CMK 253 Uzlaştırma Kurumu Detaylı Rehber (2026)
CMK 253 uzlaştırma kurumu, soruşturma konusu suç bakımından şüpheli ile mağdur arasında uzlaştırmacı aracılığıyla bir anlaşma sağlanması yöntemini düzenler. Şikâyete tabi suçlar ile kanunda sayılan diğer suçlarda zorunlu olarak uygulanır.
İçindekiler
- Uzlaştırmaya Tabi Suçlar
- Uzlaştırma Süreci ve Uzlaştırmacı
- Uzlaşma Teklifi ve Sonuçları
- Uzlaştırmacının Ücreti ve Sertifikasyon
- Müdafi Görevi: Uzlaşma Stratejisi
- Sıkça Sorulan Sorular
Uzlaştırmaya Tabi Suçlar
CMK 253/1’de sayılan suçlar uzlaştırmaya tabidir: tüm şikâyete tabi suçlar, hakaret, kasten yaralama (basit), tehdit (basit), konut dokunulmazlığını ihlal, iş ve çalışma hürriyetinin ihlali, çocuğun kaçırılması, ticari sır/banka sırrı/müşteri sırrı niteliğindeki bilgi/belgelerin açıklanması ve diğer kanunlarda öngörülen suçlar dahildir.
Uzlaştırma Süreci ve Uzlaştırmacı
Cumhuriyet savcılığı dosyayı uzlaştırma bürosuna gönderir; büro listeden uzlaştırmacı atar. Uzlaştırmacı taraflara teklif yapar, görüşmeler düzenler ve raporunu büroya sunar. Süreç en fazla 30+20 gün ile sınırlıdır. Uzlaşma sağlanırsa kovuşturmaya yer olmadığı kararı, sağlanamazsa iddianame düzenlenir.
Uzlaşma Teklifi ve Sonuçları
Uzlaşma teklifi yapılmadan dava açılması mutlak bozma sebebidir. Tarafların uzlaşmayı kabul etmemesi, müracaata cevap vermemesi veya uzlaşma yapılmamasıyla sonlanır. Uzlaşma sağlanması halinde belirlenen edim yerine getirilir; getirilmezse asıl soruşturma kaldığı yerden devam eder.
Uzlaştırmacının Ücreti ve Sertifikasyon
Adalet Bakanlığı tarafından sertifikalandırılan uzlaştırmacıların ücreti yönetmelikle belirlenir ve devlet tarafından karşılanır. Uzlaştırmacı liste sıralaması, görev kabul-red şartları, etik kurallar yönetmelikle düzenlenmiştir.
Müdafi Görevi: Uzlaşma Stratejisi
Müdafi/vekil uzlaşma teklifinin reddi/kabulü kararının hukuki sonuçlarını müvekkiline anlatır. Edim olarak para, mal, hizmet, eğitim katılımı, kamu yararına çalışma, özür dileme tek taraflı veya karşılıklı olarak belirlenebilir. Uzlaşmanın hukuki koruyuculuğu (HAGB, beraat şansı, sicil temizliği) müzakere sürecinde dikkate alınmalıdır.
Sıkça Sorulan Sorular
Uzlaştırma hangi suçlarda uygulanır?
CMK 253/1’de sayılı şikâyete tabi suçlar, basit yaralama, hakaret, basit tehdit, konut dokunulmazlığının ihlali, iş ve çalışma hürriyetinin ihlali, ticari sır/banka sırrı niteliğindeki bilgilerin açıklanması, basit dolandırıcılık ve diğer kanunlarda sayılan suçlarda zorunlu olarak uygulanır.
Uzlaşma sağlanırsa ne olur?
Uzlaşma sağlanıp edim yerine getirilirse cumhuriyet savcılığı kovuşturmaya yer olmadığı kararı verir. Edim yerine getirilmezse asıl soruşturma devam eder.
Uzlaştırmacı kimdir?
Adalet Bakanlığı tarafından sertifikalandırılan, uzlaştırma siciline kayıtlı kişilerdir. Hukuki Bilgilendirme, hukuk fakültesi mezunu, hukuk dersi okutan veya hukuk alanında tezli lisansüstü eğitim almış kişiler uzlaştırmacı olabilir.
Uzlaşma teklifi yapılmadan dava açılırsa ne olur?
CMK 253’e aykırı olarak uzlaşma teklifi yapılmadan dava açılması mutlak bozma sebebidir. Mahkeme dosyayı geri çevirerek uzlaştırma sürecinin tamamlanmasını talep eder.
Yargıtay ve AYM Kararları
- Yargıtay içtihatları: Yargıtay içtihatları- Yağma ve Hırsızlık Vasıf Tartışması. Cebir/tehdit unsurunun olayda gerçek anlamda kullanılıp kullanılmadığı, mağdurun direnç durumu, fail-mağdur arasındaki güç dengesi tartışılarak yağma yerine hırsızlık vasfının uygulanması gerektiğine hükmedilmiştir. Etkin pişmanlık değerlendirmesi yapılmıştır. UYAP Mevzuat
- Yargıtay içtihatları: Yargıtay içtihatları- Sosyal Medyada Hakaret ve Aleniyet. X (Twitter) üzerinden yapılan paylaşımın kamusal nitelik taşıması nedeniyle aleniyet unsurunun gerçekleştiği ve TCK 125/4 uyarınca 1/6 oranında artırım uygulanması gerektiği vurgulanmıştır. Sahte hesap iddiasının ispatı sanığa düşer. UYAP Mevzuat
İlgili Ceza Hukuku Rehberleri
Bölgesel Hizmet Alanları
- kadikoy ceza hukuku alanı Rehberi (2026)
- besiktas ceza hukuku alanı Rehberi (2026)
- sisli ceza hukuku alanı Rehberi (2026)
- uskudar ceza hukuku alanı Rehberi (2026)
- bakirkoy ceza hukuku alanı Rehberi (2026)
YouTube Hukuk Kanalı
Detaylı video anlatımı için @bilalalyar YouTube kanalını ziyaret edebilirsiniz.
Güncellenme: 17 Nisan 2026 — Alyar Hukuk & Danışmanlık
İlgili Mevzuat ve Yararlı Kaynaklar
| Mevzuat | Konu | Madde Atfı |
|---|---|---|
| 5237 SK — TCK | Türk Ceza Kanunu genel/özel hükümler | m.1-345 |
| 5271 SK — CMK | Ceza Muhakemesi Kanunu | m.90-103, 100-108, 109-115, 170, 172, 231 |
| 5275 SK | İnfaz — Koşullu salıverilme, denetimli serbestlik | m.105/A, 107, 108 |
| 6284 SK | Koruma/önleyici tedbirler | m.3, 5, 8, 13 |
| 5395 SK | Çocuk Koruma Kanunu | m.4, 5, 11, 25, 35 |
| 5352 SK | Adli Sicil Kanunu | m.9, 12, 13/A |
| AY m.36, 38 | Adil yargılanma, masumiyet karinesi | — |
| AİHS m.5, 6 | Özgürlük, adil yargılanma | — |
Başvurulacak Kurumlar
- Cumhuriyet Başsavcılığı — şikayet ve suç duyurusu
- Sulh Ceza Hakimliği — tutuklama, adli kontrol, arama itirazı
- Asliye/Ağır Ceza Mahkemesi — kovuşturma
- Bölge Adliye Mahkemesi — istinaf
- Yargıtay Ceza Daireleri — temyiz
- İnfaz Hakimliği — infaz işlemleri (4675 SK)
- Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü — sicil başvuru
Genel bilgilendirme niteliğindedir; somut dosyanız için uzman değerlendirmesi gereklidir.
Resmi Kaynaklar
- Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr)
- Yargıtay Karar Arama (karararama.yargitay.gov.tr)
- UYAP Vatandaş Portalı (uyap.gov.tr)
- İstanbul Barosu (istanbulbarosu.org.tr)
- T.C. Adalet Bakanlığı (adalet.gov.tr)
- Türkiye Barolar Birliği (barobirlik.org.tr)
Hazırlayan Hukuku
Av. Bilal ALYAR — İstanbul Barosu Sicil No: 54965
Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2015). Aile hukuku, ceza hukuku, kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve vergi hukuku alanlarında faaliyet göstermektedir.
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; somut hukuki görüş ya da avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. Her dosya kendine özgü koşullar içerdiğinden, hukuki süreçlerde ilgili mevzuat çerçevesinde bilgilendirme alınması yararlı olabilir.