E-ticaret ve tüketici hakları, 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun, 6502 sayılı Tüketici Kanunu, Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği ve 2023 itibarıyla yürürlüğe giren 7416 sayılı değişiklik çerçevesinde düzenlenmiştir. Bu rehber; mesafeli satış cayma hakkı, aracı hizmet sağlayıcı sorumluluğu, kargo hasarı, iade süreçleri, ayıplı mal ve cezai hükümleri 2026 uygulaması ile özetler.
Mesafeli Sözleşmelerde 14 Gün Cayma Hakkı
6502 TKHK m.48 ve Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği m.9 çerçevesinde tüketici, malın tesliminden itibaren 14 gün içinde hiçbir gerekçe göstermeksizin ve cezai şart ödemeksizin sözleşmeden cayma hakkına sahiptir. Cayma bildiriminin kanıtlanabilir yolla (kayıtlı e-posta, formun yazılı gönderilmesi, iletişim kanalı) yapılması yeterlidir. Bazı mal ve hizmetler (kişiye özel üretim, yazılım gibi orijinal ambalajı açılan ürünler, 6502 m.15 istisnaları) cayma dışındadır.
Aracı Hizmet Sağlayıcının Sorumluluğu (7416 ile Değişiklik)
2023’te yürürlüğe giren 7416 sayılı Kanun değişikliği ile 6563 SK m.9, aracı hizmet sağlayıcının yükümlülüklerini genişletmiştir. Trendyol, Hepsiburada, N11, Amazon.tr gibi pazar yerleri; satıcının sunduğu ürün/hizmete ilişkin tüketiciyi yanıltıcı içeriklere karşı denetim yükümlülüğü, ön bilgilendirme yükümlülüğüne uyum denetimi ve ETBİS kayıt tutma görevi ile yükümlüdür. Net işlem hacmi belirli eşikleri aşan “elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcıları” için ilave yükümlülükler öngörülmüştür.
Ayıplı Mal ve Tüketicinin Seçimlik Hakları
6502 TKHK m.11 gereği ayıplı mal tesliminde tüketicinin dört seçimlik hakkı vardır: (1) sözleşmeden dönme, (2) ücretsiz onarım, (3) ücretsiz değişim, (4) ayıp oranında bedel indirimi. Gizli ayıplarda zamanaşımı 2 yıl, konut ve tatil amaçlı taşınmazlarda 5 yıldır (m.12). Satıcının ayıbı gizlemesi halinde zamanaşımı uygulanmaz.
Kargo Hasarı, Teslimat Gecikmesi ve Sorumluluk
Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği m.16 çerçevesinde teslimat süresi 30 günü aşamaz; aşıldığında tüketici sözleşmeyi feshedebilir. Kargoda hasar meydana geldiğinde sorumluluk satıcıya aittir (6502 TKHK m.48/5); tüketici teslim aldığında kargo tutanağı tutturmalı, açmalı ve 2 gün içinde satıcıya bildirim yapmalıdır. Satıcı malın hasarlı teslim alındığını tespit edinceye kadar iade/değişim talebini reddedemez.
Tüketici Hakem Heyeti ve Tüketici Mahkemesi
2026 itibarıyla İlçe Tüketici Hakem Heyeti için parasal sınır 104.000 TL’ye çıkarılmıştır; bu tutarın altındaki uyuşmazlıklar için hakem heyeti başvurusu zorunludur (6502 TKHK m.68). Karara 15 gün içinde Tüketici Mahkemesinde itiraz edilebilir. Tüketici Mahkemesinde dava, HMK m.320 çerçevesinde basit yargılama usulü ile görülür ve duruşma takvimi hızlıdır.
ETBİS Bildirim Zorunluluğu
6563 SK m.9/A ile Ticaret Bakanlığı Elektronik Ticaret Bilgi Sistemi’ne (ETBİS) kayıt, tüm e-ticaret işletmeleri için zorunludur. Kayıtsız faaliyet Gümrük ve Ticaret Bakanlığı tarafından idari para cezası ile yaptırılır; yıllık hacim 1 milyon TL üstü satıcıları “e-ticaret işletmesi” ve 10 milyon TL üstü pazar yerleri “elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcı” olarak sınıflandırılır.
Mevzuat Özeti
| Konu | Kanun / Madde | Uygulama |
|---|---|---|
| Mesafeli cayma hakkı | 6502 TKHK m.48 | 14 gün koşulsuz |
| Ön bilgilendirme | 6563 SK m.4, Yön. m.5 | Sözleşme öncesi zorunlu |
| Aracı hizmet sağlayıcı sorumluluk | 6563 SK m.9 (7416 değ.) | Denetim + ETBİS |
| Ayıplı mal – seçimlik haklar | 6502 m.11 | 4 seçenek, 2 yıl |
| Teslimat süresi | Mes. Sözl. Yön. m.16 | 30 gün üst sınır |
| Hakem heyeti parasal sınır | 6502 m.68 | 104.000 TL (2026) |
| Tüketici mahkemesi | 6502 m.73 | Basit yargılama usulü |
| ETBİS bildirim | 6563 SK m.9/A | Zorunlu + İPC |
| Tüketici dernekleri | 6502 m.83-84 | Temsil yetkisi |
Sıkça Sorulan Sorular
14 gün cayma hakkı istisnası hangi ürünleri kapsar?
Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği m.15 çerçevesinde; kişiye özel üretilen mal, çabuk bozulabilen gıda, ambalajı açılan hijyenik ürünler, dijital içerik (indirilmiş), açılmış ses/görüntü kayıtları, gazete/dergi cayma dışındadır.
Satıcı bulunamıyor, pazar yeri (Trendyol/Hepsiburada) sorumlu mudur?
7416 SK değişikliği sonrası aracı hizmet sağlayıcı belirli şartlarda sorumlu tutulmaktadır. Özellikle tüketiciyi yanıltıcı beyan, güven uyandıran sunum ve bildirim yükümlülüğünün ihlalinde 6563 SK m.9 çerçevesinde müteselsil sorumluluk gündeme gelir.
Ürün açılmadan iade ettim ama satıcı iade almadı, ne yapabilirim?
Cayma bildirimini takiben 10 iş günü içinde ödeme iadesi zorunludur (6502 m.48/6). Satıcı iade yapmıyorsa tüketici hakem heyetine ve ödeme kuruluşuna chargeback talebi yapılır; kart hesabınızdan işleme itiraz edilir.
İlgili Rehberler
- Bilişim Avukatı Ana Rehber
- KVKK Veri İhlali Bildirimi
- Sosyal Medya Ajansı Sözleşmeleri
- Sosyal Medya Temsilci Atama
Bu rehber genel bilgilendirme içerir; e-ticaret uyuşmazlıklarında avukat danışmanlığı önerilir.
