Deepfake Suç mu? Sahte Görüntü, Ses ve Videoda Ceza ve Mağdurun Hakları

Kısa cevap: Mevzuat aramasında “deepfake” adıyla düzenlenmiş ayrı bir suç çıkmadı. Yapay zekâyla üretilen sahte görüntü, ses veya video, fiile göre mevcut suçlarla karşılanabilir: özel hayata ilişkin görüntünün ifşası, kişisel verilerin yayılması, hakaret, şantaj ya da bilişim yoluyla dolandırıcılık. Mağdur suç duyurusu, erişim engeli ve tazminat yollarını birlikte kullanabilir.

Son güncelleme: 11 Kasım 2026

Bir sabah biri size telefonda bir video gösteriyor; yüz sizin, ses sizin, ama o sözleri hiç söylemediniz. Ya da annenizi sizin sesinizle arayıp para istiyorlar. Bu yazıda böyle bir içeriğin hangi suçlara girebileceğini, mağdurun hangi yollara başvurabileceğini ve içeriği paylaşan ya da hakkında şikâyet edilen kişinin nelere dikkat etmesi gerektiğini anlatıyorum. İçeriğin nasıl üretildiği konusuna girmiyorum; konu yalnız hukuki sonuçlar.

Kanunda “deepfake” diye bir suç var mı?

Resmî mevzuat veri tabanında “deepfake” ve “yapay zekâ” ifadeleriyle yaptığım aramada, ceza kanunlarında bu adla düzenlenmiş özel bir hüküm çıkmadı. Bu, sahte içeriğin cezasız kaldığı anlamına gelmiyor. Türk Ceza Kanunu çoğunlukla fiile bakar: içeriğin üretildiği araçtan çok, içerikle ne yapıldığı önemlidir. Aynı sahte video bir dosyada hakaret, başka bir dosyada şantaj, bir başkasında dolandırıcılık aracı olarak değerlendirilebilir. Birden fazla suç da aynı anda gündeme gelebilir.

Hangi suçlar gündeme gelebilir?

Özel hayata ilişkin görüntü veya sesin ifşası (TCK m.134)

TCK m.134/1, kişilerin özel hayatının gizliliğini ihlal edene bir yıldan üç yıla kadar hapis öngörür; gizlilik görüntü veya seslerin kayda alınmasıyla ihlal edilmişse ceza bir kat artırılır. m.134/2 ise kişilerin özel hayatına ilişkin görüntü veya sesleri hukuka aykırı olarak ifşa edene iki yıldan beş yıla kadar hapis öngörür; basın ve yayın yoluyla yayımlamada da aynı ceza uygulanır. Sahte içerik gerçek bir özel kayıttan türetilmişse ya da kişinin özel hayatına ilişkinmiş gibi yayılmışsa bu hükümler değerlendirilebilir; hangi fıkranın uygulanacağı somut olaya bağlıdır.

Kişisel verilerin kaydedilmesi ve yayılması (TCK m.135-136)

Kişisel Verilerin Korunması Kanunu kişisel veriyi kimliği belirli veya belirlenebilir gerçek kişiye ilişkin her türlü bilgi olarak tanımlar (KVKK m.3). Tanınabilir bir yüz ya da ses bu tanıma girebilir. Hukuka aykırı olarak kişisel verileri kaydedene bir yıldan üç yıla kadar hapis (TCK m.135/1), kişisel verileri hukuka aykırı olarak başkasına veren, yayan veya ele geçirene iki yıldan dört yıla kadar hapis öngörülür (TCK m.136/1).

Hakaret (TCK m.125)

Sahte içerik kişinin onur, şeref ve saygınlığını rencide edecek somut bir fiil veya olgu isnat ediyorsa hakaret gündeme gelir: üç aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezası. Hakaretin alenen işlenmesinde ceza altıda biri oranında artırılır (m.125/4).

Şantaj (TCK m.107)

“Bu videoyu yayarım” diyerek para ya da başka bir şey istenmesi şantaj olabilir. Kendisine veya başkasına yarar sağlamak amacıyla bir kişinin şeref veya saygınlığına zarar verecek hususların açıklanacağı veya isnat edileceği tehdidi de bir yıldan üç yıla kadar hapis ve adli para cezası gerektirir (m.107/2). Bu tür bir tehditle karşılaşanlar için rıza dışı paylaşılan görüntü mağdurunun hakları sayfası daha ayrıntılıdır.

Müstehcenlik (TCK m.226)

Müstehcen görüntüleri basın ve yayın yoluyla yayınlayan veya yayınlanmasına aracılık eden için m.226/2’de altı aydan üç yıla kadar hapis ve adli para cezası vardır. Çocuk söz konusuysa durum çok daha ağırdır: m.226/3, müstehcen ürünlerin üretiminde çocukları, temsili çocuk görüntülerini veya çocuk gibi görünen kişileri kullanan kişiye beş yıldan on yıla kadar hapis öngörür. Yani görüntünün tamamen yapay olması bu fıkranın dışında kalmak için yeterli değildir. Yetişkin bir kişinin sahte müstehcen görüntüsünün rızası dışında yayılmasında hangi suçların uygulanacağı ayrıca değerlendirilir; görüntü ifşası cezası yazısında bu suçların cezaları anlatılıyor.

Sahte ses veya videoyla dolandırıcılık (TCK m.158/1-f)

Bir yakınınızın sesini taklit ederek acil para isteyen arama, tanınmış bir kişinin sahte videosuyla yapılan yatırım çağrısı ya da sahte bir görüntülü görüşme dolandırıcılık iddiasıdır. Dolandırıcılık bilişim sistemleri, banka veya kredi kurumları araç olarak kullanılarak işlenmişse TCK m.158/1-f uygulanabilir. Bu bentte hapis cezasının alt sınırı dört yıl, üst sınırı on yıldır; adli para cezası suçtan elde edilen menfaatin iki katından az olamaz. Fail kendini kamu görevlisi veya banka çalışanı gibi tanıtmışsa m.158/1-l de gündeme gelir. Para kaybı varsa dolandırıcılık şikâyeti yazısına da bakabilirsiniz.

Mağdur ne yapabilir?

Önce içeriği ve izini kaybetmemek gerekir. İçeriğin bulunduğu adres (URL), paylaşan hesap, paylaşım tarihi ve size gelen mesajlar saklanmalı; karşı tarafla pazarlık yapılmamalıdır. Sonrasında şu yollar birlikte ya da ayrı ayrı kullanılabilir:

Suç duyurusu: Cumhuriyet başsavcılığına yapılır. Özel hayatın gizliliğini ihlal ve ifşa (m.134) şikâyete bağlıdır; TCK m.139’a göre kişisel verilerin kaydedilmesi (m.135) ile verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme (m.136) suçlarının soruşturulması şikâyete bağlı değildir; maddede ‘yayma’ ayrıca sayılmamıştır. Şikâyete bağlı suçlarda şikâyet süresi, fiili ve faili öğrendiğiniz günden itibaren altı aydır (TCK m.73/1-2). Bu yüzden beklemek hak kaybına yol açabilir.
İçeriğin kaldırılması: 5651 sayılı Kanun, hakkı ihlal edilen kişinin önce içerik sağlayıcıya, makul sürede sonuç alınamazsa yer sağlayıcıya bildirimde bulunmasını “uyarı yöntemi” olarak tanımlar (m.2/1-r).
Özel hayat ihlalinde erişim engeli: İnternetteki yayın nedeniyle özel hayatının gizliliğinin ihlal edildiğini iddia eden kişi Başkanlığa, yani Siber Güvenlik Başkanlığına (5651 m.2/1-v) doğrudan başvurabilir (m.9/A). Başvuruda içeriğin tam adresi, ihlalin açıklaması ve kimlik bilgileri bulunmalıdır. Erişim sağlayıcılar tedbiri en geç dört saat içinde uygular; talep sahibi talebini yirmi dört saat içinde sulh ceza hâkiminin kararına sunar, hâkim kırk sekiz saat içinde karar verir. Ayrıntısı erişim engeli başvurusu yazısında, karara itiraz ise erişim engeli kararına itiraz yazısında.
Kişilik hakkı davası ve tazminat: Hukuka aykırı olarak kişilik hakkına saldırılan kimse hâkimden korunma isteyebilir (TMK m.24). Saldırının önlenmesi, sona erdirilmesi ve hukuka aykırılığın tespiti istenebilir; dava davacının veya davalının yerleşim yeri mahkemesinde açılabilir (TMK m.25). Manevi zarar için manevi tazminat istenebilir; hâkim saldırıyı kınayan bir karar ve bu kararın yayımlanmasına da hükmedebilir (TBK m.58). 5651 m.9 kanun metnindeki nota göre Anayasa Mahkemesince iptal edildiğinden, kişilik hakkı ihlalinde güncel yolları internetteki içeriği kaldırtma yazısında topladım.
KVKK başvurusu: İçeriği bir veri sorumlusu işliyorsa önce ona başvurulur; başvuru reddedilir veya cevapsız kalırsa Kişisel Verileri Koruma Kuruluna şikâyet yoluna gidilebilir (KVKK m.14). Kişilik hakkı ihlal edilenlerin genel hükümlere göre tazminat hakkı saklıdır (m.14/3).

Hangi yolun önce kullanılacağı içeriğin türüne, nerede yayıldığına ve failin bilinip bilinmediğine göre değişir. Diğer siber suçlardaki başvuru seçenekleri için siber suç mağdurunun hakları sayfasına bakılabilir.

Hakkında deepfake şikâyeti varsa

İçeriği kendisi üretmeyen ama paylaşan kişiler de soruşturmayla karşılaşabilir; çünkü m.134/2 “ifşa eden”i, m.136 ise verileri “yayan”ı da kapsar. Kastın olup olmadığı, içeriğin sahte olduğunun bilinip bilinmediği ve paylaşımın kime, nasıl yapıldığı dosyada önem taşır. “Şakaydı” ya da “herkes paylaşıyordu” demek tek başına sonucu değiştirmez. Böyle bir durumda cihazı, hesabı veya yazışmaları silmeyin; kayıtlar korunmalı ve ifadeden önce dosya değerlendirilmelidir. KVKK’nın sanat ve ifade özgürlüğü istisnası da özel hayatın gizliliğini veya kişilik haklarını ihlal etmemek ya da suç oluşturmamak kaydına bağlıdır (KVKK m.28/1-c).

Sık sorulan sorular

Yapay zekâ ile yüzümü kullanıp sahte video yapmışlar, ceza davası açılabilir mi?

Ceza davasını savcılık açar; siz Cumhuriyet başsavcılığına suç duyurusunda bulunursunuz. Videonun içeriğine göre özel hayatın ifşası, kişisel verilerin yayılması, hakaret veya şantaj gibi suçlar değerlendirilebilir. Şikâyete bağlı suçlarda altı aylık şikâyet süresi vardır.

Deepfake cezası ne kadar?

Mevzuat aramasında deepfake adıyla belirlenmiş ayrı bir ceza çıkmadı; ceza uygulanan maddeye göre değişir. Örneğin özel hayata ilişkin görüntü veya seslerin hukuka aykırı ifşası iki yıldan beş yıla, kişisel verilerin yayılması iki yıldan dört yıla kadar hapis gerektirir. Bilişim sistemlerinin araç olarak kullanıldığı nitelikli dolandırıcılıkta (TCK m.158/1-f) hapis cezasının alt sınırı dört yıl, üst sınırı on yıldır.

Görüntü tamamen yapay ise yine suç olur mu?

Olabilir. Ceza hükümleri çoğunlukla içeriğin nasıl üretildiğine değil, içerikle yapılan fiile bakar. Çocuk görünümlü müstehcen içerikte TCK m.226/3 temsili çocuk görüntülerini ve çocuk gibi görünen kişileri açıkça kapsar. Tanınabilir bir kişiye ait yüz veya ses kullanıldığında kişisel veri ve kişilik hakkı hükümleri de gündeme gelir.

Sahte videoyu internetten nasıl kaldırtırım?

Önce içeriği yayımlayana, sonuç alınamazsa içeriği barındıran yer sağlayıcıya bildirim yapılabilir. Özel hayatın gizliliği ihlal ediliyorsa Siber Güvenlik Başkanlığına doğrudan erişim engeli başvurusu yapılabilir. Kişilik hakkı ihlalinde hukuk mahkemesinden koruma istenebilir.

Sahte videoyu ben üretmedim, sadece paylaştım; sorumlu olur muyum?

Olabilirsiniz. Özel hayata ilişkin görüntüyü ifşa etmek ve kişisel verileri yaymak ayrı ayrı suç olarak düzenlenmiştir. Kastınızın bulunup bulunmadığı ve içeriğin sahte olduğunu bilip bilmediğiniz somut dosyada değerlendirilir; kayıtları silmeyin.

Her deepfake dosyası içeriğin türüne, nerede ve kime yayıldığına göre farklı sonuç doğurur; somut dosyanın incelenmesi gerekir.

Resmî kaynaklar

İlgili rehberler

Ana Rehber: Bilişim Hukuku İstanbul 2026

İlgili Yazılar:

Hazırlayan Avukat

Av. Bilal ALYAR

Aile hukuku, ceza hukuku, kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve vergi hukuku alanlarında faaliyet göstermektedir.

İletişim | Hakkımızda

Yasal uyarı: Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut olayınız için bir avukattan görüş alınız.

Av. Bilal Alyar, İstanbul Barosu
ALYAR LAW & CONSULTANCY