CMK 231 Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB) Detaylı Rehber (2026)
CMK 231 sanığa verilen hapis cezasının iki yıl veya daha az olması halinde belirli koşullarla hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına olanak tanır. AYM’nin 2023 iptali sonrası uygulamada önemli değişiklikler söz konusudur.
İçindekiler
- HAGB Kararının Şartları
- Sanığın Rızası Şartı
- Denetim Süresi ve Yükümlülükler
- AYM 2023 İptal Kararı ve Etkileri
- HAGB’nin Uygulanmayacağı Suçlar
- Sıkça Sorulan Sorular
HAGB Kararının Şartları
CMK 231/6’ya göre HAGB için: hapis cezasının 2 yıl veya altı olması, sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmaması, suçun işlenmesiyle mağdurun veya kamunun uğradığı zararın aynen iade-suçtan önceki hale getirme veya tazmin suretiyle giderilmesi, mahkemenin yeniden suç işlenmeyeceğine kanaat getirmesi şartları aranır.
Sanığın Rızası Şartı
HAGB için sanığın açık rızası aranır. Rızanın alınmaması mutlak bozma sebebidir. Sanık HAGB istemeyerek hükmün açıklanmasını talep edebilir; bu durumda istinaf yolu açıktır. HAGB kararına karşı yalnızca CMK 231/12 uyarınca itiraz yolu öngörülmüştü; ancak AYM 2023 kararı ile bu sınırlama iptal edilmiştir.
Denetim Süresi ve Yükümlülükler
HAGB kararı ile sanık 5 yıl denetim altına alınır (çocuklar için 3 yıl). Mahkeme 1 yılı aşmamak üzere belirli yükümlülükler (kamu kurum/derneklerde gönüllü çalışma, eğitim programı, belirli yerlere gitmeme, kişilerle görüşmeme, alkol-uyuşturucu bağımlılığı tedavisi) verebilir. Yükümlülük ihlali halinde ek yükümlülük belirlenir veya hüküm açıklanır.
AYM 2023 İptal Kararı ve Etkileri
Anayasa Mahkemesi 1.6.2023 tarihli E.2022/120 K.ilgili kararı ile CMK 231’in bazı fıkralarını iptal etmiştir. Karar 1.8.2024 itibariyle yürürlüğe girmiş ve Yasakoyucu yeni düzenleme yapmıştır. Mağdurun lehine itiraz yolu, kanun yolları ve diğer hususlarda uygulamada güncel mevzuat takibi şarttır.
HAGB’nin Uygulanmayacağı Suçlar
CMK 231/14 uyarınca Anayasa’nın 174. maddesinde sayılan inkılap kanunlarında yer alan suçlar hakkında HAGB uygulanmaz. Ayrıca özel kanunlarda HAGB yasağı bulunan suçlar (uyuşturucu ticareti, terör suçları, cinsel istismar gibi belirli ağır suçlar) için de bu kurum uygulanamaz.
Sıkça Sorulan Sorular
HAGB ne demek?
Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB), CMK 231 uyarınca verilen mahkûmiyet hükmünün belirli süre (5 yıl) sanık üzerinde hukuki etkisi doğurmaması koşuluyla denetim altına alınmasını ifade eder. Denetim süresinde yeni suç işlenmezse dava düşürülür.
HAGB için kaç yıl ceza şartı var?
CMK 231/6’ya göre verilen hapis cezasının 2 yıl veya daha az olması gerekir. Adli para cezalarında üst sınır yoktur.
HAGB kararına itiraz edilebilir mi?
AYM 2023 iptal kararı sonrası HAGB kararına karşı itiraz yolunun yanı sıra istinaf yolu da açılmıştır. İtiraz mercii bir üst dereceli mahkemedir; itiraz süresi tefhim/tebliğden itibaren 7 gündür.
HAGB’nin sicile etkisi nedir?
HAGB kararı adli sicile değil özel sicile kaydedilir; denetim süresi başarı ile tamamlanırsa kayıt silinir. Denetim süresi içinde yeni suç işlenirse hüküm açıklanır ve adli sicile işlenir.
Yargıtay ve AYM Kararları
- Anayasa Mahkemesi: Anayasa Mahkemesi – TCK 299 ve İfade Hürriyeti. AYM bireysel başvuru kararında TCK 299 uygulamasının ifade hürriyeti (AY m.26) ile uyumlu olabilmesi için eleştiri-hakaret ayrımının titizlikle yapılması gerektiği vurgulanmıştır. AİHM Vedat Şorli/Türkiye kararına atıfta bulunulmuştur. UYAP Mevzuat
- Yargıtay içtihatları: Yargıtay içtihatları- Yağma ve Hırsızlık Vasıf Tartışması. Cebir/tehdit unsurunun olayda gerçek anlamda kullanılıp kullanılmadığı, mağdurun direnç durumu, fail-mağdur arasındaki güç dengesi tartışılarak yağma yerine hırsızlık vasfının uygulanması gerektiğine hükmedilmiştir. Etkin pişmanlık değerlendirmesi yapılmıştır. UYAP Mevzuat
İlgili Ceza Hukuku Rehberleri
Bölgesel Hizmet Alanları
- kadikoy ceza hukuku alanı Rehberi (2026)
- besiktas ceza hukuku alanı Rehberi (2026)
- sisli ceza hukuku alanı Rehberi (2026)
- uskudar ceza hukuku alanı Rehberi (2026)
- bakirkoy ceza hukuku alanı Rehberi (2026)
YouTube Hukuk Kanalı
Detaylı video anlatımı için @bilalalyar YouTube kanalını ziyaret edebilirsiniz.
Güncellenme: 17 Nisan 2026 — Alyar Hukuk & Danışmanlık
İlgili Mevzuat ve Yararlı Kaynaklar
| Mevzuat | Konu | Madde Atfı |
|---|---|---|
| 5237 SK — TCK | Türk Ceza Kanunu genel/özel hükümler | m.1-345 |
| 5271 SK — CMK | Ceza Muhakemesi Kanunu | m.90-103, 100-108, 109-115, 170, 172, 231 |
| 5275 SK | İnfaz — Koşullu salıverilme, denetimli serbestlik | m.105/A, 107, 108 |
| 6284 SK | Koruma/önleyici tedbirler | m.3, 5, 8, 13 |
| 5395 SK | Çocuk Koruma Kanunu | m.4, 5, 11, 25, 35 |
| 5352 SK | Adli Sicil Kanunu | m.9, 12, 13/A |
| AY m.36, 38 | Adil yargılanma, masumiyet karinesi | — |
| AİHS m.5, 6 | Özgürlük, adil yargılanma | — |
Başvurulacak Kurumlar
- Cumhuriyet Başsavcılığı — şikayet ve suç duyurusu
- Sulh Ceza Hakimliği — tutuklama, adli kontrol, arama itirazı
- Asliye/Ağır Ceza Mahkemesi — kovuşturma
- Bölge Adliye Mahkemesi — istinaf
- Yargıtay Ceza Daireleri — temyiz
- İnfaz Hakimliği — infaz işlemleri (4675 SK)
- Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü — sicil başvuru
Genel bilgilendirme niteliğindedir; somut dosyanız için uzman değerlendirmesi gereklidir.
Resmi Kaynaklar
- Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr)
- Yargıtay Karar Arama (karararama.yargitay.gov.tr)
- UYAP Vatandaş Portalı (uyap.gov.tr)
- İstanbul Barosu (istanbulbarosu.org.tr)
- T.C. Adalet Bakanlığı (adalet.gov.tr)
- Türkiye Barolar Birliği (barobirlik.org.tr)
Hazırlayan Hukuku
Av. Bilal ALYAR — İstanbul Barosu Sicil No: 54965
Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2015). Aile hukuku, ceza hukuku, kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve vergi hukuku alanlarında faaliyet göstermektedir.
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; somut hukuki görüş ya da avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. Her dosya kendine özgü koşullar içerdiğinden, hukuki süreçlerde ilgili mevzuat çerçevesinde bilgilendirme alınması yararlı olabilir.