Kripto para gaspı, mağdurun cebir veya tehdit altında kripto varlıklarını saldırgana transfer etmeye zorlanması ile gerçekleşir. 5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu’nun yağma suçunu düzenleyen 148. maddesi, kripto varlıkları “değer ifade eden mal” niteliğiyle kapsamına almaktadır.
Suç Tipi ve Nitelikli Haller
TCK m.148/1: “Bir başkasını, kendisinin veya yakınının hayatına, vücut veya cinsel dokunulmazlığına yönelik bir saldırı gerçekleştireceğinden ya da malvarlığı itibariyle büyük bir zarara uğratacağından bahisle tehdit ederek veya cebir kullanarak bir malı teslime veya malın alınmasına karşı koymamaya mecbur kılan kişi” yağma suçunu işlemiş olur. Kripto varlıklar bu kapsamda mal niteliğindedir. m.149 nitelikli yağma hükümleri (silahla, gece vakti, birden fazla kişiyle vb.) kripto gaspında da uygulanır.
Dijital Cebir Senaryoları
Kripto gaspı tipik olarak iki şekilde gerçekleşir: (1) Fiziki yağma — saldırgan mağduru fiziksel olarak alıkoyarak telefon/cüzdan üzerinden transfer yaptırır, (2) SIM swap + cebir — telekomünikasyon hesap kontrolünün ele geçirilmesinin ardından mağdura tehdit. Her iki senaryoda da TCK 148/149 hükümleri uygulanır. SIM swap’ın bağımsız boyutu için TCK m.243 (bilişim sistemine girme) ve m.244 (sistem bütünlüğüne saldırı) ayrıca işletilir.
Delil Toplama
Mağdurun yapması gereken işlemler: (1) Cumhuriyet Başsavcılığı’na suç duyurusu, (2) CMK m.128 kapsamında transfer edilen cüzdanların ve sonrasında bağlandığı borsa hesaplarının elkoymaya alınmasının talebi, (3) Cebir/tehdit anına ilişkin tıbbi rapor ve adli muayene, (4) Olay yerine ilişkin kamera kayıtları, (5) Dijital iz olarak telefon log/Bluetooth/lokasyon verisinin korunması, (6) Transfer TxID ve hash bilgilerinin blok zinciri explorer’dan alınması.
Ceza Çerçevesi ve Tazminat
TCK m.148’de yağma suçunun temel cezası altı yıldan on yıla kadar hapistir; m.149 nitelikli haller bu cezanın artırılmasını öngörmektedir. Ayrıca mağdur, TBK m.49 vd. haksız fiil hükümleri çerçevesinde kayıp varlıkların maddi karşılığı ve uğradığı manevi zarar için tazminat davası açabilir. Kripto varlığın TL karşılığı, olay tarihindeki piyasa değeri esas alınarak belirlenir.
Sıkça Sorulan Sorular
Kripto varlık “mal” mıdır? Evet. Yargısal yorumda kripto varlıklar değeri olan ve mal varlığı kapsamına giren değerler olarak kabul edilmektedir. Bu nedenle yağma suçunun konusunu oluşturabilir.
Cüzdan adresinden transfer yapıldı, faili nasıl bulurum? Blok zinciri analizi ile transferin sonrasında varlığın geçtiği lisanslı borsalar tespit edilebilir; bu noktada CMK m.128 elkoyma kararı ile kullanıcı kimliğine ulaşılması mümkündür.
Failin yurtdışında olması durumunda ne yapabilirim? Karşılıklı Adli Yardım Antlaşmaları (MLAT), Interpol kırmızı bülten ve Budapeşte Siber Suç Sözleşmesi çerçevesinde uluslararası adli işbirliği yürütülür.
Kayıp kripto varlık için sigorta tazminatı alabilir miyim? Bireysel siber/kripto sigortası varsa poliçe kapsamında değerlendirilir. Türkiye’de bu alandaki sigorta ürünleri henüz yaygın değildir.
Yağma suçunda zamanaşımı ne kadardır? TCK m.66 uyarınca üst sınırı 15 yıla kadar olan yağma suçunda dava zamanaşımı 15 yıldır.
İlgili Rehberler
- Kripto Mağdurları Hakları
- Kripto Cüzdan Hacklendi
- Kripto Dolandırıcılığı Rehberi
- Kripto Para Avukatı (Ana Rehber)
Resmi Kaynaklar
- T.C. Resmî Gazete — Mevzuat Bilgi Sistemi
- Sermaye Piyasası Kurulu
- MASAK — Mali Suçları Araştırma Kurulu
- Yargıtay Karar Arama
- Gelir İdaresi Başkanlığı
- Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası
Hazırlayan Avukat
Av. Bilal ALYAR — İstanbul Barosu Sicil No: 54965
Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2015). Kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve ceza hukuku alanlarında faaliyet göstermektedir. MASAK, SPK ve 7518 Sayılı Kanun kapsamında hukuki danışmanlık sunmaktadır.
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; somut hukuki görüş ya da avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. Her dosya kendine özgü koşullar içerdiğinden, hukuki sorunlarınız için bir avukata danışmanız önerilir.