Araç Haczi Rehberi 2026 | Sicil, Yakalama, Muhafaza
Araç haczi; 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu çerçevesinde borçlunun trafik siciline kayıtlı motorlu taşıtı üzerine konulan bir tedbir ve satış hazırlığıdır. Araca fiilen el koyma ve otoparka çekme ile sicile kayıt yoluyla uygulanan şerh haczi farklı sonuçlar doğurur.
Araç Haczinin Türleri
- Kaydi haciz (şerh): Trafik tescil kaydına icra şerhi düşürülür; araç sahibi kullanmaya devam eder ancak devir ve rehin işlemleri yapılamaz.
- Fiili haciz (çekilerek muhafaza altına alma): Aracın fiilen alınarak yediemin otoparkında tutulması.
- İhtiyati haciz (HMK m.389/İİK m.257): Henüz takip başlamadan veya kesinleşmeden önceki geçici koruma.
Yasal Dayanak
İcra ve İflas Kanunu m.85 taşınır malların haczini düzenler; araçlar motorlu taşıt olarak özel sicile kayıtlıdır. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun mülkiyetin tescille sağlanmasına ilişkin hükümleri ile İİK birlikte uygulanır.
Üçüncü Kişi Elinde Araç Olması
İİK m.85/2 ve m.96 uyarınca üçüncü kişi elinde bulunan araca haciz uygulandığında, üçüncü kişi istihkak iddiasında bulunabilir. İstihkak davası icra mahkemesinde açılır.
Satış Süreci
İİK m.106 kapsamında taşınırlarda satış talep süresi, hacizden itibaren 6 aydır. Süresi içinde satış talep edilmezse haciz düşer. Araç satışı fiziki veya elektronik artırma yoluyla yapılır. Kıymet takdirine karşı 7 gün içinde icra mahkemesine şikayet yolu açıktır.
Araç Değer Kaybı ve Muhafaza Sorumluluğu
Yediemin otoparkına çekilen araçta oluşan hasar ve değer kaybı bakımından alacaklının sorumluluğu, araca sahipçe müdahaleyi engelleyen haciz uygulamasının niteliğine göre değerlendirilir. Uygulamada kaydi haciz tercihi hem alacaklı hem borçlu açısından daha uygundur.
İtiraz ve Şikayet Yolları
- İİK m.16 şikayet: İşlemin hukuka aykırılığı, süreye aykırılık.
- İİK m.96 istihkak davası: Üçüncü kişinin mülkiyet iddiası.
- Kıymet takdirine şikayet: Bilirkişi değer tespitine itiraz.
- İhale feshi davası (İİK m.134): İhaleye ilişkin usul ve esas hukuka aykırılıkları.
Araç Rehinli ise
Finansman kredisi nedeniyle üzerinde rehin bulunan araca haciz konulabilir; ancak rehinli alacaklının hakları İİK m.45 vd. uyarınca öncelikli olup satış halinde öncelikli dağıtılır. Borçlu leasing ile kullanıyorsa araç esasen kiralayanın mülkiyetinde olduğundan borçlunun malvarlığı dışındadır.
Önemli Süreler
| İşlem | Süre | Dayanak |
|---|---|---|
| Satış talebi (taşınır) | 6 ay | İİK m.106 |
| Şikayet | 7 gün | İİK m.16 |
| İstihkak davası | 7 gün | İİK m.96 |
| İhale feshi | 7 gün | İİK m.134 |
Sık Sorulan Sorular
Aracım çekildi, geri almak mümkün mü?
Borcun ödenmesi veya teminat verilmesi halinde haciz kaldırılabilir. Usul hatası varsa İİK m.16 şikayetiyle itiraz yolu açıktır.
Üzerinde kredi borcu olan araç haczedilebilir mi?
Evet; ancak rehinli alacaklının önceliği korunarak satış bedeli dağıtılır.
Araç benim üstüme kayıtlı değil ama kullanıyorum, haczedilir mi?
Mülkiyet sicil kaydına göre belirlendiğinden, üçüncü kişi lehine olan sicil kaydı esastır. İstihkak iddiası gündeme gelebilir.
İlgili Rehberler
Yasal Uyarı: İçerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık niteliği taşımaz.
İlgili Mevzuat ve Temel Hükümler
| Kaynak | Hüküm | Konusu |
|---|---|---|
| 2004 s. İİK | m.16 | İcra mahkemesine şikayet |
| 2004 s. İİK | m.32 | İlamlı icrada icra emri |
| 2004 s. İİK | m.58-60 | İlamsız takipte takip talebi ve ödeme emri |
| 2004 s. İİK | m.62 | Borca itiraz (7 gün) |
| 2004 s. İİK | m.67-68 | İtirazın iptali ve kaldırılması |
| 2004 s. İİK | m.72 | Menfi tespit ve istirdat davası |
| 2004 s. İİK | m.83 | Maaş ve ücret haczi sınırları |
| 2004 s. İİK | m.85-105 | Haciz uygulaması ve haczin konusu |
| 2004 s. İİK | m.96-99 | İstihkak iddiası ve davası |
| 2004 s. İİK | m.100-101 | Hacze iştirak (kesin ve geçici) |
| 2004 s. İİK | m.134 | İhalenin feshi davası |
| 2004 s. İİK | m.142 | Sıra cetveline itiraz |
| 2004 s. İİK | m.154-166 | İflas davası ve iflasın sonuçları |
| 2004 s. İİK | m.167-170 | Kambiyo senetlerine özgü takip |
| 2004 s. İİK | m.269 | Kira ilişkisinde tahliye takibi |
| 2004 s. İİK | m.277-284 | Tasarrufun iptali davası |
| 2004 s. İİK | m.285-308 | Konkordato başvurusu, mühlet ve tasdik |
Yetkili Kurumlar ve Başvuru Kanalları
- İcra Dairesi: Takip talebi, ödeme emri, haciz işlemleri, e-haciz ve e-satış (UYAP) işlemleri.
- İcra Mahkemesi: İİK m.16 şikayeti, itirazın kaldırılması, ihalenin feshi, istihkak davaları.
- Asliye Ticaret Mahkemesi: İflas davası (İİK m.154), konkordato (İİK m.285), iflasın ertelenmesi yerine konkordato başvurusu.
- Asliye Hukuk Mahkemesi: İtirazın iptali (İİK m.67), menfi tespit (İİK m.72), tasarrufun iptali (İİK m.277).
- Sulh Hukuk Mahkemesi: İİK m.269 kira tahliye itirazın kaldırılması (İİK m.269/c).
- UYAP e-Satış Portalı: Hacizli mallarda elektronik açık artırma ile satış.
Resmi Kaynaklar
- Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr)
- Yargıtay Karar Arama (karararama.yargitay.gov.tr)
- UYAP Vatandaş Portalı (uyap.gov.tr)
- İstanbul Barosu (istanbulbarosu.org.tr)
- T.C. Adalet Bakanlığı (adalet.gov.tr)
- Türkiye Barolar Birliği (barobirlik.org.tr)
Hazırlayan Hukuku
Av. Bilal ALYAR — İstanbul Barosu Sicil No: 54965
Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2015). Aile hukuku, ceza hukuku, kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve vergi hukuku alanlarında faaliyet göstermektedir.
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; somut hukuki görüş ya da avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. Her dosya kendine özgü koşullar içerdiğinden, hukuki süreçlerde ilgili mevzuat çerçevesinde bilgilendirme alınması yararlı olabilir.