Adli Sicil ve Arşiv Kaydının Silinmesi (5352 SK) — 2026 Rehberi
5352 sayılı Adli Sicil Kanunu; ceza mahkumiyetlerinin tutulduğu sicil kaydının kapsamı, silinmesi ve arşive alınma koşullarını düzenler. Günlük hayatta “sabıka kaydı” olarak bilinen bu belge; memuriyet, silah ruhsatı, vize başvurusu, bazı mesleklere giriş gibi pek çok alanda istenir. Kaydın doğru okunması ve gerektiğinde silinmesi için usulün bilinmesi önemlidir.
Adli Sicil ve Arşiv Kaydı Farkı
5352 SK m.9 ve m.12 çerçevesinde iki farklı kayıt türü bulunur:
- Adli Sicil Kaydı: Kesinleşmiş mahkumiyet halinde cezanın infazı tamamlanana kadar görünen kayıttır.
- Arşiv Kaydı: Adli sicilden silinmiş olan kayıtların, belirli sürelerle tutulmaya devam edildiği ve yalnızca soruşturma/kovuşturma, memuriyet gibi belirli amaçlarla görülebilen kayıttır.
e-Devlet üzerinden Adli Sicil Kaydı Sorgulama hizmeti ile her iki kayıt sorgulanabilir; ayrıca “Resmi Kurum İçin” ve “Belge Kurum” seçenekleri vardır.
Adli Sicilden Silme (5352 m.9)
Mahkumiyet hükmüne ilişkin adli sicil kaydı; cezanın veya güvenlik tedbirinin infazının tamamlanması, ceza mahkûmiyetini bütün sonuçlarıyla ortadan kaldıran şikâyetten vazgeçme veya etkin pişmanlık, ceza zamanaşımının dolması ya da genel af hâllerinde Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü tarafından re’sen silinerek arşive alınır (5352 m.9/1). Fiilin kanunla suç olmaktan çıkarılması hâlinde ise kayıt arşive alınmaz, adli sicil ve arşivden tamamen silinir (m.12/2). Silme için başvuruya gerek yoktur; ancak kaydın silinmediği tespit edilirse dilekçe ile başvurulabilir.
Arşiv Kaydının Silinmesi (5352 m.12)
Arşiv kaydının hangi sürede sileneceği, mahkûmiyetin türüne göre değişir:
- Genel kural (m.12/1-c): kaydın arşive alınma koşullarının oluştuğu tarihten itibaren beş yıl geçmesiyle silinir. Uygulamada bu tarih, cezanın infazının tamamlanıp adli sicil kaydının arşive alındığı tarihtir; sürenin başlangıcı mahkûmiyet ya da kesinleşme tarihi değildir.
- Hak yoksunluğu doğuran mahkûmiyetler (m.12/1-b): Anayasa m.76 ile Türk Ceza Kanunu dışındaki kanunların belli bir hak yoksunluğuna bağladığı mahkûmiyetlerde süre uzar. Yasaklanmış hakların geri verilmesi kararı alınmışsa on beş yıl, böyle bir karar alınmamışsa otuz yıl. Otuz yıllık süre, sıkça sanıldığı gibi müebbet hapis cezasına değil, hak yoksunluğu doğuran mahkûmiyete bağlıdır.
- İlgilinin ölümü (m.12/1-a): arşiv kaydı süre beklenmeksizin silinir.
- Fiilin suç olmaktan çıkması (m.12/2): kayıt, talep aranmaksızın tamamen silinir.
- Kanun yararına bozma veya yargılamanın yenilenmesi (m.12/3): sonucunda beraat ya da ceza verilmesine yer olmadığı kararı kesinleşirse önceki mahkûmiyete ilişkin adli sicil ve arşiv kaydı tamamen silinir.
- Akıl hastalığına bağlı güvenlik tedbirleri (m.12/4): kayıt, infazın tamamlanmasıyla silinir.
- HAGB: hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı adli sicile ve arşive kaydedilmez; CMK m.231/13 uyarınca yalnızca o maddeye özgü sistemde tutulur.
- On sekiz yaşından küçükler: ayrı ve daha kısa bir silme süresi yoktur. Fark erişimdedir: bu kayıtlar ancak soruşturma ve kovuşturma kapsamında değerlendirilmek üzere Cumhuriyet başsavcılıkları, hâkim veya mahkemelerce istenebilir (m.10/3).
İlgili başvuru dilekçesi ile ayrıca talep edilebilir; süre dolduğu halde silinmemiş kayıt için Adli Sicil GM’ye başvurulur.
Memnu Hakların İadesi (5352 m.13/A)
Mahkumiyet nedeniyle kaybedilmiş hakların (örneğin memur olamama, seçme-seçilme, ruhsat alamama gibi) iadesi için cezanın infazının tamamlanmasından itibaren 3 yıl geçmesi, bu sürede yeni bir suç işlenmemiş olması ve hayatını iyi hal üzere geçirdiğinin anlaşılması koşullarıyla hükmü veren mahkemeye veya hükümlünün ikametgâhının bulunduğu yerdeki aynı derecedeki mahkemeye başvurulur (5352 m.13/A/3). Cezanın infazına genel af veya etkin pişmanlık dışında bir hukuki nedenle son verilmişse süre farklı işler: bu halde hükmün kesinleştiği tarihten itibaren beş yıl geçmesi gerekir ve bu süre, mahkûm olunan hapis cezasına üç yıl eklenerek bulunacak süreden az olamaz (m.13/A/2). Türk Ceza Kanunu m.53/5 ve 6 hükümleri saklıdır. Mahkeme, koşullar sağlanmışsa memnu hakların iadesine karar verir; kesinleşen karar adli sicil arşivine kaydedilir (5352 m.13/A/6).
HAGB’nin Adli Sicile Etkisi
HAGB kararı CMK m.231/13 uyarınca adli sicile ve arşive kaydedilmez; yalnızca CMK m.231 kapsamındaki özel sicilde tutulur ve sadece yargı mercilerince görülebilir. Dolayısıyla HAGB alan kişi, sıradan sicil sorgulamasında “temiz” görünür; memuriyet, işe giriş, vize gibi süreçlerde engellenmez.
e-Devlet Üzerinden Sorgulama ve Belge Alma
e-Devlet (turkiye.gov.tr) üzerinden Adalet Bakanlığı hizmeti ile Adli Sicil Kaydı Sorgulama bedelsiz yapılabilir. Sorgulama türleri: Kendim İçin, Resmi Kurum İçin, Belge Tanıma Kodlu. Çıktı; PDF ya da QR ile doğrulanabilir belge olarak alınabilir. Başvurularda genellikle “Resmi Kurum İçin” türü istenir.
Yaygın Sorunlar — Yanlış/Eksik Kayıt
Adli sicilde yanlış/gereksiz kayıt görülmesi halinde Adli Sicil GM’ye dilekçe ile düzeltme başvurusu yapılır. Düzeltilmezse idari yargıda iptal davası açılabilir (İYUK). Bu tür hatalar genellikle mükerrer kayıt, yanlış kimlik eşleşmesi veya süresi dolduğu halde silinmemiş kayıt şeklindedir.
Mevzuat Özeti ve Temel Atıflar
| Madde | Konu | Süre / Usul |
|---|---|---|
| 5352 m.9 | Adli sicilden silme | İnfaz sonrası re’sen arşive alınır |
| 5352 m.12 | Arşiv kaydı silme | Arşive alınma koşullarının oluştuğundan itibaren 5 yıl (genel); hak yoksunluğu doğuran mahkûmiyette 15 yıl (yasaklanmış hakların geri verilmesi kararı varsa) veya 30 yıl |
| 5352 m.10/3 | 18 yaşından küçüklerin kayıtları | Ayrı silme süresi yok; yalnız soruşturma/kovuşturma kapsamında savcılık, hâkim veya mahkemece istenebilir |
| 5352 m.13/A | Memnu hakların iadesi | İnfazdan 3 yıl sonra + iyi hal |
| CMK m.231 | HAGB | Sicile işlemez |
| 5237 m.53 | Belli hakları kullanmaktan yoksunluk | Cezayla birlikte |
| Adli Sicil GM | Başvuru | Dilekçe ile |
| e-Devlet | Sorgulama | Bedelsiz, QR kodlu |
| 657 DMK m.48 | Memuriyet şartı | Sabıka/güvenlik |
| İYUK | İdari iptal davası | 60 gün |
Sıkça Sorulan Sorular
HAGB aldım, sabıkam olur mu?
HAGB kararı adli sicile ve arşive kaydedilmez (CMK m.231/13). Sadece yargı mercilerinin görebildiği özel bir sicilde tutulur. Anayasa Mahkemesinin 10/7/2025 tarihli E.2024/98, K.2025/149 sayılı kararıyla iptal edilen CMK m.231/5-14 hükümleri 16/7/2026 tarihli 7589 sayılı Kanunla yeniden düzenlenmiştir; yeni m.231/13 uyarınca HAGB kararları bunlara mahsus bir sisteme kaydedilir ve bu kayıtlar ancak bir soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı olarak Cumhuriyet savcısı, hâkim veya mahkeme tarafından istenmesi hâlinde kullanılabilir. Memuriyet, işe giriş, vize gibi sıradan sorgulamalarda “temiz” görünür.
5 yıl geçti, arşiv kaydım silinmedi ne yapayım?
Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü’ne yazılı dilekçe (e-Devlet üzerinden de) ile başvurup silme talep edebilirsiniz. Yanıt gelmezse/ret edilirse 60 gün içinde idari yargıda iptal davası açılabilir.
Memnu hakların iadesi nasıl alınır?
Cezanın infazının tamamlanmasından 3 yıl sonra, yeni suç işlenmemiş ve iyi hal şartı sağlanmışsa hükmü veren mahkemeye veya hükümlünün ikametgâhının bulunduğu yerdeki aynı derecedeki mahkemeye dilekçe ile başvurulur (5352 m.13/A/1 ve 3). Mahkeme koşulları inceleyerek karar verir; olumlu karar memnu hakların geri kazanılmasını sağlar.
İlgili Rehberler
- Ceza Hukuku İstanbul — Ana Rehber
- Ceza Hukuku Genel Rehberi
- HAGB CMK m.231 Rehberi
- Zamanaşımı Hesaplama Rehberi
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; somut olayınıza göre uzman değerlendirmesi zorunludur.
Resmi Kaynaklar
- Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr)
- Yargıtay Karar Arama (karararama.yargitay.gov.tr)
- UYAP Vatandaş Portalı (uyap.gov.tr)
- T.C. Adalet Bakanlığı (adalet.gov.tr)
Hazırlayan Avukat
Av. Bilal ALYAR
Aile hukuku, ceza hukuku, kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve vergi hukuku alanlarında faaliyet göstermektedir.
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; somut hukuki görüş ya da avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. Her dosya kendine özgü koşullar içerdiğinden, hukuki süreçlerde avukattan hukuki destek alınması yararlı olabilir.
