ICO IEO IDO Hukuki Çerçeve 2026 | Token Halka Arzları

Av. Bilal ALYAR — İstanbul Barosu Sicil: 54965 bilalalyar.av.tr

Üç model arasındaki temel farklar: ICO proje ekibinin doğrudan yatırımcılara token sattığı modeldir; aracı yoktur. IEO bir merkezi borsanın aracılık ettiği token satışıdır; borsa due diligence ve KYC süreçlerini üstlenir. IDO merkeziyetsiz borsa (DEX) üzerinden yapılan ihraçtır; smart contract ile otomatik likidite oluşturulur. Her modelin yatırımcı koruması, şeffaflık ve düzenleme uyum açısından farklı sonuçları vardır.

SPK ve Sermaye Piyasası Mevzuatı

İhraç edilen token’ın hukuki niteliği, “yatırım sözleşmesi” veya “menkul kıymet” sayılıp sayılmamasına göre belirlenir. Howey Test benzeri uluslararası kriterlere göre token bir yatırım sözleşmesi niteliği taşıyorsa 6362 SPKn kapsamında menkul kıymet sayılabilir ve SPK’nın izahname onayı gerekebilir. Utility token’lar (sadece bir hizmete erişim sağlayan) bu kapsamda olmayabilir; ancak nitelendirme her ihraçta ayrı yapılmalıdır.

7518 SK Kapsamında Değerlendirme

7518 SK, kripto varlık ihracını ve aracılığını lisans rejimine almıştır. Türkiye’de yapılacak token ihracında ihraççı, varsa aracı borsa ve saklamacı SPK lisansına sahip olmalıdır. Lisanssız platform üzerinden yapılan ihraçlar idari para cezası ve cezai sorumluluk doğurur. Yatırımcıların korunması açısından white paper, risk uyarıları ve şeffaflık yükümlülükleri ikincil mevzuatta düzenlenmektedir.

Yatırımcı Hakları ve Koruma

Yatırımcı, ihraç süreci yanıltıcı bilgilere dayanıyorsa hile/dolandırıcılık (TCK m.157-158), white paper’da gerçeğe aykırı bilgilere dayanıyorsa SPKn ihlali ve haksız fiil tazminatı yollarına başvurabilir. Rug pull halinde mağdurlar topluca suç duyurusunda bulunarak organize bir mağdur grubu oluşturabilir. Sınır ötesi ihraçlarda mevzuat takibi daha karmaşık olmakla birlikte, MLAT ve uluslararası yaptırım listeleri devreye girebilir.

Sıkça Sorulan Sorular

ICO yatırımı yapmak Türkiye’de yasal mı? Yasak değildir, ancak lisanssız ihraçlar yatırımcı koruma açısından risklidir. Lisanslı bir aracı üzerinden yapılan IEO daha güvenlidir.

Yatırım yaptığım proje rug pull yaptı, ne yapabilirim? Suç duyurusu, MASAK bildirimi, blok zinciri analizi, fonların lisanslı borsalara aktarıldığının tespitiyle elkoyma talebi yapılabilir. Toplu mağdur grubu oluşturulması ek imkanlar sağlar.

Yabancı bir ICO’ya yatırım yapabilir miyim? Tamamen yurtdışında yerleşik ihraçlara teknik olarak katılım mümkün olabilir; ancak bu durumda Türk yargı yetkisi ve düzenleyici koruma daha sınırlıdır. SPK’nın yatırımcı uyarılarını takip etmek önemlidir.

White paper’da yer alan vaatler hukuki bağlayıcı mıdır? White paper sözleşme niteliğinde değildir; ancak yanıltıcı veya gerçeğe aykırı bilgi içeriyorsa hile, dolandırıcılık ve sermaye piyasası mevzuatı ihlali sorumluluğu doğurabilir.

Bir token “menkul kıymet” mi yoksa “utility” mi nasıl belirlenir? Howey Test benzeri kriterler kullanılır: ortak girişim, yatırım, üçüncü kişilerin çabasına dayalı kar beklentisi varsa menkul kıymet sayılma ihtimali yüksektir. Hukuki nitelendirme uzman değerlendirmesi gerektirir.

İlgili Rehberler

• 7518 Sayılı Kripto Para Kanunu
• MiCA Regülasyonu
• Yurt Dışı Kripto Borsası Yasal mı?
• Kripto Para Hukuku (Ana Rehber)

Resmi Kaynaklar

• T.C. Resmî Gazete — Mevzuat Bilgi Sistemi
• Sermaye Piyasası Kurulu
• MASAK — Mali Suçları Araştırma Kurulu
• Yargıtay Karar Arama
• Gelir İdaresi Başkanlığı
• Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası

Hazırlayan Hukuku

Av. Bilal ALYAR — İstanbul Barosu Sicil No: 54965

Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2015). Kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve ceza hukuku alanlarında faaliyet göstermektedir. MASAK, SPK ve 7518 Sayılı Kanun kapsamında hukuki danışmanlık sunmaktadır.

Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; somut hukuki görüş ya da avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. Her dosya kendine özgü koşullar içerdiğinden, hukuki süreçlerde ilgili mevzuat çerçevesinde bilgilendirme alınması yararlı olabilir.

📚 İlgili Yüksek Yargı Emsalleri

• Yargıtay CGK 2020/281 E. Sanal Para Emsali
• Yargıtay HGK 2024/365 E. Kripto Emsali
• 94 Karar Merkezi Kütüphanesi →

Emsal Yargıtay Kararları — Bilişim ve Kripto Hukuku Güncel Emsal Kararları

Aşağıda bilişim ve kripto hukukunun farklı başlıklarına ilişkin güncel Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ve daire kararları derlenmiştir. Bu derleme; kripto para, phishing, erişim engelleme, banka kartları ve sosyal medya gibi alanları kapsayan kapsamlı bir içtihat panoraması sunmaktadır.

• Yargıtay 9. HD, 2025/9552 E., 2026/817 K., 04.02.2026
• Yargitay 11. HD, 2025/3329 E., 2026/687 K., 03.02.2026
• Yargıtay 1. CD, 2026/331 E., 2026/1643 K., 05.03.2026
• Yargıtay 1. CD, 2024/6097 E., 2026/1717 K., 09.03.2026
• Yargıtay 12. CD, 2023/4733 E., 2026/957 K., 03.02.2026
• Yargıtay 11. CD, 2025/3274 E., 2026/1078 K., 02.02.2026

Yukarıdaki kararlar genel bilgilendirme amacıyla derlenmiş olup somut olaylarda sonuç; eylemin niteliği, delil değerlendirmesi, hukuka uygunluk koşulları ve süreler gibi pek çok unsura göre değişebilmektedir. Bilişim veya kripto hukuku alanında dava, şikâyet veya mağdur haklarına ilişkin süreçlerle karşılaşan kişilerin yetkili ilgili mevzuat çerçevesinde bilgilendirmeye başvurarak süre kaçırmadan destek almaları önerilir.