CMK 231 Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB) Detaylı Rehber (2026)

CMK 231 sanığa verilen hapis cezasının iki yıl veya daha az olması halinde belirli koşullarla hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına olanak tanır. AYM’nin 2023 iptali sonrası uygulamada önemli değişiklikler söz konusudur.

İçindekiler

HAGB Kararının Şartları
Sanığın Rızası Şartı
Denetim Süresi ve Yükümlülükler
AYM 2023 İptal Kararı ve Etkileri
HAGB’nin Uygulanmayacağı Suçlar
Sıkça Sorulan Sorular

HAGB Kararının Şartları

CMK 231/6’ya göre HAGB için: hapis cezasının 2 yıl veya altı olması, sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmaması, suçun işlenmesiyle mağdurun veya kamunun uğradığı zararın aynen iade-suçtan önceki hale getirme veya tazmin suretiyle giderilmesi, mahkemenin yeniden suç işlenmeyeceğine kanaat getirmesi şartları aranır.

Sanığın Rızası Şartı

HAGB için sanığın açık rızası aranır. Rızanın alınmaması mutlak bozma sebebidir. Sanık HAGB istemeyerek hükmün açıklanmasını talep edebilir; bu durumda istinaf yolu açıktır. HAGB kararına karşı yalnızca CMK 231/12 uyarınca itiraz yolu öngörülmüştü; ancak AYM 2023 kararı ile bu sınırlama iptal edilmiştir.

Denetim Süresi ve Yükümlülükler

HAGB kararı ile sanık 5 yıl denetim altına alınır (çocuklar için 3 yıl). Mahkeme 1 yılı aşmamak üzere belirli yükümlülükler (kamu kurum/derneklerde gönüllü çalışma, eğitim programı, belirli yerlere gitmeme, kişilerle görüşmeme, alkol-uyuşturucu bağımlılığı tedavisi) verebilir. Yükümlülük ihlali halinde ek yükümlülük belirlenir veya hüküm açıklanır.

AYM 2023 İptal Kararı ve Etkileri

Anayasa Mahkemesi 1.6.2023 tarihli E.2022/120 K.2023/107 sayılı kararı ile CMK 231’in bazı fıkralarını iptal etmiştir. Karar 1.8.2024 itibariyle yürürlüğe girmiş ve Yasakoyucu yeni düzenleme yapmıştır. Mağdurun lehine itiraz yolu, kanun yolları ve diğer hususlarda uygulamada güncel mevzuat takibi şarttır.

HAGB’nin Uygulanmayacağı Suçlar

CMK 231/14 uyarınca Anayasa’nın 174. maddesinde sayılan inkılap kanunlarında yer alan suçlar hakkında HAGB uygulanmaz. Ayrıca özel kanunlarda HAGB yasağı bulunan suçlar (uyuşturucu ticareti, terör suçları, cinsel istismar gibi belirli ağır suçlar) için de bu kurum uygulanamaz.

Sıkça Sorulan Sorular

HAGB ne demek?

Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB), CMK 231 uyarınca verilen mahkûmiyet hükmünün belirli süre (5 yıl) sanık üzerinde hukuki etkisi doğurmaması koşuluyla denetim altına alınmasını ifade eder. Denetim süresinde yeni suç işlenmezse dava düşürülür.

HAGB için kaç yıl ceza şartı var?

CMK 231/6’ya göre verilen hapis cezasının 2 yıl veya daha az olması gerekir. Adli para cezalarında üst sınır yoktur.

HAGB kararına itiraz edilebilir mi?

AYM 2023 iptal kararı sonrası HAGB kararına karşı itiraz yolunun yanı sıra istinaf yolu da açılmıştır. İtiraz mercii bir üst dereceli mahkemedir; itiraz süresi tefhim/tebliğden itibaren 7 gündür.

HAGB’nin sicile etkisi nedir?

HAGB kararı adli sicile değil özel sicile kaydedilir; denetim süresi başarı ile tamamlanırsa kayıt silinir. Denetim süresi içinde yeni suç işlenirse hüküm açıklanır ve adli sicile işlenir.

Yargıtay ve AYM Kararları

Anayasa Mahkemesi: Anayasa Mahkemesi – TCK 299 ve İfade Hürriyeti. AYM bireysel başvuru kararında TCK 299 uygulamasının ifade hürriyeti (AY m.26) ile uyumlu olabilmesi için eleştiri-hakaret ayrımının titizlikle yapılması gerektiği vurgulanmıştır. AİHM Vedat Şorli/Türkiye kararına atıfta bulunulmuştur. UYAP Mevzuat
Yargıtay 6. CD: Yargıtay 6. Ceza Dairesi – Yağma ve Hırsızlık Vasıf Tartışması. Cebir/tehdit unsurunun olayda gerçek anlamda kullanılıp kullanılmadığı, mağdurun direnç durumu, fail-mağdur arasındaki güç dengesi tartışılarak yağma yerine hırsızlık vasfının uygulanması gerektiğine hükmedilmiştir. Etkin pişmanlık değerlendirmesi yapılmıştır. UYAP Mevzuat

İlgili Ceza Hukuku Rehberleri

Bölgesel Hizmet Alanları

YouTube Hukuk Kanalı

Detaylı video anlatımı için @bilalalyar YouTube kanalını ziyaret edebilirsiniz.

Güncellenme: 17 Nisan 2026 — Av. Bilal ALYAR Hukuk Bürosu