TCK 299 Cumhurbaşkanına Hakaret Suçu (2026)
TCK 299 Cumhurbaşkanına hakareti 1-4 yıl hapis cezasıyla yaptırıma bağlar; alenen işlenmesi halinde ceza 1/6 oranında artırılır. Kovuşturma Adalet Bakanı’nın iznine bağlıdır ve sosyal medya paylaşımları suçun en yaygın görünümüdür.
İçindekiler
- Suçun Maddi Unsurları
- Cezalar ve Aleniyet Şartı
- Adalet Bakanı İzni ve Soruşturma
- AİHM ve Anayasa Mahkemesi İçtihatları
- Müdafaa: Eleştiri-Hakaret Ayrımı
- Sıkça Sorulan Sorular
Suçun Maddi Unsurları
Cumhurbaşkanına hakaret edilmesi, onur-şeref-saygınlığa saldırı niteliğinde söz/yazı/işaret/eylem ile gerçekleşir. Suçun mağduru görevdeki Cumhurbaşkanıdır. Eleştiri, siyasi söylem ve kamu yararı içeren ifadeler ifade hürriyeti kapsamında değerlendirilir.
Cezalar ve Aleniyet Şartı
TCK 299/1 cezayı 1-4 yıl hapis olarak belirler. TCK 299/2 hakaretin alenen işlenmesi halinde cezayı 1/6 oranında artırır. Sosyal medya paylaşımları, basın yayın, kamuya açık alan aleniyet kapsamında değerlendirilir.
Adalet Bakanı İzni ve Soruşturma
TCK 299/3 uyarınca kovuşturma yapılması Adalet Bakanı’nın iznine bağlıdır. İzin verilmedikçe soruşturma savcılıkça başlatılsa dahi kovuşturma evresine geçilemez. İzin red veya geri alma halinde dava düşürülür.
AİHM ve Anayasa Mahkemesi İçtihatları
AİHM Vedat Şorli/Türkiye (2021) ve Anayasa Mahkemesi pek çok bireysel başvuru kararıyla TCK 299 uygulamasını ifade hürriyeti (AİHS m.10, AY m.26) kapsamında değerlendirmiş ve eleştiri/siyasi söylem ile hakaret arasındaki ayrımı vurgulamıştır. İçtihatların etkisi yargılama pratiğinde belirgindir.
Müdafaa: Eleştiri-Hakaret Ayrımı
Sözün/paylaşımın bağlamı, siyasi olayın yakınlığı, mağdurun kamusal figür olarak kabul ettiği eleştiri marjı, mizah unsuru, ifade hürriyeti çerçevesindeki hak kullanımı savunmanın temel argümanlarıdır. AİHM ve AYM içtihatları sıkça referans alınır.
Sıkça Sorulan Sorular
Cumhurbaşkanına hakaret cezası nedir?
TCK 299/1’e göre Cumhurbaşkanına hakaret suçunun cezası 1 yıldan 4 yıla kadar hapistir. Alenen işlenmesi halinde ceza 1/6 oranında artırılır.
Cumhurbaşkanına hakaret için izin gerekir mi?
Evet. TCK 299/3 uyarınca kovuşturma yapılması Adalet Bakanı’nın iznine tabidir. İzin verilmedikçe kovuşturma yapılamaz.
Sosyal medyada eleştiri suç mu?
AİHM ve AYM içtihatlarına göre kamusal figürlere yönelik eleştiri, mizah ve siyasi söylem ifade hürriyeti kapsamında değerlendirilir. Hakaret kastı bulunmayan ve kamusal tartışmaya katkı sağlayan ifadeler suç oluşturmaz.
TCK 299’da uzlaştırma var mı?
Hayır. CMK 253 uyarınca TCK 299 uzlaştırma kapsamı dışındadır. Ancak HAGB (CMK 231) ve seçenek yaptırımlar (TCK 50) cezada değerlendirilebilir.
Yargıtay ve AYM Kararları
- Anayasa Mahkemesi: Anayasa Mahkemesi – TCK 299 ve İfade Hürriyeti. AYM bireysel başvuru kararında TCK 299 uygulamasının ifade hürriyeti (AY m.26) ile uyumlu olabilmesi için eleştiri-hakaret ayrımının titizlikle yapılması gerektiği vurgulanmıştır. AİHM Vedat Şorli/Türkiye kararına atıfta bulunulmuştur. UYAP Mevzuat
- Yargıtay içtihatları: Yargıtay içtihatları- Sosyal Medyada Hakaret ve Aleniyet. X (Twitter) üzerinden yapılan paylaşımın kamusal nitelik taşıması nedeniyle aleniyet unsurunun gerçekleştiği ve TCK 125/4 uyarınca 1/6 oranında artırım uygulanması gerektiği vurgulanmıştır. Sahte hesap iddiasının ispatı sanığa düşer. UYAP Mevzuat
İlgili Ceza Hukuku Rehberleri
Bölgesel Hizmet Alanları
- kadikoy ceza hukuku alanı Rehberi (2026)
- besiktas ceza hukuku alanı Rehberi (2026)
- sisli ceza hukuku alanı Rehberi (2026)
- uskudar ceza hukuku alanı Rehberi (2026)
- bakirkoy ceza hukuku alanı Rehberi (2026)
YouTube Hukuk Kanalı
Detaylı video anlatımı için @bilalalyar YouTube kanalını ziyaret edebilirsiniz.
Güncellenme: 17 Nisan 2026 — Alyar Hukuk & Danışmanlık
İlgili Mevzuat ve Yararlı Kaynaklar
| Mevzuat | Konu | Madde Atfı |
|---|---|---|
| 5237 SK — TCK | Türk Ceza Kanunu genel/özel hükümler | m.1-345 |
| 5271 SK — CMK | Ceza Muhakemesi Kanunu | m.90-103, 100-108, 109-115, 170, 172, 231 |
| 5275 SK | İnfaz — Koşullu salıverilme, denetimli serbestlik | m.105/A, 107, 108 |
| 6284 SK | Koruma/önleyici tedbirler | m.3, 5, 8, 13 |
| 5395 SK | Çocuk Koruma Kanunu | m.4, 5, 11, 25, 35 |
| 5352 SK | Adli Sicil Kanunu | m.9, 12, 13/A |
| AY m.36, 38 | Adil yargılanma, masumiyet karinesi | — |
| AİHS m.5, 6 | Özgürlük, adil yargılanma | — |
Başvurulacak Kurumlar
- Cumhuriyet Başsavcılığı — şikayet ve suç duyurusu
- Sulh Ceza Hakimliği — tutuklama, adli kontrol, arama itirazı
- Asliye/Ağır Ceza Mahkemesi — kovuşturma
- Bölge Adliye Mahkemesi — istinaf
- Yargıtay Ceza Daireleri — temyiz
- İnfaz Hakimliği — infaz işlemleri (4675 SK)
- Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü — sicil başvuru
Genel bilgilendirme niteliğindedir; somut dosyanız için uzman değerlendirmesi gereklidir.
Resmi Kaynaklar
- Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr)
- Yargıtay Karar Arama (karararama.yargitay.gov.tr)
- UYAP Vatandaş Portalı (uyap.gov.tr)
- İstanbul Barosu (istanbulbarosu.org.tr)
- T.C. Adalet Bakanlığı (adalet.gov.tr)
- Türkiye Barolar Birliği (barobirlik.org.tr)
Hazırlayan Hukuku
Av. Bilal ALYAR — İstanbul Barosu Sicil No: 54965
Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2015). Aile hukuku, ceza hukuku, kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve vergi hukuku alanlarında faaliyet göstermektedir.
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; somut hukuki görüş ya da avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. Her dosya kendine özgü koşullar içerdiğinden, hukuki süreçlerde ilgili mevzuat çerçevesinde bilgilendirme alınması yararlı olabilir.