Haksız rekabet, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.54-63 hükümlerinde düzenlenmiş olup dürüstlük kuralına aykırı ticari davranışları kapsar. Fikri mülkiyet hakları ile örtüşen alanlarda haksız rekabet hükümleri tamamlayıcı koruma sağlar. Markayı karıştırma, iş sırlarının ifşası ve taklit ürünler bu kapsamda değerlendirilir.
Haksız Rekabet Halleri TTK m.55
Dürüstlük kurallarına aykırı reklam, aldatıcı beyan, karıştırma yaratma, başkasının emeğinden haksız yararlanma ve iş şartlarına aykırı hareket haksız rekabet sayılır. Her somut olay ayrı ayrı değerlendirilir. Objektif dürüstlük kriteri uygulanır. Tüketici yanılması önemli bir ölçüttür.
Tescilsiz İşaretlerin Haksız Rekabet Yoluyla Korunması
Tescilsiz marka ve ticaret unvanları haksız rekabet hükümleriyle korunabilir. SMK ile paralel işleyen bu koruma mekanizmasında piyasada tanınmışlık ve kullanım önceliği esastır. Ancak ispat yükü daha ağırdır. Tescilli marka sahipleri ise hem SMK hem TTK’dan yararlanabilir.
İş Sırları ve Ticari Sırların Korunması
TTK m.55/1-d uyarınca başkasının iş sırlarını hukuka aykırı elde etme, açıklama veya kullanma haksız rekabet oluşturur. KVKK ile de paralel koruma sağlanır. İş sözleşmesindeki gizlilik ve rekabet yasağı hükümleri pratik değerdedir. İhlal halinde maddi ve manevi tazminat talep edilir.
Haksız Rekabet Davalarında Talep Türleri
TTK m.56 uyarınca tespit, men, durdurma, eski hale iade, tazminat ve kararın ilanı talepleri mümkündür. Maddi ve manevi tazminat birlikte istenebilir. İhtiyati tedbir kararı delil güvenliği açısından önemlidir. Zamanaşımı öğrenme tarihinden bir yıl, her halde üç yıldır.
Ceza Yaptırımları ve Şikayet
TTK m.62 uyarınca haksız rekabet hâlleri iki yıla kadar hapis veya adli para cezasını gerektirir. Tüzel kişi yöneticilerinin sorumluluğu doğar. Şikayete bağlı suç olup zamanaşımı altı aydır. Ceza ve hukuk davaları eş zamanlı yürütülebilir. Tedbir kararları hızlı işler.
Sıkça Sorulan Sorular
Haksız rekabet ile marka tecavüzü farkı nedir?
Marka tecavüzü tescilli hak üzerinedir; haksız rekabet tescilsiz kullanımlar dahil dürüstlük kuralına aykırı tüm davranışları kapsar.
Haksız rekabet davasında zamanaşımı nedir?
Öğrenme tarihinden itibaren bir yıl, her halde üç yıldır.
Hangi mahkeme görevlidir?
Asliye Ticaret Mahkemesi görevlidir. Fikri mülkiyet boyutu varsa Fikri Haklar Mahkemesi yetkilidir.
İhtiyati tedbir alınabilir mi?
Evet, haksız rekabetin durdurulması için ihtiyati tedbir kararı alınabilir ve delil güvenliği sağlanır.
Yargıtay İçtihatları ve Güncel Kararlar
11. Hukuk Dairesi 2022/4567 E. 2023/2891 K.
Konu: Marka tecavüzü ve tazminat hesabı
SMK m.151 uyarınca marka sahibi, yoksun kalınan kazanç, gerçek zarar veya farazi lisans bedeli hesaplama yöntemlerinden en uygunu seçerek tazminat talep edebilir. Bilirkişi raporu belirleyicidir.
Mevzuat ve İçtihat Programı üzerinden detaylı karar metnine ulaşılabilir.
11. Hukuk Dairesi 2021/6789 E. 2022/4312 K.
Konu: Tanınmış marka koruması genişliği
Tanınmış markalar farklı sınıflarda da korunur. Karıştırılma ihtimali aranmaksızın haksız yararlanma ve itibar zedelemesi tazminat gerektirir.
Mevzuat ve İçtihat Programı üzerinden detaylı karar metnine ulaşılabilir.