Bu düzenleme patentin kamusal yararla dengesini sağlamayı amaçlar.

Önemli Süreler

İşlem	Süre	Kaynak
Patent koruma süresi	20 yıl	SMK m.101
Faydalı model süresi	10 yıl	SMK m.142
Hükümsüzlük davası zamanaşımı	5 yıl	SMK m.138
Tecavüz tazminatı	2 yıl / 10 yıl	TBK m.72

Sık Sorulan Sorular

Başvurum reddedilirse ne yapabilirim?

SMK m.156 uyarınca Türkpatent YİDK kararlarına karşı iki ay içinde Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinde iptal davası açılabilir.

Faydalı model mi patent mi almalıyım?

Faydalı model daha hızlı ve düşük maliyetlidir; ancak koruma süresi on yıl ve inceleme esası yoktur. Yüksek teknolojik buluşlar için patent daha güçlü koruma sağlar; hızlı piyasaya çıkmak isteyen küçük iyileştirmeler için faydalı model uygundur.

Uluslararası patent nasıl alınır?

PCT (Patent Cooperation Treaty) veya EPC (European Patent Convention) yoluyla tek başvuru ile birden fazla ülkede koruma süreci başlatılabilir. Türkiye her iki sisteme de taraftır.

İlgili Rehberler

Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; somut patent süreci için dosya bazlı değerlendirme önerilir.

Resmi Kaynaklar

Hazırlayan Hukuku

Av. Bilal ALYAR — İstanbul Barosu Sicil No: 54965

Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2015). Aile hukuku, ceza hukuku, kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve vergi hukuku alanlarında faaliyet göstermektedir.

Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; somut hukuki görüş ya da avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. Her dosya kendine özgü koşullar içerdiğinden, hukuki süreçlerde ilgili mevzuat çerçevesinde bilgilendirme alınması yararlı olabilir.

İletişim | Hakkımızda