İlgili konular: İİK m.89 Üçüncü Kişide Haciz İhbarnameleri — Hacze İtiraz ve Haczedilmezlik İddiası Rehberi
Haciz İhbarnamesi İtiraz Rehberi 2026 | İİK m.89
Haciz ihbarnamesi, İİK m.89 kapsamında borçlunun üçüncü kişideki alacak/malının haczi için gönderilen bildirimdir; üçüncü kişi tebliğden itibaren 7 gün içinde borcu olmadığını bildirmezse o alacak kendi uhdesinde varmış sayılır.
- Üç aşamalı tebliğ süreci vardır (89/1, 89/2, 89/3); süresinde itiraz edilmezse ödemeye veya mal teslimine zorlanma, haksız yere itiraz edilirse İİK m.89/4 tazminatı riski doğar.
- Haksız yere itiraz edenler için İİK m.89/4 kapsamında tazminat yaptırımı öngörülmüştür.
Haciz ihbarnamesi; 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.89 kapsamında, borçlunun üçüncü kişilerdeki alacak veya mallarının haczi amacıyla ilgili üçüncü kişiye gönderilen bildirimdir. Üç aşamalı tebliğ süreci (1., 2. ve 3. haciz ihbarnameleri) özel sürelere tabidir ve cevap verilmemesi halinde ağır sonuçlar doğurur.
89/1 Haciz İhbarnamesi
İcra dairesi, borçlunun üçüncü kişide (banka, işveren, kiracı, alacaklı gibi) bulunan alacak veya emvalinin haczini bildirir. Üçüncü kişi, ihbarnamenin tebliğinden itibaren 7 gün içinde: (i) borcu bulunmadığını, (ii) borcun daha önce ödendiğini, (iii) alacağın temlik edildiğini ya da (iv) malın kendisine ait olmadığını bildirmelidir.
Cevap Verilmemesi Halinde
İİK m.89/1 uyarınca 7 gün içinde itiraz edilmezse, o alacak/mal üçüncü kişi uhdesinde varmış sayılır ve ikinci haciz ihbarnamesi tebliğ edilir. İkinci ihbarnameye de 7 gün içinde itiraz edilmezse, üçüncü kişiye borcu ödemesi veya malı teslim etmesi için 15 gün verildiğini; bu süre içinde menfi tespit davası açabileceğini bildiren üçüncü haciz ihbarnamesi tebliğ edilir. Menfi tespit davası genel mahkemede açılır; dava açıldığına ilişkin belge, üçüncü ihbarnamenin tebliğinden itibaren 20 gün içinde ilgili icra dairesine sunulmalıdır.
İtirazın Şekli
Cevap/itiraz yazılı veya sözlü olarak icra dairesine bildirilir; ispat kolaylığı için yazılı bildirim önerilir. İtirazın gerekçeli, delilleriyle birlikte sunulması önerilir. Haksız yere itiraz edenler için İİK m.89/4 kapsamında tazminat yaptırımı öngörülmüştür.
Menfi Tespit ve İstirdat Davası
Üçüncü ihbarnameden sonra menfi tespit davası İİK m.89/3’e göre on beş gün içinde, icra takibinin yapıldığı veya üçüncü kişinin yerleşim yeri mahkemesinde açılmalı; dava belgesi de yirmi gün içinde icra dairesine verilmelidir. Bu yapılmazsa üçüncü kişi ödemeye zorlanır; ödedikten sonra borçlu ve kötü niyetli alacaklıya karşı iade davası açma hakkı saklıdır (İİK m.89). Menfi tespit davası asliye hukuk (ticari iş ise ticaret) mahkemesinde görülür.
Üç Ayrı İhbarname ve Her Birinin Süresi (İİK m.89)
İİK m.89 usulü kademelidir ve her kademede ayrı bir süre ile ayrı bir sonuç vardır. Sürelerden birinin kaçırılması, üçüncü kişinin kendi mal varlığından ödeme yapmasıyla sonuçlanabilir.
Birinci ihbarname: yedi gün
Üçüncü şahıs; borcu olmadığı, malın yedinde bulunmadığı, tebliğden önce borcun ödendiği, malın istihlak edildiği veya kusuru olmaksızın telef olduğu, malın borçluya ait olmadığı, malın kendisine rehnedildiği ya da alacağın borçluya veya emrettiği yere verildiği gibi bir iddiadaysa, bunu tebliğden itibaren yedi gün içinde icra dairesine yazılı veya sözlü olarak bildirmeye mecburdur. Üçüncü şahsın beyanı hiçbir harç ve resme tabi değildir.
İkinci ihbarname: yine yedi gün
Yedi gün içinde itiraz edilmezse mal yedinde veya borç zimmetinde sayılır ve bu durum ikinci bir ihbarname ile bildirilir. Bu ihbarnameye de yedi gün içinde aynı sebeplerle itiraz edilebilir; edilmezse zimmette sayılan borcun ödenmesi veya malın teslimi istenir.
Üçüncü ihbarname: on beş gün ve menfi tespit davası
İkinci ihbarnameye de itiraz etmeyen ve ödeme yapmayan üçüncü şahsa, on beş gün içinde parayı icra dairesine ödemesi veya malı teslim etmesi yahut bu süre içinde menfi tespit davası açması bildirilir. Burada kritik ikinci bir süre vardır: dava açtığına dair belgeyi, bildirimin yapıldığı tarihten itibaren yirmi gün içinde ilgili icra dairesine teslim etmek zorundadır. Bu yapılırsa hakkındaki cebrî icra işlemleri, menfi tespit davası sonunda verilen kararın kesinleşmesine kadar durur ve bu sürede İİK m.106’daki süreler işlemez. Davayı açmak yetmez; belgenin yirmi gün içinde dosyaya sunulması şarttır.
Davayı kaybetmenin bedeli: en az yüzde yirmi tazminat
Bu davada ispat yükü üçüncü şahıstadır: takip borçlusuna borçlu olmadığını veya malın takip borçlusuna ait olmadığını ispat etmeye mecburdur. Davayı kaybederse mahkemece dava konusu şeyin yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere bir tazminata mahkûm edilir. Buna karşılık bu davalar maktu harca tabidir; yani dava açmanın harç yükü nispi değildir.
Süresinde itiraz edilirse ne olur?
Üçüncü şahıs süresinde itiraz ederse takip ona karşı durur; ancak alacaklı, verilen cevabın aksini icra mahkemesinde ispat ederek üçüncü şahsın İİK m.338/1 uyarınca cezalandırılmasını ve ayrıca tazminata mahkûm edilmesini isteyebilir. Kusuru olmaksızın bir mani sebebiyle süresinde itiraz edemeyen üçüncü şahıs hakkında ise İİK m.65 (gecikmiş itiraz) uygulanır. Her hâlde üçüncü şahıs, borçlu ile kötü niyetli alacaklıya karşı dava açarak ödemek zorunda kaldığı paranın veya teslim ettiği malın iadesini isteyebilir.
Bankalar ve şirketler: merkeze tebliğ tüm şubeleri bağlar
2012 değişikliğiyle gelen fıkra uyarınca haciz ihbarnamesi, borçlunun hak ve alacaklarının bulunabileceği bir tüzel kişinin şubesine veya tüm şubelerini kapsayacak şekilde merkezine tebliğ edilir; tebliğ edilen merkez, tüm şubeleri veya birimlerini kapsayacak şekilde beyanda bulunmakla yükümlüdür. Ayrıca 2018’de eklenen fıkra ile ihbarnamelerin bildirimi ve cevapları, güvenli elektronik imza kullanılarak UYAP ve entegre sistemler üzerinden de yapılabilir; bu usulle yapılan bildirim tebliğ yerine geçer.
Mevzuat metni: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu.
Banka Üzerine Haciz
Bankalar, 89/1 tebliği üzerine müşterinin hesabında bulunan bakiye kadar tutarı bloke eder ve icraya bildirir.
İşveren Üzerine Haciz
Ücret haczinde İİK m.83’ün dörtte bir tabanı ile işçinin aylık ücreti için İş Kanunu m.35’in dörtte bir tavanı birlikte değerlendirilir. Nafaka alacaklılarının hakları saklıdır; işleyen nafaka ile birikmiş nafakanın kesintisi ve sırası ayrı incelenir.
Yanlış Tebliğ ve Şikayet
Tebligatın hukuka aykırılığı, şahsa değil şirkete yapılması gereken tebliğlerin hatalı yapılması gibi durumlar İİK m.16 kapsamında şikayet yoluyla ileri sürülebilir.
Önemli Süreler
| İşlem | Süre | Dayanak |
|---|---|---|
| 89/1 itiraz süresi | 7 gün | İİK m.89 |
| 89/2 itiraz süresi | 7 gün | İİK m.89 |
| 89/3 menfi tespit | 15 gün (belge: 20 gün) | İİK m.89/3 |
| Şikayet | 7 gün | İİK m.16 |
Sık Sorulan Sorular
İtiraz etmeyi unuttum, ne yapabilirim?
Aşamasına göre 89/2 ve 89/3 ihbarnamelerine itiraz veya menfi tespit davası yolları değerlendirilebilir. Tutarın tahsil edilmesi halinde istirdat davası açılabilir.
Borçluya hiç borcum yokken ihbarname geldi, ne yapmalıyım?
7 gün içinde icra dairesine borcunuz olmadığını bildirin (yazılı bildirim ispat bakımından daha güvenlidir). İspat bakımından muhasebe kayıtları, fatura ve banka hareketleriyle destekleyin.
İhbarname elime geç ulaştı, süre nasıl işler?
Tebliğ tarihi esastır; tebligatın usulüne aykırı yapıldığını düşünüyorsanız İİK m.16 şikayeti mümkündür. Kusurunuz olmaksızın bir engel yüzünden süreyi kaçırdıysanız İİK m.65 uyarınca gecikmiş itiraz yolu da değerlendirilebilir.
İtiraz ettiğim halde yeniden ilk haciz ihbarnamesi geldi, ne yapmalıyım?
Aynı alacak için 1. veya 2. haciz ihbarnamesine süresinde itiraz ettiyseniz, alacaklı yeniden 1. haciz ihbarnamesi çıkaramaz; borçludan yeni bir alacağınız doğduğu ileri sürülmedikçe ihbarname zincirinin tekrar başlatılması alacaklının kötüniyetini gösterebilir ve alacaklının tek hukuki yolu İİK m.89/4 uyarınca tazminat davası açmaktır. Buna rağmen ödeme yapmak zorunda kaldıysanız istirdat davası açabilirsiniz (İİK m.89).
Bu konudaki Yargıtay kararları
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, E.2025/3669, K.2026/2681 (30.04.2026): Üçüncü kişi, 1. veya 2. haciz ihbarnamesine süresinde itiraz etmişse, borçludan yeni bir alacak doğduğu ileri sürülmedikçe aynı alacak için yeniden 1. haciz ihbarnamesi çıkarılamaz; ihbarname zincirinin tekrar başlatılması alacaklının kötüniyetini gösterebilir ve tek yol İİK m.89/4 uyarınca tazminat davası açmaktır.
Yargıtay 19. Hukuk Dairesi, E.2010/5464, K.2011/1840 (15.02.2011): İİK m.89/3’e dayalı menfi tespit davasının açılabilmesi için üçüncü kişinin 1. ve 2. haciz ihbarnamelerine itiraz etmemiş olması ve 3. haciz ihbarnamesinin tebliğ edilmiş olması dava şartıdır; bu prosedür tamamlanmadan açılan dava hukuki yarar yokluğundan reddedilir.
İlgili Rehberler
Yasal Uyarı: İçerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık niteliği taşımaz.
Resmi Kaynaklar
- Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr)
- Yargıtay Karar Arama (karararama.yargitay.gov.tr)
- UYAP Vatandaş Portalı (uyap.gov.tr)
- T.C. Adalet Bakanlığı (adalet.gov.tr)
Hazırlayan Avukat
Av. Bilal ALYAR
Aile hukuku, ceza hukuku, kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve vergi hukuku alanlarında faaliyet göstermektedir.
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; somut hukuki görüş ya da avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. Her dosya kendine özgü koşullar içerdiğinden, hukuki süreçlerde avukattan hukuki destek alınması yararlı olabilir.