İpoteğin Paraya Çevrilmesi Yoluyla Takip İtiraz 2026
Ticari işletme rehninin yerini, 6750 sayılı Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu ile düzenlenen ve Rehinli Taşınır Sicili üzerinden tesis edilen taşınır rehni almıştır. Bu düzenleme çerçevesinde tesis edilen rehinlere karşı itiraz yolları, paraya çevirme süreçleri ve icra uyuşmazlıkları özel bir hukuki çerçevede yürütülür.
Ticari İşletmelerde Taşınır Rehni
6750 sayılı Kanun, ticari işlemlerde taşınır rehnini sözleşme serbestliği, güvenilirlik ve aleniyet ilkeleri çerçevesinde düzenler. Rehin sözleşmesi Rehinli Taşınır Sicili’ne tescil edilmeden hüküm doğurmaz. Sicilde kayıtlı rehinler üçüncü kişilere karşı ileri sürülebilir nitelik kazanır.
Rehne İtiraz Yolları
Rehnin geçersizliği, hata, hile, ikrah, ehliyetsizlik gibi sözleşmenin kuruluşuna ilişkin sebeplerle rehinli alacaklının açabileceği icra takibine karşı İİK m.65-68 çerçevesinde borca itiraz yolu işletilebilir. Ayrıca rehinin konusu, kapsamı veya teminat altındaki alacağın varlığına ilişkin uyuşmazlıklarda asliye ticaret mahkemesinde tespit veya iptal davası açılabilir.
Rehnin Paraya Çevrilmesi
6750 sayılı Kanun m.14 uyarınca temerrüt hâlinde rehinli alacaklı; rehne konu malın mülkiyetini edinme, rehinli malın zilyetliğinin devri ve alacağın takası, finansal kiralama sözleşmesi aracılığıyla rehinli malın mülkiyetini edinme ya da rehin konusu malın alacağa sayılması yollarından birini tercih edebilir. Bunun yanında İİK m.150/h kapsamında rehinin paraya çevrilmesi yoluyla takip de mümkündür.
İcra Takibine İtiraz
Rehinin paraya çevrilmesi yoluyla ilamsız takipte borçlu, ödeme emrinin tebliğinden itibaren İİK m.62 kapsamında 7 gün içinde itiraz edebilir. Rehinin paraya çevrilmesi yoluyla ilamlı takipte ise İİK m.32 uyarınca 7 günlük itiraz süresi işler. Takip, itirazın kaldırılması/iptali davası sonuçlanıncaya dek durur.
Rehin Alacaklısının Müracaat Hakları
Rehin alacağının karşılanmaması hâlinde alacaklı, asliye ticaret mahkemesinde alacak davası veya ihtiyati haciz/tedbir talepleri ile borçlunun diğer malvarlığına yönelebilir (İİK m.257 vd.). 6750 s.K. m.14’te öngörülen kademeli paraya çevirme yolu, alacaklı ile borçlu arasındaki menfaatleri dengelemeyi amaçlar.
Üçüncü Kişilerin Hakları
Rehin konusu malın iyiniyetli üçüncü kişilere satılması durumunda TMK m.988 hükümleri ile 6750 s.K. sistematik yorumu çerçevesinde iyiniyet koruması değerlendirilir. Rehinli Taşınır Sicili’nin kamuya açık olması, üçüncü kişilerin iyiniyet iddiasını sınırlayabilir.
Önemli Süreler
| İşlem | Süre | Kaynak |
| İcra takibine itiraz | 7 gün | İİK m.62 |
| İlamlı takibe şikayet | 7 gün | İİK m.32 |
| Rehinli satış sonrası şikayet | 7 gün | İİK m.16 |
| Alacak davası zamanaşımı | 10 yıl | TBK m.146 |
Sık Sorulan Sorular
Rehin sözleşmesi tescil edilmemişse ne olur?
6750 s.K. hükümlerine göre tescil edilmeyen rehin, taraflar arasında borç ilişkisi doğurabilir; ancak üçüncü kişilere ve icra takibine karşı ileri sürülemez, ayni hak niteliği taşımaz.
Alacaklı doğrudan malın mülkiyetini edinebilir mi?
Evet. 6750 s.K. m.14/1-a çerçevesinde, rehin sözleşmesinde veya temerrüt sonrası anlaşmada öngörülmüşse alacaklı malın mülkiyetini edinebilir; ancak bu hâlde alacak ile mal değeri arasındaki denge korunmalıdır.
Rehin alacaklısı birden fazlaysa sıra nasıl belirlenir?
Rehinli Taşınır Sicili’ndeki tescil tarihine göre sıra belirlenir. Sonra tescil edilen rehin, önceki rehinin tam karşılanmasından sonra haktan yararlanır.
İlgili Rehberler
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; somut rehin uyuşmazlığı için dosya bazlı değerlendirme önerilir.
İlgili Mevzuat ve Temel Hükümler
| Kaynak | Hüküm | Konusu |
|---|---|---|
| 2004 s. İİK | m.16 | İcra mahkemesine şikayet |
| 2004 s. İİK | m.32 | İlamlı icrada icra emri |
| 2004 s. İİK | m.58-60 | İlamsız takipte takip talebi ve ödeme emri |
| 2004 s. İİK | m.62 | Borca itiraz (7 gün) |
| 2004 s. İİK | m.67-68 | İtirazın iptali ve kaldırılması |
| 2004 s. İİK | m.72 | Menfi tespit ve istirdat davası |
| 2004 s. İİK | m.83 | Maaş ve ücret haczi sınırları |
| 2004 s. İİK | m.85-105 | Haciz uygulaması ve haczin konusu |
| 2004 s. İİK | m.96-99 | İstihkak iddiası ve davası |
| 2004 s. İİK | m.100-101 | Hacze iştirak (kesin ve geçici) |
| 2004 s. İİK | m.134 | İhalenin feshi davası |
| 2004 s. İİK | m.142 | Sıra cetveline itiraz |
| 2004 s. İİK | m.154-166 | İflas davası ve iflasın sonuçları |
| 2004 s. İİK | m.167-170 | Kambiyo senetlerine özgü takip |
| 2004 s. İİK | m.269 | Kira ilişkisinde tahliye takibi |
| 2004 s. İİK | m.277-284 | Tasarrufun iptali davası |
| 2004 s. İİK | m.285-308 | Konkordato başvurusu, mühlet ve tasdik |
Yetkili Kurumlar ve Başvuru Kanalları
- İcra Dairesi: Takip talebi, ödeme emri, haciz işlemleri, e-haciz ve e-satış (UYAP) işlemleri.
- İcra Mahkemesi: İİK m.16 şikayeti, itirazın kaldırılması, ihalenin feshi, istihkak davaları.
- Asliye Ticaret Mahkemesi: İflas davası (İİK m.154), konkordato (İİK m.285), iflasın ertelenmesi yerine konkordato başvurusu.
- Asliye Hukuk Mahkemesi: İtirazın iptali (İİK m.67), menfi tespit (İİK m.72), tasarrufun iptali (İİK m.277).
- Sulh Hukuk Mahkemesi: İİK m.269 kira tahliye itirazın kaldırılması (İİK m.269/c).
- UYAP e-Satış Portalı: Hacizli mallarda elektronik açık artırma ile satış.
Resmi Kaynaklar
- Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr)
- Yargıtay Karar Arama (karararama.yargitay.gov.tr)
- UYAP Vatandaş Portalı (uyap.gov.tr)
- İstanbul Barosu (istanbulbarosu.org.tr)
- T.C. Adalet Bakanlığı (adalet.gov.tr)
- Türkiye Barolar Birliği (barobirlik.org.tr)
Hazırlayan Hukuku
Av. Bilal ALYAR — İstanbul Barosu Sicil No: 54965
Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2015). Aile hukuku, ceza hukuku, kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve vergi hukuku alanlarında faaliyet göstermektedir.
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; somut hukuki görüş ya da avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. Her dosya kendine özgü koşullar içerdiğinden, hukuki süreçlerde ilgili mevzuat çerçevesinde bilgilendirme alınması yararlı olabilir.